Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29 października 2026 r., II KK 79/26

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29 października 2026 r., II KK 79/26

Sentencja

POSTANOWIENIE

1 Dnia 29 października 2026 r.

2 Sąd Najwyższy w składzie:

3 SSN Dariusz Kala

4 w sprawie T. D. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 29 października 2026 r. wniosku o wyłączenie SSN Antoniego Bojańczyka od udziału w sprawie II KK 79/26 na podstawie art. 42 § 1 i 4 k.p.k. w zw. z art. 41 § 1 k.p.k.

5 postanowił wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego Antoniego Bojańczyka od udziału w sprawie kasacyjnej II KK 79/26.

Uzasadnienie

6 Do Sądu Najwyższego wpłynęła kasacja pełnomocnika oskarżycieli prywatnych od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 22 października 2025 r., sygn. akt X Ka 939/25. Sprawa zainicjowana ww. środkiem zaskarżenia została zarejestrowana w repertorium KK pod numerem 79/26 i przydzielona do referatu SSN Ryszarda Witkowskiego.

7 Pismem z dnia 9 marca 2026 r. pełnomocnik oskarżycieli prywatnych wniosła o wyłączenie SSN Ryszarda Witkowskiego od rozpoznania ww. sprawy kasacyjnej. Postanowieniem z dnia 25 marca 2026 r., sygn. akt 79/26 (KRI 1587) Sąd Najwyższy, uwzględniając powyższy wniosek, wyłączył SSN Ryszarda Witkowskiego od udziału w sprawie o sygn. akt II KK 79/26.

8 Na skutek powyższego wyłączenia, przedmiotowa sprawa kasacyjna została przydzielona do referatu SSN Stanisława Stankiewicza. Pismem z dnia 15 kwietnia 2026 r. pełnomocnik oskarżycieli prywatnych wniosła o wyłączenie SSN Stanisława Stankiewicza od rozpoznania ww. sprawy kasacyjnej. Postanowieniem z dnia 3 czerwca 2026 r., sygn. akt II KK 79/26 (KRI 1678), Sąd Najwyższy wyłączył sędziego Stanisława Stankiewicza od rozpoznania kasacji w sprawie o sygnaturze akt II KK 79/26.

9 W konsekwencji powyższego wyłączenia przedmiotowa sprawa kasacyjna została przydzielona do referatu SSN Antoniego Bojańczyka.

10 Pismem z dnia 1 lipca 2026 r. pełnomocnik oskarżycieli prywatnych wniosła o wyłączenie SSN Antoniego Bojańczyka od rozpoznania ww. sprawy kasacyjnej. We wniosku przywołała argumenty analogiczne do tych, które przytaczała we wcześniej złożonych wnioskach o wyłączenie sędziego, akcentując m.in. fakt, że postępowanie prowadzone z udziałem SSN Antoniego Bojańczyka dotknięte byłoby nienależytą obsadą sądu. Wskazała również, że SSN Ryszard Witkowski i SSN Stanisław Stankiewicz zostali wyłączeni na podstawie przesłanek tożsamych z tymi, które zostały przytoczone we wniosku o wyłączenie SSN Antoniego Bojańczyka.

11 Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

12 Wniosek okazał się zasadny, w tym sensie, że skutkował wyłączeniem SSN Antoniego Bojańczyka od udziału w sprawie kasacyjnej II KK 79/26.

13 Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z utrwalonym w judykaturze poglądem „znaczenie społecznej oceny bezstronności sędziego, a także wynikająca z tego perspektywa interpretacji podstaw wyłączenia sędziego, skutkuje tym, iż o potrzebie zastosowania instytucji wyłączenia nie może decydować jedynie zasadność in casu zarzutu będącego podstawą wniosku wyłączenie, ale również ocena, czy dla postronnego obserwatora zachodzą, w realiach sprawy, wystarczające okoliczności, które w odbiorze społecznym mogą budzić wątpliwości co do bezstronności sędziego (por. np. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 grudnia 2005 r., sygn. akt SK 53/04). Instytucja wyłączenia sędziego w równej mierze służy zapewnieniu realnej bezstronności sądu, jak i umacnianiu autorytetu wymiaru sprawiedliwości przez usuwanie choćby pozorów braku bezstronności (por. np. uzasadnienie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 lipca 2004 r., sygn. akt. SK 19/02, OTK ZU 2004, nr 7/A, poz. 67)” – postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 maja 2025 r., sygn. akt I KK 94/25).

14 Powyższe uwagi należy w pełnym zakresie odnieść do okoliczności przedmiotowej sprawy. Sytuacja, w której po dwukrotnym wyłączeniu sędziów, trzeci wniosek o wyłączenie sędziego, odwołujący się do tożsamych przesłanek, zostałby załatwiony negatywnie, mogłaby bowiem wywołać u postronnych obserwatorów wątpliwości co do bezstronności sądu, w którego składzie zasiadałby sędzia, którego w rzeczonych realiach nie wyłączono i z pewnością nie służyłaby umacnianiu autorytetu wymiaru sprawiedliwości. Takie postrzeganie opisanej wyżej sytuacji jawi się jako wysoce prawdopodobne, w szczególności z uwagi na fakt, że w obu opisanych wyżej decyzjach procesowych, na mocy których wyłączono sędziów od udziału w sprawie II KK 79/26 podkreślano, że orzeczenie wydane z ich udziałem byłoby obarczone wadą w postaci nienależytej obsady sądu.

15 W tej sytuacji, pomijając wszelkie inne okoliczności (w tym i taką, że mając na uwadze radykalną rozbieżność stanowisk co do kwestii eksponowanych we wniosku o wyłączenie sędziego - zawarte w nim argumenty bynajmniej nie jawią się jako oczywiście trafne i uzasadniające zastosowanie instytucji wyłączenia sędziego w każdej sprawie), Sąd Najwyższy uznał, że w realiach przedmiotowej sprawy, wzgląd na konieczność wyeliminowania uzasadnionych wątpliwości co do bezstronności sądu oraz okoliczności, które mogłyby podważyć autorytet wymiaru sprawiedliwości, wymaga uwzględnienia wniosku.

16 Kierując się powyższą argumentacją, Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej postanowienia.