Uzasadnienie orzeczenia Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 8 stycznia 2024 r., II AKa 245/23

uzasadnienie orzeczenia Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 8 stycznia 2024 r., II AKa 245/23

Uzasadnienie

1 Formularz UK 2

2 Sygnatura akt

3 II AKa 245/23

4 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

5 1

6 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA

7 1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

8 Wyrok Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 11 maja 2023r., sygn. akt III K 20/18

9 1.2. Podmiot wnoszący apelację

10 ☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

11 1.3. Granice zaskarżenia

12 1.1.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

13 ☐ na korzyść

14 ☒ na niekorzyść

15 ☒ w całości

16 ☐ w części

17 ☐

18 co do winy

19 ☐

20 co do kary

21 ☐

22 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

23 1.1.2. Podniesione zarzuty

24 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

25 ☒

26 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

27 1.4. Wnioski

28 ☒

29 uchylenie

30 ☐

31 zmiana

32 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami

33 przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

34 3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

35 Lp.

36 Zarzut

37 3.1.

38 obraza przepisów postępowania, która miała wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 7 kpk, poprzez dowolną i sprzeczną z zasadami prawidłowego rozumowania oraz wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a w szczególności polegającą na niesłusznym uznaniu za w pełni wiarygodne wyjaśnień oskarżonego K. G. (1) oraz wyjaśnień oskarżonego R. C. (1) złożonych w toku rozprawy w dniu 20 września 2019r. w zakresie, w którym wskazywał on na mechanizm działania karuzeli podatkowej będącej przedmiotem postępowania oraz skład podmiotów świadomie w niej uczestniczących twierdząc, że współoskarżony K. G. (1) nie miał świadomości, iż transakcje dotyczące obrotu napojami (...)zawierane z R. C. (1) wraz z R. M. stanowią element przestępstwa o charakterze karuzelowym, zaś nielegalnym zyskiem osób działających w ramach karuzeli podatkowej nie miały być przychody ze zwrotów podatku VAT uzyskiwanych przez K. G. (1) w ramach transakcji wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów na rzecz podmiotu (...) z siedzibą w P., podczas gdy wyjaśnienia oskarżonych jawią się jako niewiarygodne oraz obliczone na uniknięcie odpowiedzialności za popełnienie zarzuconych im czynów, co w konsekwencji doprowadziło Sąd I instancji do poczynienia błędnych ustaleń odnośnie tego, że:

39 - K. G. (1) w trakcie współpracy z R. C. (1) i R. M. dotyczącej obrotu napojem (...) nie miał i nie mógł nawet mieć wiedzy, że transakcje te stanowią element przestępstwa o charakterze karuzelowym, a mechanizm uzyskiwania korzyści podatkowych nie był obliczony na osiąganie korzyści ze zwrotów podatku VAT uzyskiwanego przez K. G. (1) w ramach transakcji wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów na rzecz podmiotu (...) z siedzibą w P.,

40 - R. C. (1) swoim zachowaniem nie udzielił pomocy K. G. (1) w posłużeniu się wystawionymi na rzecz reprezentowanych przez niego podmiotów gospodarczych (...) Serwis (...) oraz (...) sp. z o.o." nierzetelnymi fakturami sprzedaży towaru w postaci napoju (...) i nierzetelnego prowadzenia ewidencji VAT, a także we wprowadzeniu właściwych naczelników urzędów skarbowych w błąd przez K. G. (1) i narażeniu na nienależny zwrot należności publicznoprawnej z tego tytułu,

41 co skutkowało niesłusznym uniewinnieniem oskarżonego K. G. (1) od popełnienia obu zarzuconych mu czynów pozostających w zbiegu idealnym oraz niezasadnym wyeliminowaniem przez Sąd I instancji z opisu czynów zarzuconych oskarżonemu R. C. (1) oraz ich kwalifikacji prawnych fragmentów związanych z pomocnictwem do popełnienia przestępstw przez K. G. (1),

42 ☐ zasadny

43 ☐ częściowo zasadny

44 ☒ niezasadny

45 Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

46 Nie budzi wątpliwości, że K. G. (1) nabył od R. C. (1) wyroby spożywcze, w szczególności puszki z napojem (...), a następnie dokonał wewnątrzwspólnotowej dostawy tych towarów do Niemiec. Okoliczności strony przedmiotowej nie budzą żadnych wątpliwości, w przeciwieństwie do wykazania znamion strony podmiotowej. Bo do tego sprowadza się polemika między prokuratorem, a uzasadnieniem wyroku Sądu I instancji.

47 Jest to jednak pierwszoplanowe zagadnienie, gdyż od możliwości ustalenia, że K. G. (1) działał umyślnie zależy możliwość skazania za zarzucane mu czyny. Na tę okoliczność Sąd dysponował wyjaśnieniami K. G. (1), który stanowczo zaprzeczył, by świadomie wziął udział w przestępstwie karuzelowym, a po prostu skorzystał z możliwości zrobienia interesu, w którym ryzyko było małe z uwagi na szybki obrót towarami. Na tę okoliczność zeznawała zresztą H. Ż., która wskazała, że w firmie K. G. (1) towary szybko rotowały, bowiem towar leżący na magazynie nie zarabia. Dlatego też potrafiła zidentyfikować zakupy od R. C. (1), jako fizycznie przywożone palety z (...) i przechowywane z przodu magazynu. Niczym nie różniły się od innych towarów nabywanych przez K. G. (1), który miał na towary zbyt już w momencie, gdy były dostarczane na magazyn, albo wręcz od dostawcy do odbiorcy z pominięciem magazynu.

48 Zeznania te potwierdzili A. P. i M. N. zeznający, że nigdy nie spisywano numerów rejestracyjnych samochodów przywożących towar, gdyż informacje te nie były nikomu do niczego potrzebne.

49 Od strony organizatorów przestępczego przedsięwzięcia nie było wątpliwości, że nie byli zainteresowani informowaniem K. G. (1), iż uczestniczy w takim procederze, ale byli zainteresowani wciągnięciem w tę działalność dużej firmy o ugruntowanej renomie, która wcześniej brała udział w obrocie transgranicznym i uzyskiwała zwroty podatku VAT. Tak też o przyczynach kontaktu z K. G. (1) i wprowadzenia go w przedsięwzięcie wyjaśnił R. C. (1) (k. 4137-4143, podtrzymane na rozprawie 6.12.2018r. i 2.03.2022r.): "Więc pojawił się po mojej stronie pomysł, aby znaleźć dużą firmę, która ma duże obroty i którą stać na to, która eksploruje towary i rozlicza VAT. Tak się właśnie pojawił pan K. G. (1)". Jeżeli oceni się łącznie te wyjaśnienia, zeznania świadka J. K., to widać, ile zachodu włożył R. C. (1) by pozyskać do współpracy K. G. (1). Te zaś okoliczności skutecznie podważają tezę, by K. G. (1) wszedł do współpracy wiedząc o karuzelowym charakterze całego procederu. Tak też widzi rolę "bufora" Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (wyrok z 3 lutego 2016r., III SA/Wa 3473/14, LEX nr 2055192), który wskazuje, że "Rola podmiotu umiejscowionego w konstrukcji karuzelowej między znikającym podatnikiem a brokerem - tzw. bufora jest nieskomplikowana. Jest to podmiot, który skrupulatnie wypełnia wszelkie formalne obowiązki związane z rozliczeniami VAT, realizując funkcję przewidzianą dla niego przez organizatora oszukańczej praktyki przez samą obecność pomiędzy najbardziej wrażliwymi ogniwami przestępczego łańcucha dostaw. Problem w tym, że obok spółek specjalnie do tego utworzonych albo świadomych udziału w przestępstwie karuzelowym, funkcję tę z równym powodzeniem spełniać może także uczciwy podatnik, zaangażowany w oszukańczy proceder bez swojej wiedzy i zgody. Stąd też istotne jest w tym zakresie przeprowadzenie szczególnie starannego postępowania dowodowego w celu wykazania przez organy podatkowe, jak doszło do uczestnictwa bufora w karuzeli podatkowej". I z taką sytuacją mamy do czynienia w tej sprawie, zdaniem zarówno Sądu I instancji, jak i Sądu Apelacyjnego. U K. G. (1) pojawia się kontrahent znany mu z pracy w branży dostaw artykułów spożywczych, proponuje udział w obrocie realnie istniejącym towarem w postaci puszek (...) z minimalizacją ryzyka po jego stronie. Płatność następowała po fizycznym przywiezieniu towaru do magazynu na ul. (...) i dostarczeniu faktur. Towar miał być odbierany spedycją zewnętrzną, dopiero po wpłynięciu płatności na konto jego działalności i tylko po potwierdzeniu dostarczenia towaru za granicę na dokumencie CMR. Trudno oczekiwać od przedsiębiorcy większej staranności i dbałości o własne interesy. Firma K. K. G. (1) nie tylko nie okazała się wydmuszką, ale działała na rynku przed zdarzeniami będącymi przedmiotem osądu, jak i 13 lat później, co więcej, znacząco rozwijając skalę tej działalności (z 12 do 67 milionów, co zauważa Sąd meriti). W takiej sytuacji potrzebny byłby dowód wprost wskazujący na świadomy udział K. G. (1) w przestępstwie, a takiego prokurator nie dostarczył. Dywagowanie zaś przez skarżącego, że w sytuacji gdy do tak doświadczonego przedsiębiorcy pojawiają się dwie nieznane mu osoby, powinno to wzbudzić daleko posuniętą ostrożność, mogłoby mieć znaczenie, gdyby możliwa była odpowiedzialność w formie nieumyślności, a tak nie jest. Poza tym R. C. (1) nie był dla K. G. (1) całkowicie nieznaną osobą, oskarżony zabezpieczył swój interes na wypadek oszustwa i Sąd odwoławczy nie znajduje podstaw do przyjęcia, że K. G. (1) dopuścił się umyślnie zarzucanych mu przestępstw.

50 W odniesieniu do R. C. (1) ani sam oskarżony, ani prokurator nie kwestionuje ustaleń dotyczących przyjęcia nierzetelnych faktur, a jedynie pomocnictwo do oszustwa K. G. (1). Ponieważ nie dało się wykazać sprawstwa K. G. (1), stąd brak było podstaw do kwestionowania ustaleń wobec R. C. (1) w tej części.

51 Wniosek

52 o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w Szczecinie do ponownego rozpoznania w całości odnośnie obu oskarżonych

53 ☐ zasadny

54 ☐ częściowo zasadny

55 ☒ niezasadny

56 Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

57 Z uwagi na niezasadność zarzutów apelacyjnych brak było podstaw do ingerencji w treść zaskarżonego wyroku

58 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

59 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

60 1.5. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

61 5.1.1.

62 Przedmiot utrzymania w mocy

63 w całości

64 Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

65 Z uwagi na niezasadność apelacji i brak przyczyn podlegających uwzględnieniu z urzędu

66 6. Koszty Procesu

67 Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

68 Przytoczyć okoliczności

69 II.

70 Na podstawie art. 632 pkt 2 i art. 636 § 1 k.p.k. koszty procesu za postępowanie odwoławcze ponosi Skarb Państwa.

71 7. PODPIS

72 Andrzej Wiśniewski Piotr Brodniak Przemysław Żmuda

73 1.6. Granice zaskarżenia

74 Kolejny numer załącznika

75 1

76 Podmiot wnoszący apelację

77 prokurator

78 Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

79 uniewinnienie K. G. (1), zmniejszenie zakresu winy R. C. (1)

80 0.1.1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

81 ☐ na korzyść

82 ☒ na niekorzyść

83 ☒ w całości

84 ☐ w części

85 ☐

86 co do winy

87 ☐

88 co do kary

89 ☐

90 co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

91 0.1.1.3.2. Podniesione zarzuty

92 Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

93 ☐

94 art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

95 ☐

96 art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany

97 w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

98 ☒

99 art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

100 ☐

101 art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,

102 jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

103 ☐

104 art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

105 ☐

106 art. 439 k.p.k.

107 ☐

108 brak zarzutów

109 0.1.1.4. Wnioski

110 ☒

111 uchylenie

112 ☐

113 zmiana