Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 grudnia 2012 r., III CSK 300/12

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 grudnia 2012 r., III CSK 300/12

Tekst

1 Sygn. akt III CSK 300/12

POSTANOWIENIE

2 Dnia 13 grudnia 2012 r.

3 Sąd Najwyższy w składzie :

4 SSN Jacek Gudowski

5 w sprawie z wniosku S. O.- Ł. i W. S.- Ł.

6 przy uczestnictwie E. K.-S., Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w K., J. O. i A. S.

7 o zniesienie współwłasności,

8 na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 13 grudnia 2012 r., na skutek wniosku uczestniczki o zobowiązanie jej do złożenia pisma przygotowawczego

9 oddala wniosek.

10 2

Uzasadnienie

11 Postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 23 marca 2012 r. zostało zaskarżone skargą kasacyjną uczestniczki J. O., która wpłynęła w dniu 17 lipca 1012 r.

12 W dniu 5 października 2012 r. – w terminie przewidzianym w art. 3987 § 1

13 k.p.c. – wnioskodawcy W. S.- Ł. i S. O.- Ł. wnieśli odpowiedź na skargę datowaną w dniu 25 września 2012 r.

14 Na odpowiedź na skargę uczestniczka J. O. odpowiedziała pismem z dnia 16 listopada 2012 r., które – zarządzeniem z dnia 20 listopada 2012 r. – zostało zwrócone na podstawie art. 207 § 3 i 7 oraz art. 132 § 1 w związku z art. 391 § 1 i art. 39821

15 k.p.c. Przewodniczący stwierdził, że pismo uczestniczki zostało złożone z naruszeniem art. 207 § 3 w związku z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c., gdyż Sąd

16 Najwyższy nie wydał stosownego postanowienia.

17 W piśmie z dnia 3 grudnia 2012 r. uczestniczka złożyła wniosek, w którym zwróciła się do Sądu Najwyższego „o zobowiązanie jej do ułożenia dalszego pisma w sprawie w związku z koniecznością ustosunkowania się do zarzutów stawianych przez wnioskodawców w ich piśmie z dnia 25 września 2012 r.”

18 Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

19 Zgodnie z art. 207 § 3 k.p.c., który w obecnym brzmieniu wszedł w życie w dniu 3 maja 2012 r. i ma zastosowanie do postępowań wszczętych po tym dniu (art. 1 pkt 27 i art. 9 pkt 1 z dnia 16 września 2011 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. Nr 233, poz. 1381), złożenie pism przygotowawczych w toku sprawy następuje tylko wtedy, gdy sąd tak postanowi, chyba że pismo obejmuje wyłącznie wniosek o przeprowadzenie dowodu, przy czym sąd może wydać postanowienie na posiedzeniu niejawnym. Stosowanie tego przepisu w postępowaniu kasacyjnym uzasadniają także art. 391 §1 i art. 39821

20 k.p.c., jakkolwiek musi mieć ono charakter odpowiedni.

21 Zważywszy, że postępowanie kasacyjne wszczyna – w znaczeniu procesowo-technicznym – nową, odrębną sprawę, a skarga kasacyjna w niniejszej 3

22 sprawie wpłynęła po wskazanym dniu, przy jej rozpoznawaniu mają zastosowanie zasady wymiany pism określone w art. 207 § 3 k.p.c. (por. np. uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 5 czerwca 2008 r., zasada prawna, III CZP 142/07, OSNC 2008, nr 11, poz. 122 oraz uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 15 czerwca 2010 r., II UZP 4/10, OSNP 2011, nr 3-4, poz. 38).

23 Podstawowym celem art. 207 § 3 k.p.c. – ulokowanego pośród przepisów normujących postępowanie rozpoznawcze przed sądem pierwszej instancji oraz, przy zastosowaniu art. 391 § 1 k.p.c., także postępowanie rozpoznawcze przed sądem apelacyjnym – jest nadanie właściwego znaczenia ustnej rozprawie i przez to wzmocnienie zasady ustności, często w dotychczasowej praktyce deprecjonowanej przez mnożenie zbędnych pism procesowych, niejednokrotnie o podobnej treści, przesyconych jałowymi wywodami niedotyczącymi istoty sprawy itp. Chodzi więc także o skuteczniejszą koncentrację materiału procesowego oraz o dobre przygotowanie rozprawy i jej sprawny przebieg, w tym zwłaszcza o efektywność postępowania dowodowego.

24 Charakter postępowania kasacyjnego jest jednak inny niż postępowania rozpoznawczego przed sądem meriti, gdyż ma ono na celu wyłącznie prawną kontrolę prawomocnego wyroku sądu drugiej instancji albo postanowienia w przedmiocie odrzucenia pozwu albo umorzenia postępowania kończących postępowanie w sprawie (art. 3981

25 § 1 i art. 5191

26 k.p.c.). Między innymi w związku

27 z tym postępowanie kasacyjne ma w zasadzie charakter pisemny; Sąd Najwyższy orzeka na posiedzeniu niejawnym, a rozprawę wyznacza wyjątkowo, w szczególności wtedy, gdy w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, a skarżący złożył w skardze kasacyjnej wniosek o jej rozpoznanie na rozprawie (art. 39811

28 § 1 k.p.c.). Konstrukcja postępowania kasacyjnego nie wymaga zatem, a nawet zasadniczo nie przewiduje składania pism przygotowawczych (art. 127 k.p.c.); ustawodawca przewidział w nim jedynie skargę kasacyjną, która jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia i – jednocześnie – pismem inicjującym postępowanie kasacyjne (art. 3981

29 – 3985

30 k.p.c.) oraz odpowiedź na skargę

31 (art. 3987

32 k.p.c.). Potrzeba złożenia pisma przygotowawczego może więc wystąpić tylko wyjątkowo, a w szczególności wtedy, gdy skarga została przyjęta do rozpo- 4

33 znania i gdy skierowano ją do rozpoznania na rozprawie. Potrzeba tak wystąpi także wówczas, gdy wnoszący skargę kasacyjną poweźmie zamiar złożenia pisma zawierającego nowe uzasadnienie podstaw kasacyjnych (art. 39813 § 3 k.p.c.),

34 a przeciwnik będzie chciał się do tego uzasadnienia ustosunkować. W tej sytuacji w postępowaniu kasacyjnym nie ma zastosowania art. 207 § 3 zdanie pierwsze k.p.c., a zdanie drugie stosuje się wyjątkowo, tylko wówczas gdy strona należycie uzasadni potrzebę złożenia pisma.

35 Sąd Najwyższy, orzekając na posiedzeniu niejawnym w składzie jednego sędziego (art. 39810

36 k.p.c.) – jeżeli uwzględnia wniosek – wydaje postanowienie o zezwoleniu stronie na złożenie pisma przygotowawczego, a nie o „zobowiązaniu” jej do złożenia pisma, o co wniosła uczestniczka. Jest przy tym oczywiste, że wniosek o zezwolenie na złożenie pisma powinien być rzeczowo umotywowany, aby Sąd Najwyższy mógł ocenić jego zasadność.

37 W tej sytuacji, skoro wniosek skarżącej został wadliwie sformułowany oraz nie zawiera uzasadnienia, podlega oddaleniu.