Wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 14 maja 2015 r., III AUa 1208/14

wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 14 maja 2015 r., III AUa 1208/14

Tekst

1 Sygn. akt III AUa 1208/14

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

2 Dnia 14 maja 2015 r.

3 Sąd Apelacyjny w Katowicach III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

4 w składzie:

5 Przewodniczący

6 SSA Ewelina Kocurek - Grabowska (spr.)

7 Sędziowie

8 SSA Jolanta Pietrzak

9 SSA Marek Żurecki

10 Protokolant

11 Beata Kłosek

12 po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2015r. w Katowicach

13 sprawy z odwołania A. B. (A. B. )

14 przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C.

15 o prawo do emerytury

16 na skutek apelacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C.

17 od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

18 w Częstochowie z dnia 21 marca 2014r. sygn. akt IV U 1434/13

19 1. oddala apelację,

20 2. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. na rzecz A. B. kwotę 120 zł (sto dwadzieścia złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym.

21 /-/ SSA J. Pietrzak /-/ SSA E. Kocurek-Grabowska /-/ SSA M. Żurecki

22 Sędzia Przewodniczący Sędzia

23 Sygn. akt III AUa 1208/14

Uzasadnienie

24 Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. decyzją z dnia

25 5 czerwca 2013 roku odmówił ubezpieczonemu A. B. prawa

26 do emerytury, powołując się na art. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku

27 o emeryturach i rentach z FUS (Dz. U. z 2013r., poz. 1440) oraz § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze (Dz. U. z 1983r., nr 8, poz. 43 ze zm.). W uzasadnieniu podniósł, że na dzień

28 1 stycznia 1999 roku ubezpieczony udowodnił wymagany 25-letni okres podlegania ubezpieczeniu, jednakże nie legitymuje się on wymaganym 15-letnim okresem pracy w warunkach szczególnych. Organ rentowy wskazał, iż nie uznał okresu zatrudnienia w warunkach szczególnych w (...) S.A. w L.

29 na stanowiskach: elektromonter maszyn wirujących, elektromonter generatorów, elektromonter, monter maszyn elektrycznych, starszy elektromonter - wskazując

30 na niezgodność zajmowanych stanowisk z resortowym wykazem stanowisk.

31 W odwołaniu ubezpieczony wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji i przyznanie prawa do emerytury, podnosząc, iż w zakwestionowanych okresach wykonywał pracę w warunkach szczególnych. Ubezpieczony wskazał, iż legitymuje się świadectwem pracy w szczególnych warunkach.

32 Organ rentowy w odpowiedzi na odwołanie, powołując się na okoliczności podniesione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wniósł o jego oddalenie.

33 Sąd Okręgowy w Częstochowie IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia 21 marca 2014 roku w sprawie o sygn. akt

34 IV U 1434/13 w pkt 1 zmienił zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. i przyznał ubezpieczonemu A. B. prawo do emerytury od 1 maja 2013 roku, a w pkt 2 zasądził

35 od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w C. na rzecz ubezpieczonego A. B. kwotę 180,00 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

36 Na podstawie przeprowadzonego postępowania dowodowego, a to:

37 akt rentowych i osobowych ubezpieczonego, zeznań świadków: K. G., A. P., J. M., T. L. oraz wyjaśnień ubezpieczonego A. B. Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:

38 Ubezpieczony A. B. urodził się w dniu (...). W dniu 7 maja 2013 roku złożył do organu rentowego wniosek o przyznania mu prawa

39 do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym z tytułu pracy w warunkach szczególnych. Ubezpieczony legitymuje się na dzień 1 stycznia 1999 roku ogólnym stażem 25 lat, 5 miesięcy i 19 dni.

40 Ubezpieczony w (...) S.A. w L. podjął pracę

41 w dniu 1 lipca 1973 roku, pracował do dnia 31 grudnia 1976 roku - z przerwą

42 na odbywanie zasadniczej służby wojskowej w okresie od dnia 24 października

43 1973 roku do 13 października 1975 roku. Wówczas zajmował stanowisko elektromontera maszyn wirujących.

44 W okresie od dnia 1 stycznia 1977 roku do dnia 31 grudnia 1977 roku pracował w rejonowej (...) w L. jako magazynier. Następnie ubezpieczony powrócił do uprzedniego pracodawcy (...) S.A. w L., jedynie z przerwą w okresie od dnia 1 maja 1989 roku

45 do dnia 16 lipca 1989 roku, kiedy to pracował w Zakładach (...) S.A. jako monter turbin.

46 W (...) S.A. w L. ubezpieczony pracował:

47 - od 01.01.1978r. do 31.12.1978r. - elektromonter generatorów,

48 - od 01.01.1979r. do 31.08.1979r. - elektromonter maszyn wirujących,

49 - od 01.09.1979r. do 30.06.1983r. - elektromonter,

50 - od 01.07.1983r. do 31.07.1984r. - elektromonter maszyn wirujących,

51 - od 01.08.1984r. do 31.12.1988r. - monter maszyn elektrycznych,

52 - od 01.05.1989r. do 16.07.1989r. - (...),

53 - od 17.07.1989r. do 30.06.1991r. - elektromonter maszyn wirujących,

54 - od 01.07.1991r. do 28.02.1994r. - elektromonter,

55 - od 01.03.1994r. do 31.03.2010r. - starszy elektromonter,

56 - od 01.04.2010r. do nadal - brygadzista elektromonter.

57 Prace, jakie ubezpieczony wykonywał w (...) S.A. były związane z montażem, remontem urządzeń elektroenergetycznych i cieplnych, polegające na wykonywaniu prac remontowo-montażowych generatorów, przywożonych z elektrowni z całej Polski, w późniejszym okresie także z innych krajów. Uzwajano wirniki generatorów dużej mocy. Była to praca przy użyciu palników w wysokich temperaturach, z użyciem srebra, austenitu, azbestu, każdy

58 z elementów przeglądano, demontowano, sprawdzano stan izolacji uzwojenia, usuwano usterki. Próby elektryczne były przeprowadzane na tej samej hali.

59 Zdaniem Sądu Okręgowego, czynności wykonywane przez ubezpieczonego wskazywały, iż wykonywał on prace klasyfikowane w wykazie A Dział II, tj. prace przy wytwarzaniu i przesyłaniu energii elektrycznej i cieplnej oraz przy montażu, remoncie i eksploatacji urządzeń elektroenergetycznych i cieplnych rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze (Dz. U. z 1983r., nr 8, poz. 43 ze zm.). Wykonywanie czynności kwalifikowanych jako praca w warunkach szczególnych potwierdzili współpracownicy ubezpieczonego z tego okresu: K. G., A. P., J. M., T. L.. K. G. wskazał, iż pracował z ubezpieczonym w latach 1973 - 2012r. na tym samym stanowisku, wskazując, iż to była taka sama praca, a polegała na uzwajaniu wirników generatorów dużej mocy. Była to praca z palnikami w wysokich temperaturach

60 z użyciem srebra, austenitu, azbestu, a także przy urządzeniach elektromagnetycznych. Praca wykonywana była na 3 zmiany, nawet do 12 godzin, w zależności od potrzeby. Naprawy wykonywane były dla wszystkich elektrowni w Polsce ale i dla Turcji, Arabii Saudyjskiej. Sąd I instancji uznał, że zakład - pracodawca nie był zakładem produkującym i przesyłającym prąd, ale zajmował się remontami i serwisem. Nadto świadek ten wskazał, iż ma świadectwo pracy w warunkach szczególnych i przeszedł na wcześniejszą emeryturę, a ZUS przyznał emeryturę bez żadnego problemu. Świadek T. L. także potwierdził charakter pracy ubezpieczonego. Zeznał on, iż pracował w tym samym zakładzie od 1971r. od 1980r., prowadził grupę. Grupa działała pod przewodnictwem brygadzisty, używano palników gazowych, azbestu. Młodsi pracownicy przygotowywali, a brygadzista używał palnika, lutował. Montowano uzwojenie do generatorów. Zakład pracy wykonywał zamówienia

61 dla elektrowni i elektrociepłowni. Świadek wskazał nadto, iż praca była wykonywana przez cały czas w gnieździe wirników, natomiast stanowiska okresowo różnie się nazywały. T. L. podkreślił, iż w 2007r. przeszedł na emeryturę w wieku

62 60 lat.

63 Sąd podniósł, że świadek J. M., potwierdzając charakter pracy ubezpieczonego, wskazał, iż pracował z nim od 1975 lub 1974 roku - w jednej brygadzie, przy remoncie wirników generatorów. Świadek wskazał, iż wykonywano remonty kapitalne, przeglądy okresowe, itp. Pracownicy jeździli również na delegacje. Generatory były w elektrowniach, a przywożono je z całej Polski, a także z Finlandii, Szwecji. Świadek opisał, iż przy remoncie pracowało 7 pracowników. Zrzucano obudowę wirnika i każdy z elementów przeglądano, demontowano, sprawdzano stan izolacji uzwojenia i usuwano usterki. Próby elektryczne były przeprowadzane

64 na tej samej hali. Stacja prób była w oddzielnym pomieszczeniu na tej hali. Świadek wskazał, iż otrzymał świadectwo pracy w warunkach szczególnych i przeszedł

65 na emeryturę.

66 A. P. zeznał natomiast, iż pracował u w/w pracodawcy od 1972 roku

67 i również on wskazał, iż dokonywano tam remontów wirników generatorów

68 dużej mocy, w związku z tym, wykonywano dużo operacji grzewczych, pracowano

69 z wykorzystaniem azbestu. Naprawiono generatory dla wszystkich elektrowni

70 w Polsce, a później zakres się rozszerzył na cały świat. Świadek ten także otrzymał świadectwo pracy w warunkach szczególnych i uzyskał emeryturę z tego tytułu.

71 Sąd Okręgowy dał wiarę zeznaniom słuchanych w sprawie świadków, uznając, iż są one zgodne co do istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności, wzajemnie się uzupełniają, są logiczne i spójne z całokształtem materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Na uwagę zasługuje, iż zeznawały osoby, które bezpośrednio współpracowały z ubezpieczonym.

72 Sąd I instancji podzielił pogląd Sądu Najwyższego, iż okresy zatrudnienia

73 w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przewidziane rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent inwalidzkich dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze

74 (Dz. U. Nr 8, poz. 43) mogą być ustalane w postępowaniu odwoławczym także innymi środkami dowodowymi, niż dowód z zaświadczenia zakładu pracy, a przewidzianymi przez Kodeks postępowania cywilnego, a w szczególności dokumentami z osobowych akt pracowniczych, zeznaniami świadków, przesłuchaniem stron. Przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków przed organem rentowym nie jest dopuszczalne

75 (por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 10 marca 1984 roku, III UZP 6/84,

76 LEX nr 14625, uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 21 września 1984 roku,

77 III UZP 48/84, LEX nr 14630, uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 27 maja 1985 roku, III UZP 5/85, LEX nr 14635).

78 Sąd Okręgowy wskazał, iż w obecnym stanie prawnym zarządzenia resortowe zawierające uściślenia dokonane w innym okresie przez właściwych ministrów, polegające na ustaleniu wykazów stanowisk, powołane w świadectwach wykonywania prac w warunkach szczególnych, zakwestionowanych przez organ rentowy, nie mają wartości normatywnych, lecz jedynie informacyjną. „W państwie prawnym nie jest dopuszczalne zamieszczanie w rozporządzeniu, jako akcie wykonawczym upoważnienia do podejmowania określonych działań przez inny podmiot

79 i wyposażanie go w kompetencje wykonawcze. W świetle Konstytucji z 1997 roku, rozporządzenie, jako akt wykonawczy oparty na ustawie, nie może zawierać subdelegacji. W konsekwencji, przedmiotem wykładni są wyłącznie przepisy ustawy

80 i wydane na jej podstawie akty wykonawcze. (…) W rezultacie zatem o spełnieniu przesłanki „praca w szczególnych warunkach” przesądza wykonywanie pracy wymienionej w załącznikach „A” i „B” do rozporządzenia z 7.11.1983 r., które stanowią integralną część rozporządzenia jako aktu wykonawczego, niezależnie

81 od tego, w jakim zakładzie praca taka była (lub jest) wykonywana.” (por. glosa

82 do wyroku Sądu Najwyższego z dnia 7 lipca 1999 roku, III RN 25/99, T. Binczyckiej-Majewskiej OSP 2002/4/48 t. 2).

83 Odnosząc się do aspektu odbywania przez ubezpieczonego służby wojskowej

84 w okresie od dnia 24 kwietnia 1976 roku do dnia 10 kwietnia 1978 roku,

85 Sąd Okręgowy wskazał, że należy sięgnąć do przepisów ustawy z dnia 23 stycznia 1968 roku o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin

86 (Dz. U. z 1968 roku Nr 3, poz. 6 ze zm.) oraz zachowującego swoją moc na podstawie art. 127 ust. 3 tej ustawy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września

87 1956 roku w sprawie zaliczenia pracowników do kategorii zatrudnienia

88 (Dz. U. z 1956 roku Nr 39, poz. 116 ze zm.), stanowiącego akt wykonawczy

89 do dekretu z dnia 25 czerwca 1956 roku o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz. U. z 1954 roku Nr 30, poz. 97 ze zm.). Zgodnie

90 z § 5 powyższego rozporządzenia, okresy wymienione w art. 8 dekretu zalicza się

91 do wymaganych okresów zatrudnienia tak jak zatrudnienie w II kategorii, z wyjątkiem tych okresów służby wojskowej, które w myśl obowiązujących przepisów podlegają zaliczeniu do I kategorii zatrudnienia. Jeżeli jednak pracownik bezpośrednio przed okresami wymienionymi w art. 8 dekretu wykonywał zatrudnienie w I kategorii, okresy te zalicza się tak jak zatrudnienie w I kategorii zatrudnienia. Kwestie zaliczenia pracowników do kategorii zatrudnienia regulował w ustawie o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin art. 11 ust. 2 i 3.

92 Zgodnie z tym przepisem, pierwsza kategoria zatrudnienia obejmuje pracowników zatrudnionych:

93 1. pod ziemią,

94 2. w warunkach szkodliwych dla zdrowia,

95 3. na statkach żeglugi powietrznej,

96 4. na statkach morskich w żegludze międzynarodowej i w polskim ratownictwie okrętowym,

97 5. w stoczniach morskich na niektórych stanowiskach pracy bezpośrednio

98 przy budowie i remoncie statków morskich,

99 6. w charakterze nauczycieli podlegających przepisom ustawy z dnia 27 kwietnia 1956r. o prawach i obowiązkach nauczycieli (Dz. U. Nr 12, poz. 63),

100 7. w zespołach formujących szkło (art. 54 ust. 1).

101 Druga kategoria zatrudnienia obejmuje pracowników niewymienionych

102 w ust. 2 (ust. 3).

103 W świetle natomiast art. 108 ust. 1 obowiązującej od 29 listopada 1967 roku ustawy z dnia 21 listopada 1967 roku o powszechnym obowiązku obrony Rzeczpospolitej Polskiej (t.j. z 2004 roku Dz. U. Nr 241, poz. 2416 ze zm.)

104 w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 1974 roku, czas odbywania zasadniczej lub okresowej służby wojskowej wlicza się pracownikowi do okresu zatrudnienia

105 w zakresie wszelkich uprawnień związanych z tym zatrudnieniem, jeżeli po odbyciu tej służby podjął on zatrudnienie w tym samym zakładzie pracy, w którym był zatrudniony przed powołaniem do służby. Wydane na tej podstawie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 listopada 1968 roku w sprawie szczególnych uprawnień żołnierzy i ich rodzin (Dz. U. Nr 44, poz. 318 ze zm.) w § 5 ust. 1 stanowiło,

106 iż żołnierzowi wlicza się czas odbywania służby wojskowej do okresu zatrudnienia

107 w zakładzie pracy, w którym podjął zatrudnienie, w zakresie wszelkich uprawnień związanych z zatrudnieniem w tym zakładzie oraz w zakresie szczególnych uprawnień uzależnionych od wykonywania pracy na określonym stanowisku lub w określonym zawodzie. Z przepisów tych wynika, że - pod warunkiem w nich wskazanym - okres zasadniczej służby wojskowej jest okresem zatrudnienia na takich samych warunkach, jak przed powołaniem do tej służby. Jeśli było to zatrudnienie wymienione

108 w art. 11 ust. 2 pkt 1-6 ustawy o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin, to również okres służby wojskowej uważany był za takie samo zatrudnienie, a żołnierz był traktowany jak pracownik wykonujący pracę wymienioną w powołanym przepisie. Innymi słowy, żołnierz zasadniczej służby wojskowej był pracownikiem wykonującym zatrudnienie wymienione w tych przepisach, jeśli zatrudnienie to wykonywał przed powołaniem do służby

109 i do zatrudnienia tego powrócił po jej zakończeniu w określonym terminie

110 (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 lutego 2010 roku w sprawie

111 sygn. akt II UK 215/09; OSNP 2011/15-16/219).

112 Sąd Okręgowy, powołując się na art. 184, art. 27 oraz art. 32 ustawy z dnia

113 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2009r., nr 153, poz. 1227) oraz rozporządzenie Rady Ministrów

114 z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników

115 zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze

116 (Dz. U. Nr 8, poz. 43 z póź. zm.), uznał na podstawie przeprowadzonych dowodów,

117 iż ubezpieczony w spornym okresie, wykonywał prace zaliczane do prac wykonywanych w szczególnych warunkach i legitymuje się stażem powyżej 15 lat tejże pracy. Okoliczności te wynikają zarówno z dowodów z dokumentów,

118 jak i potwierdzają je słuchani w sprawie świadkowie.

119 Sąd Okręgowy na podstawie art. 477¹⁴ § 2 k.p.c. zmienił zaskarżoną

120 decyzję i przyznał ubezpieczonemu prawo do emerytury, poczynając od dnia 1 maja 2013 roku.

121 O kosztach orzeczono na mocy art. 98 k.p.c. § 2 ust. 2 oraz § 11 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U.2013/490).

122 Apelację od powyższego wyroku wniósł organ rentowy.

123 Zaskarżając powyższy wyrok w całości, zarzucił mu naruszenie przepisów prawa materialnego, poprzez błędną subsumpcję ustalonego stanu faktycznego

124 do treści obowiązujących przepisów, polegającą na przyjęciu, że ubezpieczony wykonywał przez co najmniej 15 lat pracę w warunkach szczególnych, wymienionych w Dziale II wykazu A, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów

125 z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze; naruszenie przepisów prawa materialnego przez ich niewłaściwe zastosowanie, a to art. 184 ust. 1 ustawy

126 z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych w związku z § 4 cytowanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia

127 7 lutego 1983 roku i przyznanie ubezpieczonemu prawa do emerytury, pomimo braku wykazania co najmniej 15-letniego okresu pracy w warunkach szczególnych

128 Powołując się na powyższe, wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie odwołania ubezpieczonego od zaskarżonej decyzji organu rentowego

129 oraz o zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych.

130 W uzasadnieniu podniósł, że ubezpieczony, wykonując prace elektromontera

131 i elektryka w przedsiębiorstwie usługowym energetyki, nie może zostać uznany

132 za pracownika zatrudnionego w energetyce. Powołując się na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 marca 2012 roku w sprawie o sygn. akt II UK 166/11, podniósł, że konieczny jest bezpośredni związek wykonywanej pracy z procesem technologicznym, właściwym dla danego działu gospodarki. Wobec czego, wskazał, że nie można swobodnie, czy wręcz dowolnie z naruszeniem przepisów postępowania, wiązać konkretnych stanowisk pracy z branżami, do których nie zostały przypisane

133 w tym akcie prawnym.

134 Dalej apelujący podniósł, że w sprawie rodzaju pracy wykonywanej przez pracowników (...) S.A. w L. wypowiadał się Sąd Apelacyjny w Katowicach, w wyroku z dnia 19 października 2011 roku, sygn. akt

135 III AUa 447/11, a następnie Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 19 listopada 2012 roku, sygn. akt I UK 239/12. Zdaniem organu rentowego, z orzeczeń tych należy wywieźć, że pomimo zaliczenia tego przedsiębiorstwa do resortu energetyki, prace w nim wykonywane nie należą do prac wymienionych w Dziale II wykazu A, stanowiącego załącznik do rozporządzania Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku. W ocenie organu rentowego, do takich prac można wyłącznie zaliczyć prace elektromontera instalacji i urządzeń elektroenergetycznych wykonywane w przedsiębiorstwie zajmującym się wytwarzaniem i przesyłaniem energii elektrycznej, natomiast takim przedsiębiorstwem nie jest (...) S.A.

136 W odpowiedzi na apelację pełnomocnik ubezpieczonego wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie od organu rentowego na rzecz ubezpieczonego kosztów zastępstwa procesowego.

137 Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:

138 Apelacja organu rentowego nie zasługuje na uwzględnienie.

139 Zdaniem Sądu Apelacyjnego, Sąd I instancji zgromadził w sprawie wystarczający materiał dowodowy, a jego ocena nie narusza granic zastrzeżonych

140 dla swobodnej oceny materiału dowodowego (art. 233 § 1 k.p.c.). Wbrew zarzutom podnoszonym w apelacji, Sąd I instancji wydał trafne rozstrzygnięcie, znajdujące uzasadnienie w całokształcie sprawy oraz treści obowiązujących przepisów,

141 a Sąd Apelacyjny, aprobując w pełni te ustalenia, przyjmuje je za własne, bez potrzeby szczegółowego ich przytaczania.

142 Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadzała się do ustalenia,

143 czy ubezpieczony spełnił przesłanki uprawniające go do uzyskania emerytury

144 w niższym wieku z uwagi na pracę w warunkach szczególnych, a w szczególności,

145 czy wnioskodawca legitymuje się 15-letnim okresem pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.

146 Swoje uprawnienie do emerytury ubezpieczony wywiódł z treści przepisu

147 art. 184 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U.2013.1440), zgodnie z którym, ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 roku przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli:

148 1. okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury

149 w wieku niższym, niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz

150 2. okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.

151 Zgodnie z treścią przepisu art. 32 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, ubezpieczonym urodzonym przed 1 stycznia

152 1949 roku, będącym pracownikami zatrudnionymi w szczególnych warunkach

153 lub w szczególnych charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym,

154 niż określony w art. 27 pkt 1 (dla mężczyzn 65 lat). Natomiast wiek emerytalny, rodzaje prac lub stanowiska oraz warunki, na podstawie których osobom wymienionym w art. 32 ust. 2 i 3 w/w ustawy przysługuje prawo do emerytury ustala się na podstawie „przepisów dotychczasowych”. Zatem, wnioskodawca, aby uzyskać prawo do emerytury przy ukończonym 60 roku życia, musi wykazać co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.

155 Przypomnieć należy, iż dla oceny, czy pracownik pracował w szczególnych warunkach nie ma istotnego znaczenia nazwa zajmowanego przez niego stanowiska, tylko rodzaj powierzonej mu pracy. Praca w szczególnych warunkach to praca wykonywana stale (codziennie) i w pełnym wymiarze czasu pracy (przez 8 godzin dziennie, jeżeli pracownika obowiązuje taki wymiar czasu pracy) w warunkach pozwalających na uznanie jej za jeden z rodzajów pracy wymienionych w wykazie stanowiącym załącznik do wspomnianego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów

156 z dnia 7 lutego 1983 roku (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 14 września 2007r., III UK 27/07, OSNP 2008 nr 21-22, poz. 325; z dnia 19 września 2007r.,

157 III UK 38/07, OSNP 2008 nr 21-22, poz. 329; z dnia 6 grudnia 2007r., III UK 66/07,

158 LEX nr 483283; z dnia 22 stycznia 2008r., I UK 210/07, OSNP 2009 nr 5-6, poz. 75

159 i z dnia 24 marca 2009r., I PK 194/08, LEX nr 528152). Podkreślenia wymaga,

160 iż rozstrzygającym dla prawidłowej oceny kwalifikowanego waloru pracy jest charakter faktycznie wykonywanych obowiązków pracowniczych, a nie zajmowane stanowisko wskazane w umowie o pracę, angażach, przeszeregowaniach,

161 czy świadectwie pracy.

162 Organ rentowy na etapie postępowania apelacyjnego kwestionował, iż zakład pracy (...) nie jest przedsiębiorstwem zajmującym się wytwarzaniem i przesyłaniem energii elektrycznej, wobec czego, zatrudnienie ubezpieczonego na stanowisku elektromontera i elektryka w przedsiębiorstwie usługowym energetyki nie stanowią prac w warunkach szczególnych, określonych

163 w Dziale II wykazu A.

164 Ponownie wypada więc wskazać, że chodzi o prace przy wytwarzaniu

165 i przesyłaniu energii elektrycznej, cieplnej oraz przy montażu, remoncie i eksploatacji urządzeń elektroenergetycznych i cieplnych.

166 Nadto zarządzeniem resortowym nr 17 Ministra Górnictwa i Energetyki

167 z 12 sierpnia 1983 roku w sprawie określenia stanowisk pracy w resorcie górnictwa

168 i energetyki, na których wykonywane są prace w szczególnych warunkach, uprawniające do niższego wieku emerytalnego pod poz. 9 Działu II wymieniono stanowisko elektromontera instalacji i urządzeń elektroenergetycznych. Wprawdzie zarządzenia same w sobie nie stanowią źródła prawa, tym niemniej, mają znaczenie

169 w sferze dowodowej. Z faktu, że właściwy minister, kierownik urzędu centralnego, czy centralny związek spółdzielczy, w porozumieniu z Ministrem Pracy, Płac i Spraw Socjalnych, ustalił w podległych i nadzorowanych zakładach pracy, że dane stanowisko pracy jest stanowiskiem pracy w warunkach szczególnych, może płynąć domniemanie faktyczne, że praca na tym stanowisku w istocie wykonywana była

170 w takich warunkach i odwrotnie, brak konkretnego stanowiska pracy w takim wykazie może - w kontekście całokształtu ustaleń faktycznych - stanowić negatywną przesłankę dowodową (por. wyrok SN z 16 listopada 2010r., I UK 124/10).

171 Ubezpieczony wykonywał pracę na stanowisku elektromontera instalacji

172 i urządzeń elektroenergetycznych. Okoliczność tę uznać należy za udowodnioną

173 w świetle zeznań przesłuchanych świadków, tj. A. P., J. M., T. L., K. G.. Zeznania te w sposób kategoryczny potwierdzają charakter pracy ubezpieczonego, jako elektromontera przy remoncie generatorów. Świadkowie ściśle współpracowali z ubezpieczonym, stąd ich zeznania są tym bardziej miarodajne i wiarygodne.

174 Niewątpliwie praca ta była wykonywana w warunkach szczególnych, gdyż,

175 jak zeznał świadek T. L. - remont generatora wymagał używania palników gazowych, azbestu, a następnie przeprowadzano próby elektryczne. A. P. zaznaczył, że remonty wykonywano z użyciem azbestu, prowadzono operacje grzewcze. Ilość generatorów była bardzo duża, z uwagi na obsługę wielu elektrowni

176 z Polski i zagranicy. Podobne zeznania świadka J. M. potwierdziły prace ubezpieczonego przy remontach kapitalnych generatorów, przeglądach okresowych.

177 W ocenie Sądu Apelacyjnego, nie sposób podzielić argumentacji apelującego. Należy mieć na uwadze, że (...) świadczył usługi na rzecz elektrowni w całej Polsce jak również za granicą. Zakład ten był wyspecjalizowany

178 w naprawie i remontach urządzeń elektroenergetycznych, tak więc faktycznie wykonywał naprawy tych urządzeń, które były odpowiedzialne za wytwarzanie

179 i przesyłanie energii, a bez których elektrownia nie funkcjonowałaby. Zatem, takie powiązanie ciągu technologicznego między zakładami w sposób jednoznaczny wskazuje na to, że prace wykonywane przez ubezpieczonego na stanowisku elektromontera i elektryka w (...) stanowiły prace określone

180 w Dziale II wykazu A rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku,

181 tj. w energetyce. Były to prace konieczne i niezbędne dla każdej elektrowni,

182 przy braku których elektrownia nie mogłaby funkcjonować. Sam fakt, że prace

183 przy remontach urządzeń były wykonywane poza terenem elektrowni, nie może

184 ich pozbawiać charakteru pracy w warunkach szczególnych, gdyż niewątpliwie

185 te prace taki charakter miały. Z pewnością nie byłyby przez organ rentowy kwestionowane w sytuacji, gdyby odbywały się na terenie elektrowni. Dlatego stworzenie specjalistycznej jednostki w celu wykonywania remontów urządzeń prądotwórczych nie może wpłynąć na odmienną ocenę charakteru wykonywanej przez pracowników pracy.

186 Należy zaakcentować, iż wbrew stanowisku apelującego, Sąd Najwyższy

187 w wyroku z dnia 19 listopada 2012 roku, sygn. akt I UK 239/12, nie zakwestionował pracy na stanowisku elektromontera instalacji i urządzeń elektroenergetycznych jako pracy w warunkach szczególnych. Na gruncie stanu faktycznego w powołanym wyroku, kwestia sporna obejmowała tylko ocenę charakteru pracy na stanowisku nawijacza uzwojeń i izolowacza maszyn i uzwojeń. Sąd Najwyższy, odnosząc się

188 do zatrudnienia na tych stanowiskach, wskazał, że nie zostały one wymienione

189 w dziale II załącznika nr 1 do zarządzenia nr 17 Ministra Górnictwa i Energetyki

190 z dnia 12 sierpnia 1983 roku w sprawie określenia stanowisk pracy w resorcie górnictwa i energetyki, na których wykonywane są prace w szczególnych warunkach, uprawniających do niższego wieku emerytalnego. Jednocześnie wskazał, co umknęło uwadze apelującego, że w powyższym załączniku nr 1 zarządzenia nr 17 w Dziale II

191 pod poz. 9 wymieniono jedynie stanowisko elektromontera instalacji i urządzeń elektroenergetycznych.

192 Ponadto, Sąd Najwyższy w powołanej sprawie, wskazując na swobodne powiązania konkretnych stanowisk pracy z branżami, do których nie zostały one przypisane w akcie prawnym, odniósł się do stanowiska ciągacza drutów na zimno

193 i gorąco oraz wytrawiacza, które to nie są zaliczone do prac w energetyce,

194 a do prac wymienionych w Dziale III wykazu A, stanowiącym załącznik

195 do rozporządzenia, tj. do prac w hutnictwie i przemyśle metalowym przy przeróbce plastycznej metali poz. 45 i 46. Nawiązując dalej do wspomnianego wyroku, należy mieć na uwadze, że Sąd Najwyższy w sposób jednoznaczny wskazał, że praca świadczona w tożsamym zakładzie, tj. (...) na stanowisku elektromontera była pracą świadczoną w sektorze energetycznym. A taką właśnie pracę świadczył ubezpieczony w niniejszej sprawie.

196 Mając na uwadze powyższe, argumentacja organu rentowego nie może się ostać, a powołane przez niego orzeczenia pozostają bez znaczenia, gdyż zapadły

197 na gruncie innych stanów faktycznych i odnoszą się do innych stanowisk pracy, pomimo, iż podejmują analizę pracy w warunkach szczególnych w tożsamym zakładzie pracy (...).

198 Reasumując, w ocenie Sądu Apelacyjnego, brak jest podstaw do kwestionowania ustaleń Sądu I instancji w zakresie uwzględnienia pracy w warunkach szczególnych w wymaganym wymiarze 15-letnim. W konsekwencji, zarzuty sformułowane przez organ rentowy we wniesionej apelacji okazały się pozbawione jakichkolwiek podstaw i nie zasługiwały na uwzględnienie.

199 Mając powyższe na uwadze, Sąd Apelacyjny na mocy art. 385 k.p.c. oddalił apelację organu rentowego.

200 O kosztach rozstrzygnięto po myśli art. 98 k.p.c. oraz § 12 ust. 1 pkt 2

201 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu

202 (Dz. U. 2013r. poz. 490), zasądzając od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział

203 w C. na rzecz A. B. kwotę 120,00 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym.

204 /-/ SSA J. Pietrzak /-/ SSA E. Kocurek-Grabowska /-/ SSA M. Żurecki

205 Sędzia Przewodniczący Sędzia

206 JR