Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 maja 2011 r., II KK 329/10

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 maja 2011 r., II KK 329/10

Tekst

1 POSTANOWIENIE Z DNIA 24 MAJA 2011 R.

2 II KK 329/10

3 W przepisie art. 152 k.k.w. chodzi o sytuacje, gdy kara pozbawienia wolności nie była wykonywana z powodu odroczenia jej wykonania, a nie o faktyczny okres pobytu skazanego na wolności, liczony od uprawomocnienia się orzeczenia. Jeżeli zatem w powyższym przepisie jest mowa o odroczeniu wykonania kary, a nie o jej niewykonywaniu, które może być podyktowane różnymi przyczynami, to oczywistym jest, że przesłanką do warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności w postępowaniu wykonawczym jest wynikający wyłącznie z postanowienia sądu o odroczeniu wykonania kary okres, który musi trwać co najmniej rok i liczony jest od daty wydania pierwszego postanowienia w tej kwestii.

4 Przewodniczący: sędzia SN W. Płóciennik.

5 Sędziowie: SN J. Grubba, SA (del. do SN) K. Klugiewicz (sprawozdawca).

6 Prokurator Prokuratury Generalnej: B Nowińska.

7 Sąd Najwyższy w sprawie Jana S., w przedmiocie warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności na podstawie art. 152 k.k.w., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie w dniu 24 maja 2011 r. kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść skazanego od postanowienia Sądu Rejonowego w S. z dnia 25 października 2010 r.,

8 2

9 u c h y l i ł zaskarżone postanowienie i u m o r z y ł postępowanie w przedmiocie warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności względem Jana S. (...).

Uzasadnienie

10 Wyrokiem Sądu Rejonowego w S. z dnia 17 stycznia 2007 r. oskarżony Jan S. został uznany za winnego popełnienia przestępstwa z art. 278 § 1 k.k. i za to skazany na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie w oparciu o przepisy art. 69 § 1 i 2 oraz art. 70 § 1 pkt 1 k.k. warunkowo zawieszono na okres lat 4. Jednocześnie na podstawie art. 73 § 2 k.k. oskarżony Jan S. został oddany w okresie próby pod dozór kuratora, a na podstawie art. 72 § 2 k.k. zobowiązano go do naprawienia szkody w całości oraz w oparciu o przepisy art. 33 § 1 – 3 k.k. orzeczono wobec niego karę grzywny w liczbie 60 stawek dziennych, przyjmując wysokość jednej stawki na kwotę 10 zł.

11 Powyższy wyrok, wobec jego niezaskarżenia przez żadną ze stron, uprawomocnił się dnia 25 stycznia 2007 r.

12 Postanowieniem z dnia 12 grudnia 2007 r., które uprawomocniło się dnia 2 stycznia 2008 r., Sąd Rejonowy w S. na podstawie art. 75 § 2 k.k., zarządził wykonanie orzeczonej wobec skazanego Jana S. kary 6 miesięcy pozbawienia wolności, orzeczonej wyrokiem tegoż Sądu z dnia 17 stycznia 2007 r.

13 Na posiedzeniu w dniu 25 października 2010 r. Sąd Rejonowy w S., na podstawie art. 152 k.k.w., postanowił „zawiesić Janowi S. (…) skazanemu wyrokiem Sądu Rejonowego w S. z dnia 17 stycznia 2007 r., karę pozbawienia wolności w wymiarze 6 miesięcy na okres próby 3 lat, oddając go pod dozór kuratora”. Powyższe postanowienie, niezaskarżone w zwykłym trybie odwoławczym, uprawomocniło się dnia 6 listopada 2010 r.

14 3

15 Kasację od prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w S. z dnia 25 października 2010 r., na niekorzyść skazanego Jana S., wywiódł Prokurator Generalny, który powołując zarzut rażącego i mającego istotny wpływ na treść powyższego orzeczenia naruszenia przepisu prawa – art. 152 k.k.w., a polegającego na warunkowym zawieszeniu wykonania kary pozbawienia wolności, pomimo braku ku temu podstaw określonych w tym przepisie, gdyż sąd nie odroczył wcześniej wykonania tej kary, wniósł w konkluzji o uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania w zakresie zawieszenia wykonania wobec Jana S. kary pozbawienia wolności.

16 W uzasadnieniu swojej kasacji Prokurator Generalny podniósł w szczególności, że zaskarżone postanowienia jest wadliwe, albowiem zapadło z rażącym i mającym wpływ na jego treść naruszeniem art. 152 k.k.w., który stanowi, że „jeżeli odroczenie wykonania kary nie przekraczającej 2 lat pozbawienia wolności trwało przez okres co najmniej jednego roku – sąd może warunkowo zawiesić wykonanie tej kary na zasadach określonych w art. 69 – 75 kodeksu karnego”. Możliwość zatem stosowania instytucji warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności w postępowaniu wykonawczym uzależniona jest od spełnienia dwóch warunków, a mianowicie od tego, aby orzeczona prawomocnym wyrokiem kara pozbawienia wolności nie przekraczała 2 lat oraz od tego, aby odroczenie wykonania tej kary trwało nieprzerwanie przez okres co najmniej jednego roku. W przedmiotowej sprawie, co jest bezsporne, Jan S. w ogóle nie korzystał z instytucji odroczenia wykonania orzeczonej wobec niego kary pozbawienia wolności i w sytuacji braku ustawowych przesłanek do zastosowania wobec niego warunkowego zawieszenia wykonania kary w trybie art. 152 k.k.w., postępowanie w tym przedmiocie powinno zostać umorzone (art. 15 § 1 k.k.w.).

17 Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

18 4

19 Kasacja Prokuratora Generalnego jest zasadna i to w stopniu oczywistym, albowiem oczywiste i rażące jest naruszenie przez Sąd Rejonowy w S. w zaskarżonym postanowieniu przepisu art. 152 k.k.w., a taka obraza prawa miała istotny wpływ na treść przedmiotowego orzeczenia.

20 Na wstępie – jedynie dla przypomnienia – należy wskazać, z uwagi na zaistniały w przedmiotowej sprawie układ procesowy, że przewidziana w art. 152 k.k.w. możliwość warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności istnieje także wówczas, gdy co najmniej roczny okres odroczenia wykonania kary pozbawienia wolności dotyczy takiej kary, której wykonanie w wyroku sąd warunkowo zawiesił, a następnie zarządził jej wykonanie (zob. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 15 kwietnia 1999 r., I KZP 6/99, OSNKW 1999, z. 5-6, poz. 30).

21 W omawianej sprawie okolicznością bezsporną jest – a na co słusznie również zwraca uwagę w swojej kasacji Prokurator Generalny – że wobec skazanego Jana S. nie zostało nigdy wydane postanowienie o odroczeniu wykonania kary pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego w S. z dnia 17 stycznia 2007 r.

22 Przepis art. 152 k.k.w. jednoznacznie wskazuje, że chodzi w nim o sytuacje, gdy kara pozbawienia wolności nie była wykonywana z powodu odroczenia jej wykonania, a nie o faktyczny okres pobytu skazanego na wolności, liczony od uprawomocnienia się orzeczenia. Jeżeli zatem w powyższym przepisie jest mowa o odroczeniu wykonania kary, a nie o jej niewykonywaniu, które może być podyktowane różnymi przyczynami, to oczywistym jest, że przesłanką do warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności w postępowaniu wykonawczym jest wynikający wyłącznie z postanowienia sądu o odroczeniu wykonania kary okres, który musi trwać co najmniej rok i liczony jest od daty wydania pierwszego postanowienia w tej kwestii (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 czerwca 2001 r., II KKN 80/00, Prok. i Pr. 2000, nr 11, poz. 11). Na margi- 5

23 nesie należy jedynie dla ścisłości zaznaczyć, chociaż nie ma to znaczenia w omawianej sytuacji procesowej, że do rocznego okresu, o którym mowa w art. 152 k.k.w., wlicza się także okres zawieszenia postępowania wykonawczego w części dotyczącej kary pozbawienia wolności, jeżeli tę decyzję (art. 15 § 2 k.k.w.) oparto na przesłankach, które stanowią również podstawę do odroczenia wykonania kary (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29 września 2004 r., I KZP 18/04, OSNKW 2004, z. 9, poz. 89). Nie może przy tym budzić wątpliwości, że możliwość warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności w oparciu o przepis art. 152 k.k.w. nie zachodzi, gdy kara ta nie jest wykonywana wskutek bezprawnego uchylania się skazanego od jej odbywania (zob. postanowienie Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 25 marca 1999 r., II AKz 96/99, KZS 1999, nr 4, poz. 78). Powyższa uwaga jest o tyle istotna, że w omawianej sprawie skazany Jan S., wobec bezskutecznych prób zatrzymania i osadzenia go w zakładzie karnym, był poszukiwany listem gończym.

24 Zatem w świetle powyższego, uwzględnienie przez Sąd Rejonowy w S. wniosku skazanego Jana S. z dnia 5 października 2010 r. i zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności w oparciu o przepis art. 152 k.k.w., w ogóle nie znajdowało podstaw w treści powyższego przepisu. Skazany wprawdzie istotnie nie był osadzony w zakładzie karnym przez okres kilku lat od uprawomocnienia się postanowienia o zarządzeniu wykonania kary 6 miesięcy pozbawienia wolności, ale nie z tego powodu, że zostało mu udzielone przez właściwy sąd odroczenie wykonania tej kary.

25 Zaskarżone kasacją postanowienie Sądu Rejonowego, zawieszające warunkowo wykonanie orzeczonej wobec skazanego kary pozbawienia wolności – mimo niespełnienia podstawowego warunku stosowania instytucji z art. 152 k.k.w. – obrażało więc treść przytaczanego unormowania w sposób szczególnie jaskrawy, skutkujący wydaniem ewidentnie błędnego rozstrzygnięcia. Nie sposób przy tym nie powtórzyć argumentacji przywoła- 6

26 nej przez Prokuratora Generalnego, że – jak wynika to z uzasadnienia zaskarżonego kasacją postanowienia – Sąd Rejonowy w S. istotnie pomylił przesłanki odroczenia wykonania kary, o których mowa w art. 151 § 1 k.k.w., z przesłankami warunkowego zawieszenia wykonania kary, o których mowa w art. 152 k.k.w., odwołując się przy tym do nieaktualnego w dacie orzekania brzmienia przepisu art. 151 § 1 k.k.w.

27 Z powyższych powodów Sąd Najwyższy zobligowany był uchylić zaskarżone kasacją postanowienie i umorzyć postępowanie wykonawcze w kwestii będącej przedmiotem rozstrzygania na podstawie art. 152 k.k.w. – z uwagi na brak podstaw do jego dalszego prowadzenia (art. 537 § 2 k.p.k., art. 15 § 1 k.k.w.).

28 Z tych wszystkich względów Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie.