Wyrok z dnia 21 października 1999 r., II SA/Wr 971/98

wyrok z dnia 21 października 1999 r., II SA/Wr 971/98

Tekst

TEZY

1 Przyznanie radnemu - przewodniczącemu rady gminy nagrody pieniężnej, czyli dodatkowego świadczenia ponad przyznane ustawą diety i zwrot kosztów podróży, jest przekroczeniem upoważnienia udzielonego radzie gminy w art. 25 ust. 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym /Dz.U. 1996 nr 13 poz. 74 ze zm./, a w konsekwencji, działanie to nie ma podstawy prawnej.

2 Uprawnienie rady gminy określone w ww. przepisie wyklucza możliwość przyznania radnemu bądź przewodniczącemu rady nagród pieniężnych za wkład pracy i osiągnięcia w działalności rady.

Sentencja

3 Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu sprawy ze skargi Wojewody W. na uchwałę (...) Rady Gminy Ś. z 27 marca 1998 r. w przedmiocie przyznania nagród - stwierdza niezgodność z prawem par. 1 tej uchwały.

Uzasadnienie

4 27 marca 1998 r. Rada Gminy Ś. podjęła uchwałę (...) w sprawie przyznania nagród. Jako podstawę prawną powołano przepis art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym /Dz.U. 1996 nr 13 poz. 74 ze zm./. W par. 1 tej uchwały postanowiono przyznać Przewodniczącemu Rady Gminy Ś. nagrodę w wysokości 3-krotnej miesięcznej diety dla Przewodniczącego Rady Gminy.

5 W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Wojewoda W., powołując się na przepis art. 93 ust. 1 w związku z art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym /Dz.U. 1996 nr 13 poz. 74 ze zm./, wniósł o stwierdzenie nieważności par. 1 uchwały, jako sprzecznego z prawem. Zdaniem Wojewody, przepis art. 18 ust. 1 cytowanej wyżej ustawy nie może stanowić podstawy do przyznania radnemu dodatkowych uprawnień, wykraczających poza zakres uprawnień radnego - wyczerpująco uregulowanych w art. 25 tej ustawy. Art. 25 ust. 4 stanowi, że radnemu przysługuje dieta oraz zwrot kosztów podróży służbowych na zasadach uregulowanych przez radę. Przyznana zaś nagroda na podstawie art. 18 ust. 1 ustawy wykracza, w ocenie Wojewody, poza ten zakres.

6 W odpowiedzi na skargę Rada Gminy Ś. oświadczyła, że uznaje ją w całości, albowiem zgodnie z art. 25 ust. 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym radnemu, w tym także przewodniczącemu rady gminy przysługuje jedynie dieta oraz zwrot kosztów podróży służbowych na zasadach uregulowanych przez radę. Przepis ten nie przewiduje nagrody lub innego rodzaju gratyfikacji dla radnych.

7 Przyznanie więc nagrody dla Przewodniczącego jest sprzeczne z prawem i jako takie nieważne.

8 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

9 Przewidziana w art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym /Dz.U. 1996 nr 13 poz. 74 ze zm./ skarga do sądu administracyjnego przysługuje organowi nadzoru, który przed upływem 30 dni od daty doręczenia mu uchwały organu gminy nie skorzystał ze środka nadzoru określonego w art. 91 ustawy, tj. nie stwierdził nieważności tej uchwały we własnym zakresie.

10 Po upływie powyższego terminu, organ nadzoru, chcąc spowodować wyeliminowanie z obrotu prawnego wadliwej uchwały, musi ją zaskarżyć do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

11 Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpatrzeniu skargi na uchwałę rady gminy, w razie jej uwzględnienia orzeka - stosownie do art. 94 w związku z art. 93 ust. 1 ustawy - o nieważności uchwały bądź o jej niezgodności z prawem.

12 Zgodnie bowiem z art. 94 ustawy, nie stwierdza się nieważności uchwały organu gminy po upływie jednego roku od daty jej podjęcia, lecz orzeka się o jej niezgodności z prawem, jeżeli istnieją przesłanki stwierdzenia nieważności takiego aktu.

13 Nieważna natomiast jest uchwała organu gminy sprzeczna z prawem, przy czym naruszenie prawa musi być istotne /art. 91 ust. 1 i ust. 4 omawianej ustawy/.

14 Powołany w podstawie prawnej zaskarżonej uchwały przepis art. 18 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, mający uzasadniać postanowienia par. 1 tej uchwały, stanowi jedynie, że do właściwości rady gminy należą wszystkie sprawy pozostające w zakresie działania gminy, o ile ustawy nie stanowią inaczej.

15 Przepis art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy mówi, że do wyłącznej właściwości rady gminy należy stanowienie w innych sprawach zastrzeżonych ustawami do kompetencji rady gminy. Oznacza to zatem, że rada gminy tylko wówczas może skorzystać z tego uprawnienia i podjąć stosowną uchwałę, gdy nadano jej ustawą określone kompetencje.

16 Przepis art. 25 ust. 4 stanowi, że na zasadach ustalonych przez radę gminy radnemu przysługują diety oraz zwrot kosztów podróży służbowej. A zatem, radnemu z tytułu pełnienia tej funkcji przysługują określone świadczenia, których zakres jest jednak ustalony przedmiotową ustawą.

17 Tym samym należy stwierdzić, że kompetencje rady gminy w tym zakresie są wyraźnie ograniczone, jako że rada gminy uprawniona jest jedynie do:

18 - ustalenia zasad przyznawania radnym diet oraz

19 - zwrotu kosztów podróży.

20 A zatem, należy zgodzić się z zarzutem Wojewody zawartym w skardze, że przyznanie radnemu - Przewodniczącemu Rady Gminy Ś. nagrody pieniężnej, czyli dodatkowego świadczenia, ponad przyznane ustawą diety i zwrot kosztów podróży, jest przekroczeniem upoważnienia udzielonego radzie gminy w cytowanym wyżej art. 25 ust. 4 ustawy, a w konsekwencji, działanie to nie ma podstawy prawnej.

21 W tym miejscu należy odwołać się do orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym Sąd przyjął, powołując się na regulację ww. art. 25 ust. 4 ustawy, że uprawnienie rady gminy określone w tym przepisie wyklucza możliwość przyznania radnemu bądź przewodniczącemu rady nagród pieniężnych za wkład pracy i osiągnięcia w działalności rady /por. wyroki z dnia 14 października 1997 r., II SA/Wr 698/97 i II SA/Wr 1109/97 - nie publikowane/.

22 W tym stanie faktycznym i prawnym, na zasadzie art. 94 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, należało stwierdzić niezgodność z prawem par. 1 uchwały (...) Rady Gminy Ś. z 27 marca 1998 r., mając na względzie to, że upłynął już rok od daty jej podjęcia.