Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 października 2026 r., II KK 313/26

wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 października 2026 r., II KK 313/26

Sentencja

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

1 Dnia 21 października 2026 r.

2 Sąd Najwyższy w składzie:

3 SSN Tomasz Artymiuk (przewodniczący)

4 SSN Jerzy Grubba (sprawozdawca)

5 SSN Eugeniusz Wildowicz

6 w sprawie T. J. i S. K. skazanych za przestępstwo z art. 224 § 2 k.k. w zb. z art. 222 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.

7 po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 21 października 2026 r.

8 na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.

9 kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Okręgowego Warszawa - Praga w Warszawie z dnia 23 grudnia 2025 r., sygn. akt VI Ka 1114/23, zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi-Północ w Warszawie z dnia 23 czerwca 2023 r., sygn. akt IV K 1302/22

I. na podstawie art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu Warszawa-Praga w Warszawie w postępowaniu odwoławczym;

II. obciąża Skarb Państwa wydatkami związanymi z rozpoznaniem kasacji.

12 Jerzy Grubba Tomasz Artymiuk Eugeniusz Wildowicz

Uzasadnienie

13 T. J. stanął pod zarzutem popełnienia przestępstwa z art. 223§1 k.k. w zb. z art. 222§1 k.k. w zb. z art. 224§2 k.k. w zw. z art. 11§2 k.k., polegającego na tym, że:

14 - dnia 23 sierpnia 2022 roku przy ulicy […] w W.., działając wspólnie i w porozumieniu z S. K. oraz używając niebezpiecznego przedmiotu w postaci twardej, drewnianej pałki, dopuścił się czynnej napaści na funkcjonariusza Policji S. R., podczas i w związku z pełnieniem przez niego obowiązków służbowych, w ten sposób, iż naruszając nietykalność cielesną ww. funkcjonariusza Policji, rzucił w niego trzymanym uprzednio w ręku niebezpiecznym przedmiotem, czym zastosował przemoc w celu zmuszenia funkcjonariusza publicznego do zaniechania prawnej czynności służbowej w postaci legitymowania O. W..

15 W tym samym postępowaniu S. K. stanął pod zarzutem popełnienia występku z art. 223§1 k.k. w zb. z art. 226§1 k.k. w zb. z art. 224§2 k.k. w zw. z art. 11§2 k.k., polegającego na tym, że:

16 - dnia 23 sierpnia 2022 roku przy ulicy […] w W.., działając wspólnie i w porozumieniu z używającym niebezpiecznego przedmiotu w postaci twardej, drewnianej pałki T. J., dopuścił się czynnej napaści na funkcjonariusza Policji S. R., podczas i w związku z pełnieniem przez niego obowiązków służbowych, podczas której znieważał ww. funkcjonariusza słowami powszechnie uważanymi za obelżywe, czym stosował przemoc w celu zmuszenia funkcjonariusza publicznego do zaniechania prawnej czynności służbowej w postaci legitymowania O. W.. Wyrokiem Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi-Północ w Warszawie z dnia 23 czerwca 2023r., wydanym w sprawie o sygn. akt IV K 1302/22, T. J. i S. K. zostali uznani, w ramach zarzucanych im czynów, za winnych tego, że:

17 - w dniu 23 sierpnia 2022 roku przy ulicy […] w W.., działając wspólnie i w porozumieniu, w celu zmuszenia funkcjonariusza Policji S. R. do zaniechania prawnej czynności służbowej podjętej wobec O. W., użyli wobec niego przemocy polegającej na rzuceniu w jego kierunku drewnianej sztachety, która uderzyła go w łydkę nie powodując obrażeń ciała, przy czym S. K. nadto w tym samym miejscu i czasie znieważył ww. funkcjonariusza słowami powszechnie uważanymi za obelżywe podczas i w związku z pełnieniem przez niego obowiązków służbowych, tj. przestępstwa z art. 224§2 k.k. w stosunku do oskarżonego T. J., oraz przestępstwa z art. 224§2 k.k. w zb. z art. 226§1 k.k. w zw. z art. 11§2 k.k. w stosunku do oskarżonego S. K..

18 Za tak opisane czyny Sąd Rejonowy:

19 - na mocy art. 224§2 k.k. w zw. z art. 37a§1 k.k. wymierzył T. J. karę roku ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 30 godzin miesięcznie, zaś - S. K., na podstawie art. 224§1 k.k. w zw. z art. 11§3 k.k. w zw. z art. 37a§1 k.k. karę 10 miesięcy ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 30 godzin w stosunku miesięcznym.

20 Sąd orzekł ponadto wobec oskarżonych, na mocy art. 46§1 k.k., zadośćuczynienie na rzecz pokrzywdzonego S. R. poprzez zapłatę solidarnie kwoty 2.000 złotych, a także rozstrzygnął o stosownym zaliczeniu na poczet orzeczonej kary okresu zatrzymania w sprawie oraz o kosztach postępowania.

21 Apelację od powyższego wyroku wywiódł prokurator, stawiając w niej zarzuty obrazy przepisów prawa materialnego, w tym, w stosunku do obydwu oskarżonych, błędną wykładnię art. 223§1 k.k. i w konsekwencji wyeliminowanie go z kwalifikacji prawnej przypisanych im czynów.

22 Wyrokiem wydanym w dniu 23 grudnia 2025r. w sprawie o sygn. akt VI Ka 1114/23, Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że kwalifikację prawną czynu przypisanego T. J. uzupełnił o art. 222§1 k.k., za podstawę skazania przyjął art. 224§2 k.k. w zb. z art. 222§1 k.k. w zw. z art. 11§2 k.k., zaś za podstawę wymiaru kary wobec tego oskarżonego przyjął art. 224§2 k.k. w zw. z art. 11§3 k.k. w zw. z art. 37a§1 k.k.

23 W pozostałej części, wobec obu oskarżonych, Sąd utrzymał wyrok w mocy. Obecnie kasację od tego wyroku wniósł Prokurator Generalny, zaskarżając go w całości na niekorzyść oskarżonych, formułując zarzut rażącego i mającego istotny wpływ na treść wyroku naruszenia prawa karnego procesowego, a mianowicie art. 29§1 k.p.k. w zw. z art. 449§2 k.p.k., polegającego na rozpoznaniu apelacji oskarżyciela publicznego od wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi-Północ w Warszawie z dnia 23 czerwca 2023 roku w składzie jednego sędziego, podczas gdy postępowanie przygotowawcze prowadzone przeciwko T. J. i S. K. zostało zakończone w formie śledztwa, co obligowało Sąd odwoławczy do orzekania w składzie trzech sędziów i spowodowało bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439§1 pkt 2 k.p.k.

24 Stawiając powyższy zarzut skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu Warszawa-Praga w Warszawie do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym w składzie trzech sędziów.

25 Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

26 Kasacja wywiedziona przez Prokuratora Generalnego okazała się zasadna, w sprawie bowiem w istocie doszło do wywołania bezwzględnej przesłanki odwoławczej określonej w art. 439§1 pkt 2 k.p.k.

27 Zgodnie z art. 29§1 k.p.k. na rozprawie apelacyjnej sąd orzeka w składzie trzech sędziów, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Odstępstwo zaś od tej zasady przewiduje art. 449§1 k.p.k., który stanowi, że jeżeli postępowanie przygotowawcze zakończyło się w formie dochodzenia oraz w sprawach z oskarżenia prywatnego, sąd odwoławczy orzeka na rozprawie jednoosobowo, chyba że zaskarżone orzeczenie sąd pierwszej instancji wydał w innym składzie niż w składzie jednego sędziego.

28 Analiza akt sprawy wskazuje na to, że w dniu 21 października 2022r., w związku ze zmianą zarzutów wobec podejrzanych, wszczęte zostało śledztwo (k. 93) i w tej formie postępowania zostało zakończone (k. 139). To oznacza, że sąd odwoławczy powinien rozpoznać sprawę w składzie trzyosobowym.

29 Na marginesie wspomnieć wypada, że w niniejszej sprawie zastosowania nie znajdował art. 14fa ust. 1 Ustawy z dnia 20 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn.: Dz. U. z 2020r., poz. 1842, z późn. zm.), który przewidywał, że w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii, ogłoszonego z powodu COVID-19, oraz w okresie roku po ich odwołaniu w sprawach rozpoznawanych według przepisów ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego, na rozprawie apelacyjnej sąd orzeka w składzie jednego sędziego, jeżeli w pierwszej instancji sąd orzekał w takim samym składzie, bowiem dotyczył on przestępstw zagrożonych karą pozbawienia wolności, której górna granica nie przekracza 5 lat, podczas gdy oskarżonym zarzucono popełnienie występku z art. 223§1 k.k., zagrożonego karą do 10 lat pozbawienia wolności. W związku ze stwierdzeniem zaistnienia uchybienia z art. 439§1 pkt 2 k.p.k. należało uchylić zaskarżony wyrok w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.

30 Procedując powtórnie Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie rozpozna sprawę w składzie odpowiadającym obowiązującym przepisom.

31 Kierując się przedstawionymi względami, Sąd Najwyższy orzekł jak w wyroku. Przewodniczący: SSN Tomasz Artymiuk

32 Sędziowie: SN Jerzy Grubba SN Eugeniusz Wildowicz