Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 października 2026 r., III KK 162/24

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 października 2026 r., III KK 162/24

Sentencja

POSTANOWIENIE

1 Dnia 21 października 2026 r.

2 Sąd Najwyższy w składzie:

3 SSN Paweł Bucoń

4 w sprawie W.J. skazanego z art. 258 § 3 k.k. i in.

5 po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 21 października 2026 r., wniosku obrońcy o wstrzymanie wykonania zaskarżonego kasacją wyroku Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z dnia 30 stycznia 2023 r., sygn. akt II AKa 35/21, zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w Rzeszowie z dnia 18 września 2020 r., sygn. akt II K 104/16, na podstawie art. 532 § 1 k.p.k. a contrario postanowił:

6 nie uwzględnić wniosku.

Uzasadnienie

7 W dniu 2 kwietnia 2024 r. do Sądu Najwyższego wpłynęła kasacja obrońcy skazanego W.J. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z dnia 30 stycznia 2023 r. sygn. akt II AKa 35/21, zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w Rzeszowie z dnia 18 września 2020 r., sygn. akt II K 104/16. Kasacja oparta została na zarzutach rażącego naruszenia prawa procesowego, tj. art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k., a także art. 440 k.p.k., jak również rażącej obrazy prawa materialnego tj. art. 258 § 3 k.k. W treści kasacji obrońca sformułował wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego wyroku do czasu rozpoznania kasacji. W ocenie obrońcy, przedmiotowy wniosek „uzasadniony jest szczególną kategorią uchybień procesowych popełnionych przez Sądy obu instancji, sprowadzających się do naruszenia reguł postępowania w trakcie śledztwa, licznymi wątpliwościami w zakresie sprawstwa skazanego w przypisanych mu czynach, czego pośrednim dowodem są wcześniejsze dwa wyroki uniewinniające jakie zapadły w tej sprawie w stosunku do skazanego W.J.”.

8 Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia został ponowiony przez obrońcę pismem z dnia 3 listopada 2025 r. w którego treści dodatkowo podniósł zarzut wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., w postaci nienależytej obsady sądu ad quem. Uzasadniając wniosek, obrońca wskazał, że zarówno charakter zarzutów podniesionych w kasacji, jak i okoliczność wydania zaskarżonego wyroku przez sąd nienależycie obsadzony uzasadniają wysokie prawdopodobieństwo uwzględnienia kasacji. Zdaniem obrońcy wykonanie orzeczenia przed rozpoznaniem kasacji, zwłaszcza w zakresie kary spowodowałoby dla skazanego poważne i nieodwracalne następstwa.

9 Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

10 Wniosek obrońcy skazanego nie zasługiwał na uwzględnienie.

11 Na mocy art. 532 § 1 k.p.k., w razie wniesienia kasacji Sąd Najwyższy może wstrzymać wykonanie zaskarżonego orzeczenia, jak i innego orzeczenia, którego wykonanie zależy od rozstrzygnięcia kasacji. Norma ta wprawdzie nie formułuje przesłanek, od spełnienia których zależy wstrzymanie wykonalności zaskarżonego orzeczenia, to jednakże nie ma wątpliwości co do tego, że winna ona mieć niewątpliwie zastosowanie do sytuacji wyjątkowych, uzasadnionych szczególnymi i jednoznacznymi w swej wymowie okolicznościami (zob. postanowienie SN z 6 marca 2025 r., III KK 619/24 wraz z przywołanym tam orzecznictwem). Dzieje się tak z prostego powodu, powyższe rozwiązanie wprowadza bowiem odstępstwo od zasady niezwłocznej wykonalności orzeczeń (vide art. 9 k.k.w.), zaś prawomocne wyroki korzystają z domniemania ich prawidłowości (res iudicata pro veritate accipitur). W judykaturze zasadnie przyjmuje się, że wstrzymanie wykonania orzeczenia możliwe jest w razie kumulatywnego zmaterializowania się dwóch kryteriów. Pierwszym z nich jest wystąpienie oczywistej zasadności zarzutów podniesionych w nadzwyczajnym środku odwoławczym. Z kolei drugim będzie wykazanie przez wnioskodawcę, iż dalsze wykonywanie orzeczenia mogłoby wywołać wyjątkowo dolegliwe i nieodwracalne dla skazanego skutki (zob. postanowienie SN z 8 lutego 2022 r., II KO 111/21; postanowienie SN z 18 stycznia 2022 r., III KK 495/21; postanowienie SN z 10 lutego 2022 r., IV KK 664/21; postanowienie SN z 18 listopada 2021 r., III KK 391/21). Potrzeba zastosowania wskazanej w art. 532 k.p.k. instytucji może zaistnieć wówczas, gdy wystąpi wysokie prawdopodobieństwo uwzględnienia kasacji, widoczne prima vista.

12 Oceniając wniosek obrońcy przez pryzmat powyższych reguł należy stwierdzić, że wstępna analiza podstaw i argumentacji złożonego nadzwyczajnego środka zaskarżenia, dokonana jedynie w zakresie koniecznym do rozpoznania przedmiotowego wniosku, nie daje podstaw do przyjęcia, aby w realiach niniejszej sprawy zachodziła taka sytuacja. Podniesione przez wnioskodawcę argumenty nie pozwalają na uznanie ewidentnej, niejako „rzucającej się w oczy” wadliwości rozstrzygnięcia Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie. Sformułowane w kasacji zarzuty dotyczące innych rażących naruszeń prawa nie mają charakteru na tyle oczywistego, aby już na obecnym etapie postępowania, bez przeprowadzenia szczegółowej analizy akt sprawy, możliwe było przesądzenie o ich zasadności bądź bezzasadności. Wprawdzie skarżący w treści ponowionego wniosku wskazuje także na zaistnienie w sprawie bezwzględnej przyczyny odwoławczej związanej z nienależytą obsadą sądu ad quem, niemniej jednak sygnalizowane uchybienie nie skutkuje w świetle orzecznictwa Sądu Najwyższego automatycznie zaistnieniem przesłanki z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.

13 Dostrzec także należy, że w pisemnej odpowiedzi na kasację obrońcy, prokurator wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej, co także sugeruje, że prawdopodobieństwo uwzględnienia kasacji nie jawi się jako bardzo realne. Z powyższych względów, podkreślając raz jeszcze, iż przedmiotowa decyzja w żadnej mierze nie przesądza o kierunku ostatecznego rozstrzygnięcia, co do wniesionego nadzwyczajnego środka zaskarżenia, gdyż jak wyżej zostało to już nadmienione ocena czy w przedmiotowej sprawie doszło do uchybień wskazywanych przez obrońcę wymaga przeprowadzenia szczegółowej i pogłębionej analizy, w ocenie Sądu Najwyższego w niniejszym składzie, brak jest okoliczności, które uzasadniałyby uwzględnienie wniosku obrońcy i zastosowania wyjątkowej instytucji przewidzianej w art. 532 § 1 k.p.k.

14 Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji.

15 SSN Paweł Bucoń