Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 marca 2002 r., III RN 158/01

wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 marca 2002 r., III RN 158/01

Tekst

1 Wyrok z dnia 14 marca 2002 r.

2 III RN 158/01

3 Nieprecyzyjne określenie działalności kombatanckiej w decyzji Związku Bojowników o Wolność i Demokrację nie może przesądzać o pozbawieniu kombatanta uprawnień z ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (jednolity tekst: Dz.U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm.), jeżeli istnieją dowody przedstawione przy ubieganiu się o członkostwo tego związku, świadczące o przysługiwaniu uprawnień kombatanckich z tytułu działalności określonej w art. 1 ust. 2, art. 2 i art. 4 oraz nie zachodzą przesłanki do ich pozbawienia z art. 25 ust. 2 tej ustawy.

4 Przewodniczący SSN Jerzy Kuźniar, Sędziowie SN: Beata Gudowska, Roman Kuczyński (sprawozdawca).

5 Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2002 r. sprawy ze skargi Benedykta M. na decyzję Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych w przedmiocie uprawnień kombatanckich, na skutek rewizji nadzwyczajnej Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego-Ośrodka Zamiejscowego w Gdańsku z dnia 11 kwietnia 2001 r. [...] u c h y l i ł zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu-Ośrodkowi Zamiejscowemu w Gdańsku do ponownego rozpoznania. U z a s a d n i e n i e

6 Wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2001 r. Naczelny Sąd Administracyjny-Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku oddalił skargę Benedykta M. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 6 lipca 1999 r., którą została utrzymana w mocy decyzja z dnia 21 kwietnia 1999 r. stwierdzająca nieważność decyzji wydanej z upoważnienia Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych przez Pełnomocnika z g. o potwierdzeniu Benedyktowi M. 2

7 uprawnień kombatanckich przyznanych przez ZBOWiD i pozbawiająca go uprawnień kombatanckich. Naczelny Sąd Administracyjny uznał bowiem, że wnioskodawca uzyskał uprawnienia kombatanckie z tytułu udzielania pomocy formacjom wojskowym, zaś tego rodzaju działalność nie może stanowić podstawy prawnej do nabycia uprawnień kombatanckich.

8 Powyższy wyrok zaskarżył rewizją nadzwyczajną Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzucając rażące naruszenie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym w związku z art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (jednolity tekst: Dz.U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm.), art. 156 § 1 pkt 2 KPA oraz art. 2 Konstytucji RP, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Rewizja nadzwyczajna podnosi, że w aktach sprawy brak jest decyzji Pełnomocnika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych o potwierdzeniu uprawnień, której nieważność stwierdził organ (kserokopia zaświadczenia [...] nie jest decyzją administracyjną), brak też było podstaw do pozbawienia skarżącego uprawnień kombatanckich z tego tytułu, że ustawa o kombatantach nie przewiduje możliwości przyznania uprawnień kombatanckich z tytułu pomocy formacjom wojskowym, skoro skarżący od momentu złożenia wniosku wywodził swoje uprawnienia z faktu uczestniczenia jako zwiadowca-łącznik w grupie desantowo-spadochronowej LWP „W.” działającej w B.T.

9 Sąd Najwyższy rozważył, co następuje:

10 Rewizja nadzwyczajna jest uzasadniona. Składając w 1975 r. wniosek o przyjęcie do ZBOWiD skarżący podał, że od drugiej połowy września 1944 r. czynnie współpracował jako łącznik z grupą powietrzno-desantową polsko-radziecką. Świadkowie Edmund E. i Franciszek N. określili skarżącego jako łącznika grupy „W.”. Czynny udział skarżącego i jego rodziny we współpracy z oddziałami partyzanckimi potwierdza też zaświadczenie, wydane przez zastępcę dowódcy 10 pułku spec.kpt. W. i dowódcą 10 pułku spec.płk. R., wydane dla Zarządu Miejskiego K. (odpis z odpisu potwierdzony przez sekretarza Miejskiego w K. dnia 21 lipca 1945 r., oraz przez Oddział ZBOWiD w K. 15 stycznia 1975 r. [...]). Decyzją z dnia 24 października 1975 r. Zarząd Główny ZBOWiD odmówił skarżącemu przyznania prawa przynależności 3

11 do tej organizacji, jednakże decyzją z dnia 6 czerwca 1977 r. uchylił decyzję odmowną i przyznał mu prawo przynależności do ZBOWiD. Dnia 29 sierpnia 1997 r. zostało przez Zarząd Wojewódzki ZBOWiD w G. wydane zaświadczenie Nr 486225 stwierdzające, że skarżący jest członkiem ZBOWiD z tytułu uznania za działalność kombatancką pomagania w okresie od 9 września 1944 r. do dnia 22 lutego 1945 r. „grupie” desantowo-spadochronowej LWP „W.”. W dniu 21 września 1998 r. skarżący wystąpił do Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. o wskazanie w stosownym zaświadczeniu przepisów ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach, uzasadniając, że wskazanie tych przepisów jest niezbędne dla organu rentowego (Oddziału ZUS w G. - Inspektorat w K.). Dołączył kserokopię zaświadczenia [...] Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, podpisanego przez Pełnomocnika tego Urzędu w województwie g., z którego wynika, że jest on uprawniony do ulg i świadczeń z ustawy o kombatantach i okres 1944-1945 jest potwierdzeniem uprawnień przyznanych przez ZBOWiD („przepis ustawy 25/01”). Zgodność kserokopii z oryginałem potwierdził sekretarz Zarządu Koła Związku Kombatantów RP i Byłych Więźniów Politycznych w K. Na żądanie organu pierwszej instancji skarżący dołączył kserokopie dokumentów znajdujących się już w aktach administracyjnych. W świetle przedstawionego stanu faktycznego należy stwierdzić zatem, że zakwalifikowanie działalności skarżącego w zaskarżonej decyzji z dnia 6 lipca 1999 r. jako pomocy grupie desantowej jest nieadekwatne do znajdujących się w aktach sprawy dowodów ani też do zaświadczenia [...]. W zaświadczeniu tym bowiem używa się określenia „pomagał w grupie” a nie, jak w zaskarżonej decyzji „pomagał grupie”. O ile bowiem pomoc grupie może być różnie rozumiana, o tyle pomoc „w grupie” oznacza działanie wewnątrz takiej grupy (jak wynika z zeznań świadków), w charakterze zwiadowcy-łącznika. Sąd Najwyższy uznaje zatem za przedwczesne dopatrzenie się w przedmiotowej sprawie przesłanek z art. 25 ust. 2 ustawy o kombatantach, ponieważ przepis ten odsyła do przepisu art. 21 ust. 2 zaś działalności wymienionej w tym przepisie nie można skarżącemu zarzucić. Nie można też uznać, że uzyskał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu uczestnictwa w walkach o ustanowienie i utrwalanie władzy ludowej na mocy przepisów obowiązujących przed wejściem w życie ustawy o kombatantach lub w oparciu o te przepisy z tytułów innych niż wymienione w art. 1 ust. 2, w art. 2 oraz w art. 1 tej ustawy. Znajdujące się w aktach sprawy dowody przemawiają za tym, iż działalność kombatancką skarżącego możnaby zakwalifikować z art. 1 ust. 2 pkt 1 lub pkt 3 albo 5 ustawy o komba- 4

12 tantach, co skutkowałoby zachowanie przez skarżącego uprawnień kombatanckich na podstawie art. 25 ust. 1 tej ustawy. Ze względu na konsekwentne twierdzenia skarżącego, od momentu złożenia wniosku o przyznanie uprawnień, iż wywodzi je z faktu bycia łącznikiem-zwiadowcą w grupie desantowo-spadochronowej „W.” nie można zgodzić się z poglądem zaskarżonego wyroku, iż skarżący uchybił terminowi do złożenia wniosku o przyznanie uprawnień z art. 21 ust. 3 ustawy o kombatantach. Organ pierwszej instancji nie wykazał, aby taka jednostka jak grupa desantowo-spadochronowa LWP „W.” w ogóle nie istniała, bądź też, że skarżący w takiej grupie nie działał.

13 W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy podzielił zarzuty i wniosek rewizji nadzwyczajnej i na podstawie art. 39313

14 § 1 KPC w związku z art. 10 ustawy z dnia 1

15 marca 1996 r. (Dz.U. Nr 43, poz. 189 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku. ========================================