Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 kwietnia 2013 r., II KK 217/12

wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 kwietnia 2013 r., II KK 217/12

Tekst

1 Sygn. akt II KK 217/12

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

2 Dnia 11 kwietnia 2013 r.

3 Sąd Najwyższy w składzie:

4 SSN Tomasz Grzegorczyk (przewodniczący, sprawozdawca)

5 SSN Jerzy Steckiewicz

6 SSN Włodzimierz Wróbel

7 Protokolant Ewa Oziębła

8 przy udziale prokuratora Prokuratury Generalnej Krzysztofa Parchimowicza, w sprawie D. K.

9 skazanego z art. 278 § 1 kk

10 po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie

11 w dniu 11 kwietnia 2013 r.,

12 kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść skazanego w części dotyczącej orzeczenia o karze

13 od wyroku Sądu Okręgowego w P.

14 z dnia 18 kwietnia 2012 r., zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w P.

15 z dnia 10 listopada 2011 r.,

16 - uchyla wyrok Sądu Okręgowego w P. w zaskarżonej części i przekazuje sprawę w tym zakresie do ponownego rozpoznania temu Sądowi w postępowaniu odwoławczym,

17 - zasądza na rzecz adw. M. B. (Kancelaria Adwokacka), jako obrońcy z urzędu wyznaczonego oskarżonemu dla postępowania kasacyjnego, kwotę 738 (słownie siedemset trzydzieści osiem) zł, obejmującą już należny podatek od towarów i usług, tytułem wynagrodzenia za udział w postępowaniu kasacyjnym.

Uzasadnienie

18 2

19 D. K., w postępowaniu obejmującym także dwie inne osoby, będąc oskarżonym o popełnienie dwóch przestępstw, a to czynu z art. 158 § 1 w zw. z art. 64 § 2 k.k. oraz z art. 279 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 2 k.k. został, wyrokiem Sądu Rejonowego w P. z dnia 10 listopada 2011 r., uniewinniony od popełnienia pierwszego z tych czynów, zaś w zakresie drugiego z nich, uznany jedynie winnym przestępstwa zakwalifikowanego z art. 278 § 1 w zw. z art. 64 § 2 k.k. i skazany za to na karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności z zaliczeniem na poczet tej kary okresu tymczasowego aresztowania w tej sprawie. Po rozpoznaniu apelacji jednego ze współoskarżonych oraz obrońców każdego z nich, w tym D. K., Sąd Okręgowy w P., wyrokiem z dnia 18 kwietnia 2012 r., zmienił zaskarżone orzeczenie jedynie wobec tego ostatniego oskarżonego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu i kary, w ten sposób, że zakwalifikował przypisany oskarżonemu czyn z art. 278 § 1 w zw. z art. 64 § 1 k.k., zamiast art. 64 § 2 k.k. i złagodził karę pozbawienia wolności do „1 (jednego) roku i 3 (dwóch) miesięcy”, utrzymując zaskarżone orzeczenie w pozostałej części w mocy.

20 Kasację od prawomocnego wyroku Sądu odwoławczego, na niekorzyść skazanego w części dotyczącej orzeczenia o karze, wywiódł w sierpniu 2012 r. Prokurator Generalny, podnosząc obrazę art. 413 § 2 pkt 2 k.p.k., polegającą na zmianie orzeczenia Sądu meriti i orzeczeniu wobec D. K. kary pozbawienia wolności w sposób niezrozumiały i niejednoznaczny, powodujący jego wewnętrzną sprzeczność, uniemożliwiającą wykonanie wyroku, co w konsekwencji stanowi też naruszenie przewidziane w art. 439 § 1 pkt 7 k.p.k., z wnioskiem o uchylenie tego wyroku w zaskarżonej części i przekazanie tej sprawy do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. Na rozprawie kasacyjnej prokurator Prokuratury Generalnej popierał tę skargę, zaś ustanowiony oskarżonemu w postępowaniu kasacyjnym obrońca z urzędu, z uwagi na charakter zarzucanego naruszenia, kwalifikowany z art. 439 § 1 k.p.k. popiera tę skargę, wnosząc jednak aby przy ponownym rozpoznawaniu sprawy orzeczono karę tak jak w zapisie ustnym zaskarżonego wyroku, a nie w zapisie podanym cyframi.

21 Rozpoznając tę kasację Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

22 Kasacja ta jest zasadna. Nie budzi bowiem wątpliwości, że Sąd odwoławczy, zmieniając wobec oskarżonego wyrok Sądu pierwszej instancji w części dotyczącej kary, orzekł – jak już wyżej wskazano – o karze pozbawienia wolności, która w 3

23 cyfrach wskazywała, iż ma to być kara 1 roku i 3 miesięcy, natomiast słownie określono ją jako karę - 1 roku i dwóch miesięcy. Tym samym jednak, wyrok ów zawiera wewnętrzną sprzeczność, która – jak trafnie podnosi skarżący – uniemożliwia jego wykonanie, jako że nie wiadomo, w jakim wymiarze ma być w istocie wykonana kara pozbawienia wolności.

24 Wprawdzie, jak wynika z materiałów tej sprawy, w uzasadnieniu swego wyroku Sąd Okręgowy, nie dostrzegając uchybienia zawartego w jego komparycji, wskazał, że z racji zmian kwalifikacji prawnej, niezbędna stała się również zmiana w zakresie kary pozbawienia wolności i podkreślił, iż: „karą sprawiedliwą będzie kara 1 roku i 3 miesięcy pozbawienia wolności”, jako współmierna do szkodliwości czynu, społecznego poczucia sprawiedliwości oraz celów zapobiegawczych i wychowawczych kary (k. 1457). Oznaczałoby to, że zamiarem Sądu było wymierzenie takiej właśnie kary, co jednak odbiega od treści samego wyroku, w którym - jak wcześniej wskazano – tę reakcję karną słownie określono jako „jeden rok i dwa miesiące pozbawienia wolności”. W orzecznictwie podnosi się zaś trafnie, że uzasadnienie wyroku nie stanowi integralnego elementu tego orzeczenia, a tym samym nie może ono być podstawą do występowania w trybie art. 13 § 1 k.k.w. o wyjaśnienie przez sąd, który wydał orzeczenie, wątpliwości co do jego wykonania (zob. np. uzasadnienie postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 15 września 2010 r., II KK 42/10, OSNKW 2010, z. 11, poz. 101, LEX nr 653636). W judykaturze wskazuje się w związku z tym, że zawarta w wyroku sprzeczność przy orzekaniu kary lub środka karnego między reakcją karną wyrażoną cyfrą oraz wyrażoną słownie, nie jest możliwa do usunięcia ani w trybie przepisów prawa karnego wykonawczego, ani też w oparciu o art. 105 §1 k.p.k., jako tzw. oczywista omyłka pisarska, albowiem dotyczy elementu merytorycznej treści wyroku (tak już np. w wyrokach Sądu Najwyższego: z dnia 23 listopada 2005 r., IV KK 390/05, LEX nr 164378, czy z dnia 21 października 2008 r., IV KK 316/08, LEX nr 469190). Taka właśnie sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie, w której poprzez naruszenie przywoływanego w kasacji art. 413 § 2 pkt 2 k.p.k. doszło jednocześnie do naruszenia, o jakim mowa w art. 439 § 1 pkt 7 k.p.k.

25 Powyższe wskazuje, że zaskarżony wyrok ostać się nie może i dlatego Sąd Najwyższy uchylił to orzeczenie, w części w jakiej zostało ono zaskarżone, a więc której dotyczy wskazane uchybienie i przekazał sprawę w tym zakresie Sądowi odwoławczemu do ponownego rozpoznania. Przy ponownym orzekaniu w tej 4

26 materii, Sąd powinien baczyć, aby dopełnić w sposób należyty wymogów prawa procesowego w zakresie rozstrzygania o rozmiarze orzekanej kary, tak aby zarówno jej wymiar podawany cyfrą, jak i podawany słownie, nie różniły się od siebie, jako że to wyrok ten, a nie jego uzasadnienie, będzie podlegał następnie wykonaniu. Stosownie zaś do art. 618 § 1 pkt 11 k.p.k. w zw. z § 14 pkt 6 w zw. z § 2 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie (…) z 2002 r. (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 z późn. zm.), zasądzono na rzecz ustanowionego oskarżonemu w postępowaniu kasacyjnym obrońcy z urzędu należne mu wynagrodzenie, obejmujące już także VAT.

27 Z tych wszystkich względów orzeczono, jak w wyroku.