Postanowienie Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 30 października 2025 r., III AUa 232/25

postanowienie Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 30 października 2025 r., III AUa 232/25

Tekst

1 Sygn. akt III AUa 232/25

POSTANOWIENIE

2 Dnia 30 października 2025 r.

3 Sąd Apelacyjny w Szczecinie

4 III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

5 w osobie:

6 Przewodnicząca

7 Sędzia SA Jolanta Hawryszko

8 po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 października 2025 r. w S.

9 skargi M. K. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 5.12.2018 r. sygn. akt VI U 1413/17

10 na skutek apelacji organu rentowego od wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 12 lutego 2025 r., sygn. akt VI U 1208/24

11 1. uchyla zaskarżony wyrok w całości i odrzuca skargę o wznowienie postępowania;

12 2. zasądza od M. K. na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. kwotę 270 (dwieście siedemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego wraz z odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia uprawomocnienia się orzeczenia o kosztach do dnia zaplaty.

13 SSA Jolanta Hawryszko

14 III AUa 232/25

Uzasadnienie

15 Sąd Okręgowy w Szczecinie w sprawie ubezpieczonej M. K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych o wysokość emerytury, na skutek skargi ubezpieczonej o wznowienie postępowania w sprawie własnej prowadzonej przez Sąd Okręgowy w Szczecinie pod sygnaturą VI U 1413/17 wyrokiem z 12 lutego 2025 uwzględnił skargę o wznowienie postępowania toczącego się przed Sądem Okręgowym w Szczecinie w sprawie o sygn. akt VIU 1413/17 i zmienił wydany w tej sprawie wyrok z dnia 5 grudnia 2018 roku w ten sposób, że zmienił zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 29 sierpnia 2017 r. znak: (...) w ten sposób, że organ rentowy ponownie obliczy wysokość emerytury ubezpieczonej z pominięciem przepisu art. 25 ustęp 1b ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z FUS.

16 Wyrok został wydany po dokonaniu następujących ustaleń.

17 Ubezpieczona ur. (...) decyzją organu rentowego z 2 maja 2007 otrzymała prawo do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym od dnia 1 kwietnia 2007 r. Wypłata świadczenia została zawieszona, ze względu na kontynuację zatrudnienia bez uprzedniego rozwiązania stosunku pracy z pracodawcą. Decyzją z 17 kwietnia 2009 organ rentowy dokonał ponownego ustalenia wysokości świadczenia i podjął wypłatę emerytury ubezpieczonej od 1 marca 2009.

18 W dniu 4 sierpnia 2017 ubezpieczona złożyła wniosek o przyznanie prawa do emerytury w wieku powszechnym. Decyzją z 29 sierpnia 2017 Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyznał emeryturę od 1 sierpnia 2017 - wysokość świadczenia ustalono na podstawie art. 26 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, a podstawa wymiaru przyznanego ubezpieczonej świadczenia została pomniejszona o kwoty pobranych wcześniej emerytur. Ubezpieczona odwołała się od tej decyzji i wniosła o ponowne obliczenie jej emerytury bez pomniejszenia podstawy wymiaru emerytury o kwoty pobranych wcześniej emerytur. Prawomocnym wyrokiem z 5 grudnia 2018 r., wydanym w sprawie VI U 1413/17, Sąd Okręgowy w Szczecinie oddalił odwołanie ubezpieczonej od decyzji z 29 sierpnia 2017.

19 W dniu 3 lipca 2024 r. ubezpieczona złożyła w organie rentowym wniosek o ponowne przeliczenie świadczenia, wnioskując o ponowne wyliczenie emerytury w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 4 czerwca 2024 r. SK 140/20. Decyzją z 22 sierpnia 2024 r. organ rentowy, po rozpatrzeniu ww. wniosku odmówił ponownego ustalenia wysokości emerytury.

20 W oparciu o informację ze strony internetowej TK (Trybunał Konstytucyjny: Obliczenie należnego świadczenia emerytalnego poprzez pomniejszenie emerytury z wieku powszechnego o kwotę pobranych wcześniej emerytur (trybunal.gov.pl)

21 Sąd pierwszej instancji ustalił, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 4 czerwca 2024 roku, w sprawie o sygn. akt SK 140/20, orzekł, że art. 25 ust. 1b ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1251) w zakresie, w jakim dotyczy osób, które złożyły wniosek o przyznanie świadczeń, o których mowa w tym przepisie, przed 6 czerwca 2012 r., jest niezgodny z art. 67 ust. 1 w związku z art. 2 Konstytucji.

22 Sąd Okręgowy uznał, że skarga ubezpieczonej o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Szczecinie z 5 grudnia 2018, stanowiąca przedmiot rozpoznania w niniejszej sprawie, opierała się na ustawowej podstawie wznowienia, tj. orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją i jako taka była w całości uzasadniona.

23 Artykuł 401¹ k.p.c. ma zastosowanie do tych orzeczeń, dla których podstawą ich wydania był akt normatywny zakwestionowany przez Trybunał Konstytucyjny. W postanowieniu z dnia 20 czerwca 2007 roku, w sprawie V CNP 45/07 (Lex nr 347227) Sąd Najwyższy wyraził pogląd, że skutkiem wyroku Trybunału Konstytucyjnego, stwierdzającego niezgodność z Konstytucją nieobowiązującego już przepisu ustawy, jest umożliwienie wznowienia postępowań sądowych, w których taki przepis stanowił podstawę prawną rozstrzygnięcia. Co do zasady wznowienie na tej podstawie może dotyczyć tych orzeczeń, które uprawomocniły się przed datą opublikowania orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Jeżeli podstawą skargi o wznowienie postępowania jest orzeczenie przez Trybunał Konstytucyjny o niezgodności z Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub z ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane zaskarżone orzeczenie, początek biegu 3-miesięcznego terminu liczy się w zasadzie od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego (art. 407 § 2 k.p.c.). Trybunał Konstytucyjny orzekł wyrokiem z dnia 4 czerwca 2024 r., zaś ubezpieczona skargę o wznowienie postępowania w sprawie VI U 1413/17 wniosła w 3 września 2024, zatem zachowała ustawowy termin przewidziany w art. 407 §2 k.p.c.

24 Sąd pierwszej instancji rozważył, że zgodnie z treścią art.190 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne. (ust.1). Podlegają one niezwłocznemu ogłoszeniu w organie urzędowym, w którym akt normatywny był ogłoszony. Jeżeli akt nie był ogłoszony, orzeczenie ogłasza się w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" (ust.2). Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach, stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonych w przepisach właściwych dla danego postępowania. (ust.3). Do dnia wydania wyroku w niniejszej sprawie, wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 4 czerwca 2024 SK 140/20 nie został opublikowany w dzienniku urzędowym, o którym mowa w art. 190 ust.2 Konstytucji. Niemniej, okoliczność tę, z uwagi bezwarunkowy nakaz publikacji wyroku Trybunału Konstytucyjnego zawarty w tym przepisie, Sąd Okręgowy ocenił jedynie jako nieuprawnione zaniechanie władzy wykonawczej, stanowiące wprost delikt konstytucyjny, które nie stanowiło przeszkody w zastosowaniu przepisu prawa. Sąd Okręgowy ocenił, że przedmiotowe orzeczenie Trybunału istnieje, a jego obowiązywanie jest „zawieszone” do czasu publikacji w dzienniku urzędowym, według dowolnego uznania osób odpowiedzialnych za taką publikację. Zatem zgodnie z Konstytucją orzeczenie to stanowi podstawę do wznowienia postępowania. Sąd uznał, że ubezpieczona dochowała trzymiesięcznego terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania. Termin ten może być liczony zarówno od dnia ogłoszenia wyroku Trybunału Konstytucyjnego w dniu 4 czerwca 2024, jak również od dnia wydania zarządzenia z 25 lipca 2024 o publikacji orzeczeń na stronie internetowej.

25 Konsekwencją wyroku Trybunału Konstytucyjnego SK 140/20, z uwagi na to, że ubezpieczona należy do kategorii osób wymienionych w tym wyroku, była konieczność obliczenia emerytury w wieku powszechnym bez odejmowania od podstawy wymiaru kwot wcześniej pobranych emerytur, czyli konieczność zmiany zaskarżonej decyzji z 29 sierpnia 2017, co do której orzeczono w postępowaniu o sygn. akt VI U 1413/17.

26 Apelację od wyroku złożył organ rentowy, zaskarżając przedmiotowy wyrok w całości i zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej przez niezasadne przyjęcie, że istnieją podstawy do ponownego przeliczenia emerytury, podczas gdy w przedmiotowej sprawie należało zastosować art. 25 ust. 1b ustawy; nadto organ zarzucił naruszenie z art. 190 ust. 2 i 3 Konstytucji w zw. z art. 401¹ k.p.c. i w zw. z art. 407 §2 k.p.c. i art. 409 k.p.c. Apelujący wniósł o zmianę wyroku i odrzucenie, ewentualnie oddalenie skargi.

27 Sąd Apelacyjny rozważył sprawę i uznał, że apelacja jest zasadna.

28 W ocenie Sądu drugiej instancji Sąd Okręgowy dopuścił się naruszenia formalnego przez nieprawidłowe zastosowanie art. 401¹ k.p.c. i w zw. z art. 407 §2 k.p.c. i art. 409 k.p.c., w konsekwencji czego błędnie przyjął i rozpoznał skargę merytorycznie, w miejsce jej odrzucenia.

29 Sąd Apelacyjny wskazuje, że w przeważającej ilości analogicznych spraw -rozpoznawanych na gruncie art. 25 ust. 1b ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych w powiązaniu z niepublikowanym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 4 czerwca 2024 r. SK 140/20 - ocena prawna w kwestii podstaw wznowienie postępowanie wskazuje na niedopuszczalność skargi o wznowienie postępowania sądowego (patrz sprawy Sądu Okręgowego w Szczecinie sygnatury VI U 218/25, VI U 1784/24, VI 264/25, VI U 71/25 i szereg następnych; postanowienie SA w Szczecinie z 2.08.2024 r. III AUa 299/24).

30 Sąd Apelacyjny w całości aprobuje stanowisko prawne prezentowane w przywołanych orzeczeniach i w konsekwencji przyjmuje, że podstawą rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie skargowej nie może być powoływany przez ubezpieczoną wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 4 czerwca 2024 r. SK 140/20. Po pierwsze, bezsprzecznie wyrok nie został opublikowany w sposób przewidziany prawem i tego stanu rzeczy nie może zmienić publikacja informacyjna na stronie internetowej TK, ani też interpretacje TK w najnowszym orzecznictwie. Po drugie, źródłem tego stanu rzeczy – co przemilczał Sąd pierwszej instancji - jest wadliwość składu powołanego do wydania tego orzeczenia w Trybunale Konstytucyjnym. Trybunał Konstytucyjny orzekający w składzie wydającym wyrok SK 140/20 nie może być bowiem uznany za sąd ustanowiony zgodnie z ustawą. Tym samym wyrok z dnia 4 czerwca 2024 r. w sprawie SK 140/20 nie ma mocy powszechnie obowiązującej i nie jest ostateczny, co stanowiło przyczynę braku publikacji wyroku. Uzasadniając ten pogląd, korzystając z wypracowanego orzecznictwa Sądu Okręgowego w Szczecinie, przypomnieć należy, iż w dniu 7 maja 2021 r. Europejski Trybunał Praw Człowieka (dalej jako ETPC) wydał wyrok w sprawie X. F. przeciwko Polsce (skarga nr 4907/18), w którym orzekł, że doszło do naruszenia art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności w zakresie prawa do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy oraz prawa do sądu ustanowionego ustawą. Przedmiotem rozstrzygnięcia ETPC była sprawa polskiej spółki, która po postępowaniach przed sądami powszechnymi skierowała skargę konstytucyjną do Trybunału Konstytucyjnego, w której to skardze kwestionowała konstytucyjność przepisów, co do których w postępowaniu sądowym wnosiła o skierowanie przez sądy pytania prawnego do TK. W lipcu 2017 r. TK na posiedzeniu niejawnym większością trzech głosów do dwóch umorzył postępowanie i nie przyjął skargi konstytucyjnej do rozpoznania. Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że powołany przez skarżącą art. 49 ustawy – Prawo łowieckie nie był podstawą ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie skarżącej. Co do powołanych przez skarżącą przepisów pod ustawowych TK uznał, że wydanie orzeczenia było niedopuszczalne z uwagi na to, że skarżąca zakwestionowała sposób ich zastosowania przez sądy, ale nie wykazała, w jaki sposób ich treść wpłynęła na naruszenie konstytucyjnych wolności i praw skarżącej. Do postanowienia TK w sprawie skarżącej zgłoszono zdania odrębne co do odmowy merytorycznego rozpoznania skargi konstytucyjnej oraz prawidłowości składu, w jakim TK rozpoznał sprawę dopuszczalności rozpoznania skargi konstytucyjnej. W szczególności, w zdaniu odrębnym jednego z sędziów TK wskazano, że wyznaczony do składu orzekającego sędzia Mariusz Muszyński został wybrany przez Sejm do Trybunału Konstytucyjnego na miejsce już zajęte, do czego Sejm VIII kadencji nie miał prawa, ponieważ Sejm VII kadencji wybrał na sędziów konstytucyjnych R. Hausera, A. Jakubiaka oraz K. Ślebzaka, a wątpliwości prawne dotyczące ustawowej podstawy ich wyboru zostały rozstrzygnięte w wyroku TK z 3 grudnia 2015 r., K 34/15, rozstrzygnięcie to zaś zostało następnie potwierdzone w postanowieniu TK z 7 stycznia 2016 r., U 8/15. W skardze skierowanej do ETPC skarżąca X. F. zarzuciła m.in., że zostało naruszone jej gwarantowane Konwencją prawo do „sądu ustanowionego ustawą”, ponieważ TK rozpoznał jej skargę konstytucyjną w składzie ustanowionym z naruszeniem Konstytucji, w szczególności przez okoliczność zasiadania w nim sędziego M. Muszyńskiego wybranego przez Sejm VIII kadencji na stanowisko sędziego konstytucyjnego, które zostało już obsadzone przez innego sędziego wybranego przez poprzedni Sejm.

31 Rozpatrując skargę, Europejski Trybunał Praw Człowieka uznał, że Polska naruszyła art. 6 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka (dalej jako EKPC) gwarantujący każdemu prawo do sprawiedliwego procesu przed sądem ustanowionym zgodnie z ustawą - Trybunał Konstytucyjny z udziałem osoby wybranej na miejsce już zajęte w Trybunale Konstytucyjnym, nie jest bowiem sądem ustanowionym zgodnie z ustawą. ETPCz dokonał oceny zarzutu skarżącej co do naruszenia jej konwencyjnego prawa do sądu ustanowionego ustawą przez rozpoznanie jej skargi w składzie ustanowionym z naruszeniem Konstytucji, w szczególności przez okoliczność zasiadania w nim sędziego M. Muszyńskiego wybranego przez Sejm VIII kadencji na stanowisko sędziego konstytucyjnego, które zostało już obsadzone przez innego sędziego wybranego przez poprzedni Sejm, i zgodził się ze skarżącą, że w niniejszej sprawie należy zastosować trójstopniowy test określony przez Wielką Izbę w sprawie G. Á. przeciwko Islandii ([WI], 1 grudnia 2020 r., skarga nr 26374/18). Odwołując się do sprawy G. Á. , Trybunał przypomniał, że nie istnieje w Europie jeden model wyłaniania i mianowania sędziów, który miałby zastosowanie do wszystkich krajów, ale funkcjonuje wiele różnych systemów, a Konwencja dopuszcza mianowanie sędziów przez władzę wykonawczą lub ustawodawczą, pod warunkiem że mianowani są wolni od wpływów lub nacisków przy wykonywaniu swoich funkcji orzeczniczych. Trybunał podkreślił, że przedmiotem jego oceny jest zbadanie, czy zaistniałe w procedurze wyboru sędziów TK nieprawidłowości spowodowały pozbawienie skarżącej prawa do „sądu ustanowionego ustawą”.

32 ETPC dokonując oceny zarzutu w świetle pierwszego z kryteriów testu ( czy doszło do oczywistego naruszenia prawa krajowego), skupił się na analizie wyboru 2 grudnia 2015 r. trzech sędziów, w tym sędziego M.M., do Trybunału Konstytucyjnego. Na wstępie podkreślił, że rozpoznawana sprawa ma szczególny kontekst z uwagi na uregulowanie trybu wyboru sędziów konstytucyjnych w Konstytucji i w ustawie o TK oraz ze względu na okoliczność, że to właśnie TK był w rozpoznawanej sprawie jedynym krajowym organem sądowym, który w granicach swojej właściwości mógł dokonać kontroli prawidłowości wyboru sędziego M. Muszyńskiego do sądu konstytucyjnego. Trybunał dokonał następnie analizy odpowiednich zmian prawnych i faktycznych dotyczących wyboru sędziów TK pod koniec 2015 r. Wskazał, że sam TK potwierdził ustalenia dotyczące ważności wyboru trzech sędziów R. Hausera, A. Jakubiaka oraz K. Ślebzaka przez Sejm VII kadencji w wyrokach z: 9 grudnia 2015 r., K 35/15, 9 marca 2016 r., K 47/15 oraz 11 sierpnia 2016 r., K 39/16, a także w postanowieniu z 7 stycznia 2016 r., U 8/15. ETPC zauważył, że w wyroku TK z 3 grudnia 2015 r., K 34/15 stwierdzono, iż uchwały Sejmu VIII kadencji z 25 listopada 2015 r. stwierdzające brak mocy prawnej uchwał Sejmu poprzedniej kadencji z października 2015 r. w przedmiocie wyboru sędziów TK nie mogą wywołać skutków prawnych, ponieważ Sejm nie ma uprawnień do zmiany wcześniejszych decyzji w sprawie wyboru sędziów TK, a ponadto nie ma regulacji prawnych umożlwiających organowi państwowemu, w tym Sejmowi, unieważnianie uchwał Sejmu w sprawie wyboru sędziego konstytucyjnego, w związku z czym uchwały unieważniające Sejmu VIII kadencji były prawnie niewiążące i przyjęte bez podstawy prawnej.

33 W związku z tym ETPC stwierdził, że doszło do naruszenia prawa krajowego przez przyjęcie przez Sejm VIII kadencji ww. uchwał „unieważniających”. Trybunał - m.in. na podstawie analizy ww. orzeczeń – stwierdził, że wybór trzech sędziów, Henryka Ciocha, Lecha Morawskiego i Mariusza Muszyńskiego do TK w dniu 2 grudnia 2015 r. nastąpił z naruszeniem art. 194 ust. 1 Konstytucji, tj. zasady, zgodnie z którą sędzia powinien być wybrany przez Sejm, w którego kadencji przypada dzień wystąpienia wakatu na stanowisku sędziowskim. Uchwały Sejmu VIII kadencji stanowią zatem kolejne naruszenie prawa krajowego w zakresie procedury wyboru sędziów konstytucyjnych, ponieważ dotyczyły stanowisk sędziowskich już obsadzonych. ETPC podzielając argumentację TK zawartą w wyrokach w sprawach K 34/15 oraz K 35/15 z grudnia 2015 r., uznał także, że działania i zaniechania Prezydenta RP – polegające na odmowie przyjęcia ślubowania od trzech sędziów wybranych zgodnie z prawem przez Sejm VII kadencji, a jednocześnie na niezwłocznym zaprzysiężeniu sędziów wybranych przez Sejm VIII kadencji na obsadzone już miejsca w ciągu kilku godzin od ich wyboru – stanowiły naruszenie prawa krajowego. Konstytucja bowiem przyznaje kompetencję do decydowania o personalnej obsadzie TK wyłącznie Sejmowi, a kompetencja Prezydenta RP do zaprzysięgania sędziów nie jest z tą kompetencją równoznaczna. Ponadto polska ustawa zasadnicza nie przewiduje kompetencji głowy państwa do odmowy przyjęcia ślubowania od sędziego TK wybranego przez Sejm – domniemywanie takiej kompetencji jest niedopuszczalne i nieuzasadnione. Trybunał odniósł się do wyroku TK z dnia 24 października 2017 r., K 1/17 i odnotował jego sprzeczność z wcześniejszymi wyrokami sądu konstytucyjnego. Poza tym z uwagi na to, że w jego wydaniu brali udział sędziowie Henryk Cioch i Mariusza Muszyński wybrani przez Sejm VIII kadencji na miejsca już obsadzone przez Sejm VII kadencji, stwierdził, że wyrok ten nie mógł usunąć rażących wad w wyborze m.in. ww. sędziów konstytucyjnych, do których doprowadził parlament w grudniu 2015 r., i ma niewielkie znaczenie dla oceny ważności ich wyboru. Trybunał, biorąc pod uwagę wszystkie trzy stwierdzone uchybienia prawu krajowemu w zakresie dotyczącym procedury wyboru sędziów konstytucyjnych, uznał, że pierwszy warunek testu został spełniony.

34 Rozważając spełnienie drugiego kryterium (czy naruszenia prawa krajowego odnosiły się do jakiejkolwiek podstawowej zasady dotyczącej procedury mianowania sędziów), ETPC w świetle swoich ustaleń co do naruszeń prawa krajowego, wskazał, że dotyczyły one podstawowej zasady odnoszącej się do procedury wyboru sędziów konstytucyjnych, czyli tego, że sędziego wybiera Sejm tej kadencji, w trakcie której przypada dzień powstania wakatu na tym stanowisku. Sejm VIII kadencji naruszył powyższą zasadę, ponieważ dokonał wyboru trzech sędziów na miejsca już obsadzone przez trzech sędziów wybranych przez Sejm poprzedniej kadencji. Takiego naruszenia dopuścił się również Prezydent RP przez odmowę odebrania ślubowania od trzech sędziów wybranych 8 października 2015 r. przez Sejm VII kadencji, a jednocześnie przez odebranie ślubowania od sędziów wybranych na zajęte już miejsca niezwłocznie po ich wyborze. Ponadto Trybunał zauważył, że zarówno wybór sędziów przez Sejm VIII kadencji, jak i przyjęcie od nich ślubowania przez Prezydenta RP miały miejsce tuż przed wydaniem przez TK wyroku w sprawie K 34/15 – takie przyspieszone działania władz budzą wątpliwości jako nieprawidłowa ich ingerencja w proces wyboru sędziów konstytucyjnych. Zdaniem Trybunału działania władzy ustawodawczej i wykonawczej w rozpoznawanej sprawie, polegające na nierespektowaniu orzeczeń TK w przedmiocie ważności wyboru sędziów, podważyły cel konwencyjnego wymogu „sądu ustanowionego ustawą”, który odzwierciedla zasadę praworządności, chroni sądownictwo przed bezprawnymi wpływami z zewnątrz, a także odgrywa istotną rolę w utrzymaniu rozdziału konstytucyjnych władz oraz niezależności i legitymizacji władzy sądowniczej koniecznej w społeczeństwie demokratycznym. W tym kontekście Trybunał na tle wcześniejszego orzecznictwa przypomniał, że w rachubę wchodzi także zasada pewności prawa, która wymaga, aby ostateczne sądowe rozstrzygnięcia nie były kwestionowane. W rozpoznawanej sprawie władza ustawodawcza (Sejm) i wykonawcza (Prezydent RP) przez niewykonanie wyroków TK dotyczących prawidłowości wyboru sędziów konstytucyjnych dopuściły się naruszenia zasady rządów prawa, a ich zaniechania w tym zakresie świadczą o „lekceważeniu zasady legalizmu, która wymaga, aby działanie państwa było zgodne z ustawą i przez ustawę dopuszczone” (pkt 282 wyroku). Działania ww. władz konstytucyjnych ETPC uznał także za kwestionowanie „roli Trybunału Konstytucyjnego jako ostatecznego arbitra w sprawach dotyczących wykładni Konstytucji oraz konstytucyjności ustaw” (pkt 285 wyroku).

35 ETPC uznał w konsekwencji, że działania ww. władz konstytucyjnych były bezprawnym zewnętrznym wpływem na sąd konstytucyjny, a naruszenia procedury wyboru trzech sędziów, w tym sędziego M. Muszyńskiego osiągnęły taki stopień, że podważyły legitymację całego postępowania wyborczego i istotę „prawa do sądu ustanowionego przez ustawę”.

36 Oceniając przedmiotową sprawę, Sąd Apelacyjny miał na uwadze powyższe argumenty ETPC jako międzynarodowy standard orzeczniczy dla demokratycznego porządku prawnego.

37 Sąd Apelacyjny w tym kontekście miał przede wszystkim na względzie okoliczność, iż w składzie rozstrzygającym sprawę SK 140/24, co prawda nie brał udziału żaden z sędziów wprost nieprawidłowo wybranych: ani sędzia Mariusz Muszyński, ani Henryk Cioch, ani Lech Morawski, ale brał udział sędzia Justyn Piskorski. Sędzia Piskorski został wybrany w miejsce zmarłego Lecha Morawskiego, która to osoba została wybrana do TK na miejsce, które było już obsadzone przez osobę prawidłowo wyłonioną na ten urząd przez Sejm. Status sędziego Justyna Piskorskiego jest więc kwestionowany nie ze względu na osobę sędziego, ale ze względu na fakt, że objął urząd prawnie przypisany innej osobie, wyłonionej w prawidłowej procedurze zgodnej z regułami praworządnego państwa demokratycznego. Obecność sędziego Piskorskiego w składach wydających orzeczenia trybunalskie skutkuje więc wadą prawną tych orzeczeń. W składzie wydającym wyrok z 4 czerwca 2024 r. SK 140/20 sędzia Piskorski nie tylko był członkiem składu sędziowskiego, ale był sprawozdawcą bezpośrednio zaangażowanym w opracowanie i zreferowanie rozstrzygnięcia pozostałym członkom składu sędziowskiego.

38 Sąd Okręgowy w ogóle nie dostrzegł tej elementarnej kwestii dotyczącej praworządności. Uznał prawidłowość trybunalskiego wyroku, który jest wadliwy prawnie z uwagi na nieprawidłowy skład sędziowski. Sąd pierwszej instancji dowolnie uznał delikt władzy wykonawczej, polegający na zaniechaniu publikacji wyroku dotkniętego istotną wadą prawną, a przy tym nie chciał zauważyć pierwotnej wady prawnej i w ogóle nie przeanalizował tego zagadnienia, mimo przyjęcia odmiennej koncepcji własnego orzeczenia.

39 W rezultacie Sąd Apelacyjny uznał, że skoro wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 4 czerwca 2024 roku, w sprawie o sygn. akt SK 140/20, nie został wydany przez sąd ustanowiony przez ustawę, a jako taki nie podlegał publikacji, to nie stanowił podstawy do wznowienia postępowania sądowego na podstawie art. 401¹ k.p.c. Skarga w przedmiotowej sprawie podlegała odrzucenia, o czym Sąd Apelacyjny orzekł na podstawie art. 386 §3 k.p.c. w zw. z art. 410 §1 k.p.c. O kosztach procesu orzeczono na wniosek apelującego, wg stawek urzędowych zgodnie z procesową zasadą odpowiedzialności za wynik procesu – art. 98 k.p.c. w zw. z § 10 .1.1 w zw. z § 9.2 Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych j. z dnia 24 sierpnia 2023 r. (Dz.U. z 2023 r. poz. 1935)

40 SSA Jolanta Hawryszko