Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 grudnia 2006 r., II CZ 93/06

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 grudnia 2006 r., II CZ 93/06

Tekst

1 Sygn. akt II CZ 93/06

POSTANOWIENIE

2 Dnia 5 grudnia 2006 r.

3 Sąd Najwyższy w składzie :

4 SSN Teresa Bielska-Sobkowicz (przewodniczący,

5 sprawozdawca)

6 SSN Barbara Myszka

7 SSN Tadeusz Żyznowski

8 w sprawie z powództwa G. L.

9 przeciwko J. W. i W. A.

10 o ochronę dóbr osobistych i zapłatę,

11 po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym

12 w Izbie Cywilnej w dniu 5 grudnia 2006 r.,

13 zażalenia powódki

14 na postanowienie Sądu Apelacyjnego

15 z dnia 10 lipca 2006 r.,

16 uchyla zaskarżone postanowienie.

17 2

Uzasadnienie

18 Postanowieniem z dnia 10 lipca 2006 r. Sąd Apelacyjny odrzucił apelację powódki G. L. od wyroku Sądu Okręgowego w P. z dnia 19 lipca 2005 r. w sprawie przeciwko J. W. i W. A. o ochronę dóbr osobistych i zapłatę, albowiem powódka, z naruszeniem przepisu art. 368 k.p.c., nie podała wartości przedmiotu zaskarżenia, zaś wezwana do uzupełnienia braków formalnych, wskazała jedynie, że wartość jest „taka, jak w pozwie”. Nadto powódka nie uzupełniła braków formalnych apelacji w zakresie zwięzłego przedstawienia zarzutów, w piśmie z dnia 6 lipca 2006 r. wskazując jedynie na przewinienia sędziego nie orzekającego w sprawie, oderwane od przedmiotu rozstrzygnięcia.

19 Żaląc się na powyższe postanowienie, pełnomocnik powódki wywodził, że sprawy o ochronę dóbr osobistych są skomplikowane, zaś powódka działała bez pełnomocnika, gdyż w obu instancjach odmówiono jej przyznania pomocy prawnej z urzędu. Przebieg postępowania wskazuje jednak, zdaniem żalącej, iż sam Sąd Apelacyjny miał wątpliwości, czy apelacja powódki istotnie narusza art. 368 k.p.c. Powódka wyraźnie wskazała, jaki wyrok zaskarża i że obejmuje zaskarżeniem całość orzeczenia. Mylne oznaczenie żądania powódki, która wnosiła o „unieważnienie” wyroku Sądu Okręgowego, nie budzi jednak wątpliwości co do jej intencji. Treść apelacji wskazuje zaś, że jej zarzutem było uchybienie art. 48 § 1 pkt 5 k.p.c. lub art. 50 k.p.c.; ewentualne wyjaśnienie tej kwestii powinno było nastąpić na rozprawie apelacyjnej. Natomiast gdy chodzi o wartość przedmiotu zaskarżenia, to jej oznaczenie było wystarczająco wyraźne, gdyż w pierwszej instancji powódka wnosiła o zasądzenie 1 000 zł tytułem zadośćuczynienia. Wskazując na powyższe, żaląca wnosiła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o przyznanie kosztów niepłaconej pomocy prawnej z urzędu.

20 Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

21 Zażalenie okazało się uzasadnione. Słusznie podnosi żaląca, że podane przez nią oznaczenie wartości przedmiotu zaskarżenia należało uznać za wystarczające. Pismem z 20 sierpnia 2001 r. (k. 17) powódka sprecyzowała 3

22 pozew, określając dochodzone nim roszczenie odszkodowawcze na kwotę 1 000 zł, na którą wskazała również w piśmie z 6 lipca 2006 r. jako na wartość przedmiotu zaskarżenia apelacyjnego (k. 477v). Apelacja, jako zwyczajny środek odwoławczy, nie podlega takim rygorom formalnym, jakie ustawodawca ustanowił odnośnie do skargi kasacyjnej. Jeżeli zatem z treści innego pisma w sprawie, na które powódka powołała się w piśmie uzupełniającym braki formalne apelacji, w sposób niebudzący wątpliwości wynika, o jaką kwotę świadczenia pieniężnego sprawa się toczy, to tym samym z punktu widzenia art. 368 § 2 k.p.c. w zw. z art. 19 § 1 k.p.c. zachodzi jedynie oczywista niedokładność, która sama w sobie jeszcze nie uzasadnia odrzucenia środka zaskarżenia (zob. także postanowienie SN z 17 listopada 2005 r., I CZ 130/05, niepubl.; postanowienie SN z 8 lutego 2006 r., II CZ 3/06, niepubl.). Przyjęcie odmiennego stanowiska, zawartego m.in.

23 w postanowieniu SN z 8 marca 2004 r., I PZ 148/03 (niepubl.), prowadziłoby do nadmiernego rygoryzmu i z tego powodu Sąd Najwyższy w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę go nie podziela.

24 Gdy natomiast chodzi o ocenę wymagania zwięzłego przedstawienia zarzutów apelacji, o którym mowa w art. 368 § 1 pkt 2 k.p.c., należy wstępnie zauważyć, że co prawda przedstawienie zarzutów apelacyjnych jest konstrukcyjnym wymaganiem tego środka prawnego (postanowienie SN z 12 lipca 2006 r., V CZ 52/06, niepubl.), niemniej jednak przyjęty po 1996 r. model apelacji znacząco odbiega od jego przedwojennego pierwowzoru. Decydując się na rezygnację z przymusu adwokackiego przy zaskarżaniu orzeczeń sądów pierwszej instancji, ustawodawca uznał, że powinno ono być jak najmniej sformalizowane. Trzeba podkreślić, że ustawa, wymagając od skarżącego zwięzłego przedstawienia zarzutów, nie określa jednak, w jaki sposób należy to uczynić.

25 Wobec powyższego, w dotychczasowym orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmowano, iż zarzut może wynikać z treści apelacji nawet pośrednio i nie musi on sprowadzać się do wskazania konkretnego przepisu prawa, który skarżone orzeczenie narusza (por. uchwałę SN z 17 marca 1998 r., III ZP 1/98, OSNAPiUS 1998 nr 16, poz. 483; postanowienie SN z 17 maja 2002 r., I CZ 57/02, niepubl.; postanowienie SN z 3 marca 2000 r., V CKN 222/00, niepubl.). Inną rzeczą jest, że owa wadliwość powinna być wskazana w sposób na tyle szczegółowy, aby sąd 4

26 apelacyjny mógł nadać swej kontroli odpowiedni kierunek, a także, aby stwierdzone wadliwości mogły stanowić właściwe uzasadnienie wniosków apelacyjnych (postanowienie SN z 2 czerwca 2004 r., IV CZ 66/04, niepubl.).

27 Powódka, osobiście sporządzając apelację (k. 371), wskazała (co prawda mało precyzyjnie) istniejącą, jej zdaniem, wadliwość wyroku, którą można rozumieć jako jego wydanie przez sąd w składzie podlegającym wyłączeniu. Z użycia słowa „unieważnienie” można przyjąć, że powódka żąda wzruszenia wyroku przez jego uchylenie z powodu obrazy przepisu postępowania w postaci art. 48 § 1 pkt 1 k.p.c. Taki zarzut co prawda nie koreluje z uzasadnieniem wniosku apelacyjnego, prostowanie i precyzowanie wywiedzionych zarzutów w postępowaniu apelacyjnym jest jednak możliwe (por. postanowienie SN z 6 marca 2006 r., II PZ 2/06, niepubl.), gdyby to zaś nie nastąpiło, rzeczą Sądu odwoławczego będzie adekwatna ocena tak wywiedzionego środka zaskarżenia w wyroku (por. postanowienie SN z 4 listopada 2004 r., V CZ 106/04, niepubl.).

28 Powódka wyraźnie zarzuca także błędne ustalenia faktyczne i niewłaściwą ocenę zeznań W. A., które jej zdaniem nie zasługiwały na wiarę (k. 371v). To już są wyraźnie sformułowane zarzuty, które z pewnością poddają się kontroli apelacyjnej i nie uzasadniają oceny, że wywiedziona skarga nie kwalifikowała się do nadania jej biegu. Wniosek przeciwny prowadzi w istocie do swoistego „przedsądu” ewentualnego rozstrzygnięcia sprawy co do istoty, który na etapie badania apelacji pod względem formalnym nie jest dopuszczalny.

29 Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 39815

30 § 1 k.p.c. w zw.

31 z art. 3941

32 § 3 k.p.c. orzeczono jak w sentencji.