Uzasadnienie orzeczenia Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 5 lipca 2024 r., III AUa 214/24

uzasadnienie orzeczenia Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 5 lipca 2024 r., III AUa 214/24

Tekst

1 Sygn.akt III AUa 214/24

Uzasadnienie

2 Wyrokiem z dnia 12 stycznia 2024r., wydanym w sprawie IV U 144/23 Sąd Okręgowy w Elblągu:

3 I. zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznał ubezpieczonemu H. W. prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy od dnia 1 lutego 2023 r. do dnia 31 stycznia 2026 r.;

4 II. stwierdził odpowiedzialność organu rentowego za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji.

5 Sąd I instancji ustalił, co poniżej:

6 Skarżący H. W., ur. (...), z wykształcenia hydraulik, w okresie aktywności zawodowej wykonywał pracę na stanowiskach pracownika budowlanego, hydraulika oraz stolarza.

7 Z powodu zmian dyskopatyczno-zwyrodnieniowych kręgosłupa lędźwiowego z przewlekłym zespołem bólowym skarżący od 8 czerwca 2020r. korzystał z zasiłku chorobowego oraz wykorzystał 12 miesięcy świadczenia rehabilitacyjnego. W okresie od 2 grudnia 2021 r. do 31 października 2022 r. ubezpieczony był uprawniony do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy z uwagi na stwierdzone u niego: zmiany zwyrodnieniowo-dyskopatyczne odcinka L-S kręgosłupa; zmiany zwyrodnieniowe drobnych stawów obu rąk i nadgarstków oraz przykurz Dupuytrena ręki prawej w zakresie V promienia ręki IIº.

8 Prawo do świadczenia zostało skarżącemu przedłużone do dnia 31 stycznia 2023r. na podstawie art. 15zc ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem, Covid-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. 2020r., poz. 374).

9 Wnioskiem z dnia 3 października 2022r. ubezpieczony wystąpił do pozwanego o ustalenie dalszych uprawnień do świadczenia. Pozwany skierował wnioskodawcę na badanie do lekarza konsultanta ZUS neurologa, który w opinii z dnia 7 listopada 2022r. wskazał, że w badaniu neurologicznym wnioskodawcy nie stwierdził objawów ubytkowych, objawów rozciągowych i niedowładów, a jedynie brak odruchu skokowego lewego. Skarżący poruszał się sprawnie, pochylał, siadał i wstawał swobodnie, chód był dobry, kontakt słowny również dobry. Przykurcze Dupuytrena obu dłoni skarżący ma od 30 lat, pobiera leki przeciwbólowe, których nazw nie pamięta, wykorzystał rehabilitację. Nie wymaga leczenia neurochirurgicznego kręgosłupa. W MRI kręgosłupa niewielkie dyskopatie i zwyrodnienia związane z wiekiem. Skarżący nie miał wykonanej diagnostyki reumatologicznej. Mając na uwadze powyższe konsultant ZUS nie znalazł podstaw do stwierdzenia niezdolności do pracy.

10 W oparciu o opinię lekarza konsultanta lekarz orzecznik ZUS, w orzeczeniu z dnia 9 listopada 2022r., zawarł rozpoznanie: choroba zwyrodnieniowo-dyskopatyczna kręgosłupa; lędźwioból przewlekły; przykurcze Dupuytrena obustronne oraz choroba zwyrodnieniowa stawów początkowa. W oparciu o powyższe rozpoznanie lekarz orzecznik nie stwierdził przesłanek do orzeczenia długotrwałej niezdolności do pracy.

11 Na skutek sprzeciwu skarżącego do powyższego orzeczenia sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania komisji lekarskiej ZUS, która w orzeczeniu z dnia 30 listopada 2022r., dokonując tożsamego rozpoznania, uznała, że stwierdzany stopień naruszenia sprawności organizmu nie ogranicza zdolności wnioskodawcy do pracy.

12 Na tej podstawie zaskarżoną decyzją z dnia 23 stycznia 2023r. organ rentowy odmówił wnioskodawcy prawa do renty.

13 Po 31 stycznia 2023r. ubezpieczony jest nadal częściowo niezdolny do pracy i niezdolność tą należy orzec na okres do 31 stycznia 2026r.

14 Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

15 Odwołanie ubezpieczonego zasługiwało na uwzględnienie.

16 Stosownie do art. 57 ustawy emerytalnej renta z tytułu niezdolności do pracy przysługuje ubezpieczonemu, który spełnił łącznie następujące warunki:

17 1) jest niezdolny do pracy;

18 2) ma wymagany okres składkowy i nieskładkowy;

19 3) niezdolność do pracy powstała w okresach, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1 i 2, pkt 3 lit. b, pkt 4, 6, 7 i 9, ust. 2 pkt 1, 3-8 i 9 lit. a, pkt 10 lit. a, pkt 11-12, 13 lit. a, pkt 14 lit. a i pkt 15-17 oraz art. 7 pkt 1-3, 5 lit. a, pkt 6 i 12, albo nie później niż w ciągu 18 miesięcy od ustania tych okresów;

20 4) nie ma ustalonego prawa do emerytury z Funduszu lub nie spełnia warunków do jej uzyskania.

21 Pojęcie niezdolności do pracy, ustalenie której jest podstawą przyznania renty, precyzuje art. 12 tej samej ustawy, stosownie do którego to przepisu: ust. 1. niezdolną do pracy w rozumieniu ustawy jest osoba, która całkowicie lub częściowo utraciła zdolność do pracy zarobkowej z powodu naruszenia sprawności organizmu i nie rokuje odzyskania zdolności do pracy po przekwalifikowaniu; ust. 2. całkowicie niezdolną do pracy jest osoba, która utraciła zdolność do wykonywania jakiejkolwiek pracy; ust. 3. częściowo niezdolną do pracy jest osoba, która w znacznym stopniu utraciła zdolność do pracy zgodnej z poziomem posiadanych kwalifikacji.

22 Natomiast zgodnie z art. 13 ust. 1 ww. ustawy przy ocenie stopnia i przewidywanego okresu niezdolności do pracy oraz rokowania co do odzyskania zdolności do pracy uwzględnia się: 1. stopień naruszenia sprawności organizmu oraz możliwości przywrócenia niezbędnej sprawności w drodze leczenia i rehabilitacji; 2. możliwość wykonywania dotychczasowej pracy lub podjęcia innej pracy oraz celowość przekwalifikowania zawodowego, biorąc pod uwagę rodzaj i charakter dotychczas wykonywanej pracy, poziom wykształcenia, wiek i predyspozycje psychofizyczne.

23 Z kolei art. 107 ustawy stanowi, że prawo do świadczeń uzależnionych od niezdolności do pracy oraz wysokość tych świadczeń ulega zmianie, jeżeli w wyniku badania lekarskiego, przeprowadzonego na wniosek lub z urzędu, ustalono zmianę stopnia niezdolności do pracy, brak tej niezdolności lub jej ponowne powstanie.

24 Zważywszy na zakres wiadomości specjalistycznych niezbędnych do rozstrzygnięcia, postanowieniem z dnia 2 marca 2023r. Sąd dopuścił dowód z opinii biegłych sądowych neurologa oraz ortopedy – jako właściwych dla oceny schorzeń skarżącego. Wyborowi biegłych strony się nie sprzeciwiły.

25 Z opinii biegłego neurologa W. N. wynikało, że ubezpieczony po 31 stycznia 2023r. nie jest niezdolny do pracy z powodów neurologicznych. Biegły ten rozpoznał u wnioskodawcy zmiany zwyrodnieniowo -dyskopatyczne kręgosłupa i wyjaśnił, że w badaniu neurologicznym skarżący nie stwierdził istotnych dla sprawności ubezpieczonego trwałych odchyleń od stanu prawidłowego. Trudno za takie uznać osłabienie jednego z odruchów skokowych. Jak zaznaczył biegły, podobne wnioski wynikają również z innych ocen neurologicznych dostępnych w aktach sprawy. Neurologicznie, systematycznie skarżący nie jest leczony, w oddziale neurologii nie był hospitalizowany, leków z powodów neurologicznych przewlekle przyjmować nie musi. W przedstawionych wynikach badań neuroobrazujących i radiologicznych zobrazowane są zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa zaawansowane na pograniczu normy wiekowej. Również podczas konsultacji neurochirurgicznej w 2021r. nie stwierdzono wskazań do leczenia operacyjnego.

26 W złożonej opinii biegły ortopeda R. K. rozpoznał u wnioskodawcy zmiany zwyrodnieniowe obu nadgarstków, bardziej nasilone nadgarstka prawego; zmiany zwyrodnieniowo-dyskopatyczne kręgosłupa lędźwiowego oraz chorobę Dupuytrena obu rąk. Zdaniem biegłego ortopedy, skarżący po 31 stycznia 2023r. jest nadal częściowo niezdolny do pracy w zawodzie pracownik budowlany, hydraulik oraz stolarz, okresowo do 18 czerwca 2025r. Jak wskazał biegły w uzasadnieniu opinii, pomimo leczenia nadal utrzymują się u wnioskodawcy dolegliwości bólowe kręgosłupa lędźwiowego i ograniczenie ruchu. Brak jest poprawy w stosunku do stanu z 7 grudnia 2021r. U skarżącego nasiliły się bóle, obrzęk i ograniczenie ruchu obu nadgarstków, bardziej nasilona ręki prawej, w sposób istotny upośledzające możliwości wykonywania ręcznych prac fizycznych. Jak zaznaczył biegły, skarżący pracuje na stanowisku pracy wymagającym dobrej sprawności obu rąk, średniociężkiej i ciężkiej fizycznie, wymagającej schylania się, podnoszenia ciężarów, pracy w wymuszonej pozycji ciała, schorzenia te w istotny sposób upośledzają więc skarżącemu możliwość wykonywania wyżej wskazanych zawodów.

27 W zastrzeżeniach do opinii biegłego ortopedy pozwany zarzucił, że ubezpieczony nie pobierał przez okres co najmniej 5 lat świadczenia rentowego, w związku z czym biegły nieprawidłowo ustalił niezdolność do pracy na okres do osiągnięcia wieku emerytalnego przez skarżącego. Ponadto zdaniem pozwanego biegły nie wskazał stopnia naruszenia sprawności organizmu, nie odniósł się do kwestii możliwości odzyskania zdolności ubezpieczonego do pracy po przekwalifikowaniu. W ocenie pozwanego, biegły odniósł się do pracy ciężkiej, co jest niezgodne z poziomem kwalifikacji posiadanych przez ubezpieczonego. Pozwany zauważył, że biegły stwierdził u skarżącego dobry chwyt obu rąk, dość dobrą siłę mięśniową oraz niewielkie tylko ograniczenia ruchomości. Wobec tego ustalenie u ubezpieczonego długotrwałej niezdolności do pracy jawi się jako nieuzasadnione i niczym niepoparte.

28 Ustosunkowując się do powyższych zastrzeżeń biegły ortopeda wskazał, że skarżący z powodu narastających dolegliwości bólowych i ograniczenia ruchu obu nadgarstków leczy się od dwóch lat. W badaniu przedmiotowym biegły stwierdził utrzymujące się ograniczenie ruchu nadgarstka prawego zgięcia grzbietowego 15º (norma około 70º), zgięcie dłoniowe 30º (norma około 80º) oraz ograniczenie ruchu nadgarstka lewego – zgięcie grzbietowe 30º, zgięcie dłoniowe 30º. Jest to więc znaczny stopień ubytku normalnego zakresu ruchu obu nadgarstków. Ponadto widoczny jest obrzęk i pogrubienia obrysów obu nadgarstków ze wzmożonym uciepleniem, bólem uciskowym z nasilonym bólem obu nadgarstków przy próbie ruchu nadgarstków z obciążeniem świadczącym o aktywnym procesie chorobowym obu nadgarstków. Biegły podkreślił, że są to obiektywne objawy stanu chorobowego obu nadgarstków. Ocena siły mięśniowej jest mniej obiektywna z powodu braku dobrej współpracy badanego i tendencji do agrawacji. Skarżący jest z zawodu hydraulikiem – zawód wymagający dobrej sprawności obu kończyn górnych, dobrego zakresu ruchu i dobrej siły mięśniowej. Jest to praca fizyczna, średniociężka. Także prace wykonywane w charakterze pracownika budowlanego i stolarza wymagają dobrej sprawności obu kończyn górnych. Skarżący ma obecnie 63 lata, posiada wykształcenie zawodowe, tym samym – w ocenie biegłego – problem przekwalifikowania zawodowego wnioskodawcy jest w tym wypadku dyskusyjny. Jednocześnie, wobec zarzutu błędnego orzekania niezdolności do pracy do czasu osiągnięcia wieku emerytalnego, biegły zmienił swoją opinię w powyższym zakresie i orzekł, że ubezpieczony jest częściowo niezdolny do pracy na okres do 31 stycznia 2026r.

29 Pozwany w dalszym ciągu kwestionował opinię biegłego ortopedy wnosząc o jej uzupełnienie oraz powołanie kolejnego biegłego tej specjalizacji. Zdaniem pozwanego, biegły nadal nie wypowiedział się w zakresie możliwości odzyskania przez skarżącego zdolności do pracy w drodze przekwalifikowania zawodowego. Nadto z niewiadomych przyczyn wydłużył okres niezdolności do pracy o pół roku. Biegły w żaden sposób nie uzasadnił zmiany stanowiska, przez co – zdaniem organu – należy to uznać za oczywistą omyłkę pisarską.

30 W świetle tak sformułowanego stanowiska organu rentowego Sąd nie miał wątpliwości, że odwołanie skarżącego należało uwzględnić. Całokształt materiału dowodowego zebranego w sprawie dawał jednoznaczne podstawy do przyjęcia, że z powodów ortopedycznych skarżący po 31 stycznia 2023r. jest częściowo niezdolny do pracy.

31 W świetle sporządzonej w toku postępowania opinii biegłego sądowego ortopedy Sąd nie miał wątpliwości, że naruszenie sprawności organizmu wnioskodawcy jest znacznego stopnia i skutkuje niezdolnością do wykonywania pracy zgodnej z poziomem posiadanych przez ubezpieczonego kwalifikacji. Biegły ortopeda dokonał bardzo wnikliwej i wszechstronnej analizy danych wynikających ze zgromadzonej w aktach sprawy dokumentacji, tj. dokumentacji z przebiegu leczenia wnioskodawcy i dokumentacji orzeczniczej organu rentowego. Przeprowadził i bardzo szczegółowo opisał wynik przeprowadzonego przez siebie badania przedmiotowego. Wbrew twierdzeniom pozwanego, szczegółowo również wyjaśnił i uzasadnił występowanie u wnioskodawcy znacznego stopnia naruszenia sprawności organizmu. Wskazał na nasilenie objawów i dolegliwości upośledzających sprawność kończyn górnych skarżącego w stosunku do okresu, kiedy skarżący był uznawany za niezdolnego do pracy przez samego pozwanego.

32 Zastrzeżenia pozwanego w sposób wybiórczy odnoszą się do poczynionych przez biegłego ustaleń. Jak wyjaśnił biegły ocena siły mięśniowej, na którą powoływał się pozwany, jest mniej obiektywna w stosunku do szeregu innych stwierdzonych przez biegłego nieprawidłowości dotyczących ograniczeń ruchu obu nadgarstków wnioskodawcy. Wbrew twierdzeniom pozwanego stwierdzonych ograniczeń biegły nie odnosił wyłącznie do ciężkiej pracy fizycznej, lecz wprost wskazał, że praca na stanowiskach, które w okresie aktywności zawodowej zajmował skarżący, jest pracą fizyczną średniociężką i – co najistotniejsze - wymagającą dobrej sprawności obu kończyn górnych, której to sprawności ubezpieczony nie posiada.

33 Odnosząc się do zarzutu pozwanego dotyczącego braku wypowiedzenia się przez biegłego co do możliwości odzyskania przez ubezpieczonego zdolności do pracy po przekwalifikowaniu wskazać trzeba, że biegły dał w opinii wyraz, że możliwość takiego przekwalifikowania jest dyskusyjna. Zdaniem Sądu, mając na uwadze zarówno wiek ubezpieczonego, jak i posiadany przez niego poziom kwalifikacji zawodowych, celowość takiego przekwalifikowania jest co najmniej wątpliwa. Po pierwsze trudno sobie wyobrazić do jakich prac – innych niż fizyczne i nie wymagających dobrej sprawności kończyn górnych – skarżący mógłby zostać przekwalifikowany. Ponadto, biorąc pod uwagę, że w czerwcu 2025r. ubezpieczony osiągnie wiek emerytalny, mało prawdopodobne jest, aby proces przekwalifikowania zawodowego mógł być skutecznie do tego czasu przeprowadzony. Nie bez znaczenia pozostaje przy tym ekonomika takiego przedsięwzięcia, które wymaga zaangażowania środków publicznych na rzecz i w sytuacji osoby, która niebawem zakończy swą aktywność na rynku pracy.

34 Ostatecznie zaś wskazać należy, że to na skutek zastrzeżeń organu rentowego biegły dokonał zmiany daty końcowej okresu, na który orzekł niezdolność do pracy ubezpieczonego. Faktem jest, że w sprawie nie mógł mieć zastosowania przepis art. 13 ust. 3a ustawy emerytalnej, który nakazuje orzekanie niezdolności do pracy na okres do osiągnięcia wieku emerytalnego w stosunku do osób, które uprawnione były do renty przez okres co najmniej 5 lat i brakuje im mniej niż 5 lat do osiągnięcia wieku emerytalnego. Nie budzi bowiem wątpliwości, że ubezpieczony nie pobierał renty przez co najmniej 5 lat i biegły błędnie zastosował w jego przypadku powyższą regulację. Nie oznacza to jednak, że zmianę dokonaną przez biegłego należy kwalifikować jako omyłkę pisarską. Zdaniem Sądu, biorąc pod uwagę wynik badania przedmiotowego przeprowadzonego przez biegłego, postęp schorzenia, nasilenie dolegliwości oaz brak pozytywnych efektów stosowanego leczenia, orzeczenie przez biegłego częściowej niezdolności do pracy na okres trzech kolejnych lat (do stycznia 2026r.) jest całkowicie zrozumiałe i racjonalne i nie wymagało po stronie biegłego przeprowadzana ponownego badania wnioskodawcy czy też konieczności zapoznawania się z nową dokumentacją z przebiegu leczenia.

35 W konsekwencji Sądu uznał, że wbrew zastrzeżeniom pozwanego, opinia biegłego ortopedy wyjaśniała wszystkie istotne dla sprawy okoliczności. Zgłoszone przez pozwanego zastrzeżenia nie zasługiwały na uwzględnienie, gdyż w żaden sposób nie mogły zdyskwalifikować opinii biegłego oraz zawartych w niej wniosków. W tej sytuacji Sąd przyjął ustalenia biegłego za prawidłowe i oparte o wszechstronną ocenę schorzeń skarżącego w odniesieniu do jego możliwości świadczenia pracy. Skoro zaś Sąd uzyskał od biegłego wiadomości specjalne niezbędne do merytorycznego orzekania, nie było już potrzeby uzupełniania opinii, czy też powoływania biegłego ortopedy w nowej osobie (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 10 września 1999 r., II UKN 96/99, OSNAPiUS 2000 nr 23, poz. 869; z dnia 6 marca 1997 r., II UKN 23/97, OSNAPiUS 1997 nr 23, poz. 476; z dnia 21 maja 1997 r., II UKN 131/97, OSNAPiUS 1998 nr 3, poz. 100; z dnia 18 września 1997 r., II UKN 260/97, OSNAPiUS 1998 nr 13, poz. 408). Potrzeba uzupełniania opinii, bądź powołania innego biegłego powinna bowiem wynikać z okoliczności sprawy, a nie z samego niezadowolenia strony z dotychczas złożonej opinii. Zważyć należy, iż dowód z opinii biegłego jak i instytutu ma szczególny charakter. Wyraża się on w tym, że korzysta się z niego w wypadkach wymagających wiedzy specjalnej. Sąd ma obowiązek dopuszczenia dowodu z kolejnych biegłych, gdy opinia złożona w sprawie zawiera istotne braki, względnie też, gdy nie wyjaśnia wszystkich istotnych okoliczności, a taka sytuacja, zdaniem Sądu, w przedmiotowej sprawie nie zaistniała. Dlatego też Sąd, na zasadzie art. 235²§ 1 pkt 5 k.p.c., pominął wnioskowany przez pozwanego dowód z uzupełniającej opinii biegłego ortopedy oraz dowód z opinii biegłego ortopedy w nowej osobie.

36 W świetle powyższego Sąd uznał, iż decyzja pozwanego nie odpowiadała prawu i z tego też względu, stosownie do art. 477¹⁴ § 2 k.p.c., należało ją zmienić, przyznając skarżącemu prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy na okres wskazany w opinii biegłego ortopedy, tj. od 1 lutego 2023r. do 31 stycznia 2026r. (pkt I wyroku).

37 Ponadto Sąd Okręgowy, na podstawie art. 118 ust. 1a ustawy emerytalnej, uznał, że wątpliwości pozwanego na etapie postępowania przed organem rentowym co do występowania częściowej niezdolności do pracy wnioskodawcy nie były uzasadnione i z tej przyczyny przyjął, że pozwany ponosi odpowiedzialność za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji (pkt III wyroku). W toku postępowania sądowego nie zostały bowiem ujawnione żadne nowe okoliczności, które uzasadniałyby dokonanie korzystnych dla ubezpieczonego ustaleń w zakresie prawa do renty dopiero na etapie tego postępowania.

38 Z wyrokiem nie zgodził się pozwany organ rentowy zarzucając w apelacji wyrokowi:

39 I. naruszenie przepisów postępowania, co miało wpływ na rozstrzygnięcie sprawy i treść orzeczenia, a mianowicie:

40 1) art. 23.3 § 1 k.p.c. w związku z art. 327¹ k.p.c. poprzez brak wszechstronnego rozważenia zebranego materiału dowodowego, poprzez dokonanie przez Sąd oceny materiału dowodowego w sposób dowolny a nie swobodny, polegający na błędnym uznaniu przez Sąd, że na podstawie przeprowadzonego w postępowaniu dowodu w postaci opinii biegłego sądowego ortopedy można ostatecznie ustalić u ubezpieczonego częściową niezdolność do pracy, a w konsekwencji niezasadne, dowolne ustalenie przez Sąd częściowej niezdolności ubezpieczonego do pracy, do 31 stycznia 2026 r.;

41 2) art. 224 § 1 k.p.c. w zw. z art. 227, 286, 278 k.p.c. poprzez uznanie Sądu, że biegły ortopeda

42 powołany w sprawie dostatecznie wyjaśnił częściową niezdolność ubezpieczonego do wykonywania pracy zarobkowej do 31 stycznia 2026 r., gdy w pierwszych opiniach wskazywał na niezdolność do 18 czerwca 2025 r.; :

43 3) art. 205¹² § 2 k.p.c. w zw. z art. 235² § 1 pkt 5 k.p.c. poprzez pominięcie dowodu z opinii uzupełniającej biegłego ortopedy oraz biegłego ortopedy w nowej osobie, w sytuacji gdy wnioskowany przez organ rentowy dowód nie zmierzał do przedłużenia postępowania, a zmierzał do jednoznacznego wyjaśnienia kwestii, czy ubezpieczony jest bądź nie jest częściowo niezdolny do pracy, a co za tym idzie do jakiej daty, tym bardziej, że biegły ortopeda w opiniach swych wskazywał dwie różne daty końcowe orzeczonej częściowej niezdolności do pracy, tj. do 18 czerwca 2025 r. następnie do 31 stycznia 2026 r.

44 II. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

45 1) art. 12 ust. 1 i 3, art. 13 ust. 1 i 2 oraz art. 57 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (dalej ustawa emerytalna, t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1251 ze zm.) poprzez ich błędną wykładnię i uznanie, przyjęcie, że ubezpieczony jest częściowo niezdolny do pracy, a co za tym idzie, że ubezpieczonemu przysługuje prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy w okresie od 1 lutego 2023 r. do 31 stycznia 2026 r.;

46 2) art. 13 ust. 3a w zw. z art. 24a ustawy emerytalnej poprzez przyznanie ubezpieczonemu prawa do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy od 31 stycznia 2026 r. w sytuacji gdy ubezpieczony nie pobierał świadczenia rentowego przez okres co najmniej 5 lat, a nadto z dniem 18 czerwca 2025 r. ubezpieczony osiągnie 65 rok życia, tj. powszechny wiek emerytalny, a wówczas emerytura przyznawana jest z urzędu zamiast renty z tytułu niezdolności do pracy;

47 3) art. 118 ust. la ustawy emerytalnej poprzez stwierdzenie, że organ rentowy ponosi odpowiedzialność za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji.

48 Wskazując na powyższe na podstawie art. 368 § 1 pkt 4 i 5 k.p.c. w zw. z art. 386 § 1 k.p.c. skarżący wnosił o:

49 1) rozpoznanie postanowienia Sądu o pominięciu dowodu z opinii uzupełniającej biegłego neurologa, na podstawie art. 380 k.p.c.;

50 2) dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lekarza sądowego specjalisty ortopedy w nowej osobie, celem ustalenia, czy stan zdrowia ubezpieczonego H. W. świadczy o tym, że jest on częściowo niezdolny do pracy (jeżeli tak to w jakim okresie) z uwagi na fakt, iż opinia biegłego nie wyjaśniła tej kwestii, a ponadto nie wyjaśniła daty końcowej orzeczonej niezdolności do pracy;

51 3) zasądzenie od ubezpieczonego na rzecz organu rentowego kosztów zastępstwa procesowego za II instancję według norm przepisanych;

52 4) zmianę zaskarżonego wyroku w całości i orzeczenie co do istoty sprawy, polegające na oddaleniu odwołania, ewentualnie

53 5) uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.

54 Sąd Apelacyjny zważył co następuje:

55 Apelacja pozwanego jest nieuzasadniona.

56 Na wstępie wskazać należy, że stosownie do art. 505¹ § 4 w zw. z § 1 k.p.c. Sąd Apelacyjny niniejszą sprawę rozpoznał w postępowaniu uproszczonym. Wyjaśnić przy tym trzeba, że postępowaniu uproszczonym apelacja ma charakter ograniczony, a celem postępowania apelacyjnego nie jest tu ponowne rozpoznanie sprawy, ale wyłącznie kontrola wyroku wydanego przez Sąd pierwszej instancji w ramach zarzutów podniesionych przez skarżącego. Innymi słowy mówiąc, apelacja ograniczona wiąże Sąd odwoławczy, a zakres jego kompetencji kontrolnych jest zredukowany do tego, co zarzuci w apelacji skarżący. Apelację można oprzeć na zarzucie naruszenia praw materialnego poprzez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie lub naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono wpływ na wynik sprawy.

57 Sąd Apelacyjny podziela argumenty zawarte w uzasadnieniu Sądu Okręgowego

58 i przyjmuje je za własne, gdyż Sąd ten w sposób prawidłowy ustalił stan faktyczny w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, zaś w swych ustaleniach i wnioskach nie wykroczył poza ramy swobodnej oceny wiarygodności i mocy dowodów wynikające

59 z przepisu art. 233 k.p.c., nie popełnił on też błędów w rozumowaniu w zakresie zarówno ustalonych faktów, jak też ich kwalifikacji prawnej, gdyż prawidłowo zinterpretował i zastosował odpowiednie przepisy prawa. W konsekwencji, Sąd odwoławczy oceniając jako prawidłowe ustalenia faktyczne i rozważania prawne dokonane przez Sąd pierwszej instancji uznał je za własne, nie widząc potrzeby ich powielania.

60 Wskazać należy, że obowiązkiem Sądu rozstrzygającego sprawę o świadczenie uzależnione od oceny zdolności do pracy jest dopuszczenie dowodu z opinii biegłych sądowych właściwie dobranych pod kątem specjalizacji adekwatnych do oceny schorzeń eksponowanych przez osobę domagającą się przyznania określonego świadczenia. Takie dowody Sąd Okręgowy dopuścił. W ocenie Sądu Apelacyjnego opinia biegłego neurologa oraz ortopedy była jednoznaczna i rzeczowa, a zawarte w niej wnioski końcowe prawidłowo uzasadnione, z odwołaniem do dokumentacji medycznej. Tym samym Sąd Okręgowy dysponował materiałem dowodowym pozwalającym na kategoryczne rozstrzygnięcie sporu.

61 Pozostałe zarzuty apelacji także nie wnosiły wiele do sprawy. Biegli zapoznali się z całą przedłożoną przez odwołującego dokumentacją.

62 Apelujący nie wykazał, aby opinie wyżej wskazane były nierzetelne, stronnicze lub niefachowe. Sporządzonym opiniom nie można skutecznie postawić zarzutu dowolności. Wnioski płynące z opinii są kategoryczne, co do braku poprawy po dniu 31 stycznia 2023r. zdrowia i tym samym nie było potrzeby zasięgania opinii kolejnych biegłych art. 381 kpc. Niezadowolenie strony z konkluzji opinii biegłego sądowego jest niewystarczające do podważenia jego ustaleń oraz wniosków. Pozwany nie naprowadził okoliczności, ani też nie zaoferował dowodów, które podważałyby ustalenia i wnioski biegłych neurologa oraz ortopedy w zakresie oceny stanu zdrowia H. W. po dniu 31 stycznia 2023r.. W ocenie obu biegłych ubezpieczony nie odzyskał zdolności do pracy w zawodzie hydraulika, pracownika fizycznego ( wiek lat 63).

63 Przypomnieć należy, że utrata zdolności do pracy zarobkowej oznacza obiektywne pozbawienie danej osoby możliwości zarobkowania. Zgodnie art. 12 ustawy o emeryturach

64 i rentach niezdolną do pracy nie jest osoba, która utraciła zdolność do wykonania dotychczasowego bądź ostatnio wykonywanego zatrudnienia, lecz osoba która całkowicie lub częściowo utraciła zdolność do pracy zarobkowej z powodu naruszenia sprawności organizmu i nie rokuje odzyskania tej zdolności po przekwalifikowaniu. W przypadku częściowej niezdolności do pracy istotne znaczenie ma utrata zdolności do wykonywania pracy zgodnej z posiadanymi kwalifikacjami, tj. z poziomem wykształcenia i doświadczenia zawodowego, wymagającego pewnych umiejętności, uprawnień czy specjalistycznej wiedzy. Częściowa niezdolność do pracy nie występuje zatem, gdy osoba ubiegająca się

65 o świadczenie nie utraciła, bądź utraciła w stopniu mniejszym niż znaczny zdolność do pracy zgodnej kwalifikacjami, jak również gdy mimo utraty zdolności do pracy rokuje odzyskanie tej zdolności po przekwalifikowaniu. Z perspektywy świadczeń rentowych związanych

66 z niezdolnością do pracy istotne jest by ograniczenie do pracy było znaczące, a tak jest w sprawie zdaniem biegłych..

67 Mając powyższe na uwadze podkreślić trzeba, że zakres i nasilenie schorzeń na jakie cierpi odwołujący, w okresie wydania zaskarżonej decyzji skutkowały niemożnością wykonywania pracy zgodnej z posiadanymi kwalifikacjami, czyli stanowiły o częściowej niezdolności do pracy ubezpieczonego. Ograniczenia i dolegliwości jakie występowały u ubezpieczonego były na tyle nadal istotne, iż długotrwale i znacząco ograniczają mu możliwość wykonywania pracy do 31 stycznia 2026r..

68 Reasumując, ocena stanu zdrowia odwołującego przeprowadzona w oparciu o właściwe dla tego rodzaju spraw dowody z uwzględnieniem przesłanek z art. 12 i art. 13 ustawy o emeryturach i rentach z FUS prowadzi do wniosku, że na dzień wydania zaskarżonej decyzji H. W. był nadal częściowo niezdolny do pracy. Ocena dowodów dokonana przez Sąd Okręgowy jest prawidłowa i nie uchybia przepisom kodeksu postępowania cywilnego. W ocenie Sądu Apelacyjnego Sąd I instancji nie naruszył też przepisów prawa materialnego. Apelacja pozwanego organu rentowego nie zawierała zarzutów, które mogłyby skutkować zmianą lub uchyleniem zaskarżonego wyroku, czy też nawet koniecznością uzupełnienia materiału dowodowego w postępowaniu apelacyjnym.

69 Wniosek zawarty w apelacji o ewentualne uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do jej ponownego rozpoznania przez sąd I instancji nie odpowiada w ogóle normie art. 386§4 kpc, po jego nowelizacji, albowiem w sprawie nie zachodzi żadna z dwóch przesłanek warunkujących zastosowaniem tego przepisu. Sąd I instancji nie tylko przeprowadził postępowanie dowodowe w wystarczającym zakresie dla kategorycznego rozstrzygnięcia sprawy, ale i rozpoznał jej istotę.

70 W tym stanie rzeczy, Sąd Apelacyjny na podstawie art. 385 k.p.c. orzekł jak

71 w sentencji wyroku.

72 SSA Daria Stanek