Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 marca 1999 r., II CKN 241/98

wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 marca 1999 r., II CKN 241/98

Sentencja

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

1 Dnia 19 marca 1999 roku

2 Sąd Najwyższy, Izba Cywilna, w składzie następującym:

3 Przewodniczący: SSN – G. Bieniek

4 Sędziowie: SN – M. Kocon (spraw.)

5 SN – B. Myszka

6 Protokólant: A. Banasiuk po rozpoznaniu w dniu 19 marca 1999 roku na rozprawie sprawy z powództwa L. S. przeciwko C. B. i Przedsiębiorstwu […] „J.” Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w K. o zapłatę, na skutek kasacji pozwanych, od wyroku Sądu Wojewódzkiego w K. z dnia 12 grudnia 1997 roku, sygn. akt II Ca […],

1. oddala kasację;

2. zasądza od pozwanych na rzecz powódki 200 zł (dwieście) z tytułu kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

9 Powódka L. S. domagała się zasądzenia od C. B. i Przedsiębiorstwa […] Sp. z o.o. 6.805, 47 zł. Twierdziła, że pozwani bezzasadnie odmawiają jej zapłacenia reszty wynagrodzenia za wykonane roboty remontowe na obiekcie stanowiącym wówczas własność pozwanego C. B..

10 Pozwani wnieśli o oddalenie powództwa. Zarzucając brak legitymacji czynnej powódki podnieśli, że roboty remontowe za wykonanie których powódka dochodzi zapłaty reszty wynagrodzenia objęte były umową zawartą z mężem powódki prowadzącym działalność gospodarczą pod nazwą Firma Budowlano – Handlowa „[…]”, a nie z powódką prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą Firma Budowlana „[…]”.

11 Sąd Rejonowy w K., wyrokiem z dnia 23 czerwca 1997 r., zasądził od pozwanych 6805,47 zł zastrzegając, że zapłata tej kwoty przez jednego z pozwanych zwalnia drugiego. Sąd ten ustalił, że pozwany C. B. zlecił pozwanej Spółce prowadzenie remontu budynku mieszkalnego przy ulicy C. […] w K. i wykonywanie nadzoru inwestorskiego. Pozwana Spółka wykonanie części tego remontu powierzyła - ustną umową - powódce, prowadzącej wówczas działalność gospodarczą pod nazwą Firma Budowlana „[…]”, w której imieniu działał jej mąż. Powódka, przyjmująca zamówienie na wykonane roboty wystawiła faktury - sprawdzone przez pozwaną Spółkę - na kwotę 338054700 zł (starych), z czego pozwani zapłacili jedynie 270000000 zł (starych).

12 W apelacji zaś pozwani zarzucili sprzeczność istotnych ustaleń z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego przez przyjęcie, że z powódką łączyła ich ustana umowa o roboty remontowe.

13 Zarówno ustalenia Sądu I instancji, jak i jego rozważania prawne zostały przez Sąd Wojewódzki w K. uznane za prawidłowe, toteż apelacja pozwanych - podnosząca przytoczony zarzut „sprzeczności ustaleń z treścią zebranego materiału dowodowego” - została wyrokiem tego Sądu, z dnia 12 grudnia 1997 r., oddalona.

14 Kasacja pozwanych - oparta na obu podstawach z art. 393¹ k.p.c. - zawiera zarzut naruszenia przepisów procedury - art. 316 k.p.c. oraz prawa materialnego - 647 k.c., i zmierza do uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

15 Rozpoznając sprawę w przytoczonych granicach kasacji (art. 393¹¹k.p.c.), Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

16 Sąd Najwyższy już wielokrotnie wyjaśniał, że jeżeli skarżący z powołaniem się na obie podstawy kasacji (art. 393¹ k.p.c.) kwestionuje zasadność zaskarżonego orzeczenia w całości to niezależnie od kolejności przytoczenia i uzasadnienia tych podstaw, w pierwszej kolejności wymaga rozważenia podstawa przewidziana w art. 393¹ pkt. 2 k.p.c., bowiem zarzut naruszenia prawa materialnego może być właściwie oceniony tylko w odniesieniu do ustalonego stanu faktycznego będącego podstawą zaskarżonego orzeczenia. Powyższe zatem uzasadnia ustosunkowanie się – w pierwszej kolejności – do podstawy przewidzianej w art. 393¹ pkt. 2 k.p.c., w ramach której to podstawy skarżący zarzucili naruszenie art. 316 k.p.c. (w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 lipca 1996 r.).

17 W myśl art. 316 k.p.c. sąd pierwszej instancji wydaje wyrok biorąc za podstawę stan rzeczy istniejący w chwili orzekania. „Stanem rzeczy” w rozumieniu art. 316 k.p.c. są zarówno przepisy prawa, na których podstawie ma być wydane rozstrzygnięcie, jak i okoliczności faktyczne. Według chwili orzekania sąd ten uwzględnia i ocenia wszelkie zmiany powstałe w toku sprawy w zakresie stanu prawnego i faktycznego. Zasada co do stanu sprawy miarodajnego dla orzekania ma, z mocy art. 381 i 382 k.p.c., odpowiednie zastosowanie także w postępowaniu apelacyjnym [por. np. postanowienie SN z dnia: 29 lipca 1998 r. (sygn. akt II CKN 748/97) Biul. SN 1999, nr 1, poz. 9 i 10 listopada 1998 r. (sygn. akt III CKN 259/98) Wokanda 1999, z. 2, poz. 8]. Pomiędzy bowiem chwilą orzekania przez sąd I instancji a chwilą orzekania przez sąd apelacyjny „stan rzeczy”, na którym zostało oparte zaskarżone rozstrzygnięcie, może ulec zmianie. Zarzut naruszenia przez Sąd II instancji art. 316 k.p.c. jest jednakowoż bezzasadny skoro autor kasacji nie opiera jego na twierdzeniu, że doszło do zmiany „stanu rzeczy” sprawy przed wydaniem wyroku przez ten Sąd. Kwestia przeto stosowania tego przepisu w postępowaniu przed tym Sądem nie wchodzi w ogóle w rachubę.

18 Przy braku zaś zasadnych zarzutów naruszenia przepisów postępowania dla rozpoznania wytoczonej w kasacji podstawy pierwszej z art. 393¹ k.p.c. miarodajny jest stan faktyczny sprawy ustalony w dotychczasowym postępowaniu i stanowiący podstawę wydania zaskarżonego orzeczenia. Na gruncie zaś tych ustaleń brak usprawiedliwienia dla tej podstawy kasacji. Należy tu zauważyć, że w ramach tej podstawy wysunięty został zarzut naruszenia art. 647 k.c. przez jego błędną wykładnię. Błędna wykładnia polega na mylnym rozumieniu treści lub znaczenia przepisu prawnego (chodzi najczęściej o niezrozumienie właściwych intencji ustawodawcy). Celem bowiem wykładni jest wyjaśnienie właściwej treści i rzeczywistego znaczenia przepisu prawnego.

19 Sad II instancji, wbrew odmiennemu zapatrywaniu autora kasacji, dokonując wykładni art. 647 k.c. trafnie uznał, że umownemu obowiązkowi wykonawcy oddania obiektu odpowiada obowiązek inwestora odebrania tego obiektu i zapłaty umówionego wynagrodzenia. Stosownie przeto do tego przepisu, powódce jako wykonawcy, należała się zapłata reszty wynagrodzenia za wykonane roboty remontowe.

20 Z powyższych względów na podstawie art. 393¹² k.p.c. orzeczono jak w wyroku.