Wyrok z dnia 22 lipca 2003 r., SA/Bd 1572/03

wyrok z dnia 22 lipca 2003 r., SA/Bd 1572/03

Tekst

TEZY

1 1. Rozstrzygnięcie i zajmowane przez organ egzekucyjny lub wierzyciela stanowisko w sprawach dotyczących postępowania egzekucyjnego następuje w formie postanowienia.

2 2. Postanowienie wydane przez wierzyciela w trybie art. 34 par. 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /Dz.U. 2002 nr 110 poz. 968 ze zm./, jak i wydane na skutek zażalenia przez jednostkę nadrzędną nad wierzycielem, uzyskuje status aktu zbliżonego charakterem do wydanego w trybie art. 106 Kpa, przy czym ustawodawca wprost związał tą wypowiedzią organ egzekucyjny rozpatrujący zarzuty /par. 1/.

Sentencja

3 Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu na rozprawie sprawy ze skargi Romualda W. na postanowienie Starosty L. z dnia 14 marca 2003 r. (...) w przedmiocie zarzutu nieistnienia obowiązku stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia, (...).

Uzasadnienie

4 Organ egzekucyjny Naczelnik Urzędu Skarbowego w L. na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 12 września 2002 r. wszczął postępowanie egzekucyjne celem wyegzekwowania od skarżącego kwoty 52 zł 50 gr. tytułem składki na konserwacje urządzeń melioracyjnych.

5 Skarżący wniósł zażalenie na postępowanie wierzyciela, któremu zarzucił, że pobiera od niego składkę mimo, że nie ma on /skarżący/ takiego obowiązku by ja opłacać. Po wysłuchaniu wierzyciela tj. Gminnej Spółki Wodnej "N." w W. organ egzekucyjny zwrócił się o wyrażenie stanowiska wierzyciela. Gminna Spółka wodna "N." we W. jako wierzyciel pismem z dnia 28 stycznia 2003 r. powiadomiła, że skarżący ma obowiązek uiszczania składki w kwocie 52,50 zł rocznie, ponieważ długość rowu melioracyjnego przypadająca na dłużnika skarżącego przebiega na 4,5 ha jego pól. Pismo zawiera pouczenie o możliwości wniesienia zażalenia w terminie 7 dni do Starosty L. za pośrednictwem Naczelnik Urzędu Skarbowego w L., co daje podstawę do przyjęcia, że wolą wierzyciela było wydanie postanowienia.

6 Skarżący w zażaleniu z dnia 5 lutego 2003 r. kwestionował postanowienie wierzyciela twierdząc, że struga "Leniec" jest naturalnym ciekiem wodnym /właściciel Skarb Państwa/ i nie jest rowem w rozumieniu art. 9 ust. 1 pkt 1 i pkt 13 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne /Dz.U. nr 115 poz. 1229/ i dlatego nie należy do urządzeń melioracji wodnych szczegółowych /art. 73/.

7 Zaskarżonym postanowieniem z dnia 14 marca 2003 r. Starosta L. na podstawie art. 34 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. /Dz.U. 2002 nr 110 poz. 968 ze zm./ oddalił zarzut w sprawie nieistnienia obowiązku i uznał za wymagalny tytuł wykonawczy.

8 W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący podaje jakie ma wątpliwości w sprawie i wnosi o rozstrzygnięcie jego sprawy.

9 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

10 Sąd nie będący związany granicami skargi /art. 51 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym - Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ bierze pod uwagę z urzędu wady powodujące nieważność zaskarżonego aktu.

11 Przede wszystkim należy zwrócić uwagę, że art. 17 ustawy o postępowaniu zawiera m. in. unormowanie o treści: "O ile przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, rozstrzygnięcie i zajmowane przez organ egzekucyjny lub wierzyciela stanowisko w sprawach dotyczących postępowania egzekucyjnego następuje w formie postanowienia." Zrozumiały się staje w ten sposób art. 34 ustawy, który ma- w interesującym dla tej sprawy znaczeniu -następujące brzmienie:

12 "Par. 1. Zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca.

13 Par. 2. Na postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela przysługuje zażalenie. (...)

14 Par. 4. Organ egzekucyjny po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, z tym że jeżeli wierzyciel uznał zarzuty za uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego. (...)".

15 Z przepisu tego wynika, że wierzyciel wypowiada się w formie postanowienia, na które przysługuje zażalenie. Zażalenie to kieruje się do jednostki nadrzędnej wierzyciela, którą w tym przypadku jest Starosta L. Starosta nie staje się przez to organem egzekucyjnym i nie jest w żadnym razie właściwy do rozpoznania zarzutów, a jedynie wyraża swe stanowisko co do wypowiedzi wierzyciela. Wypowiedź wierzyciela wyraża się w formie postanowienia /art. 17 i art. 34 par. 2/, przeto taką formę winno mieć rozstrzygnięcie wydane na skutek zażalenia dłużnika na tę wypowiedź. W ten sposób dłużnik może w zażaleniu wykazywać, iż wypowiedź wierzyciela jest błędna, czy w inny sposób dotknięta wadą, a organ nadrzędny nad wierzycielem, który rozpoznaje zażalenie winien wszelki podniesione w zażaleniu zarzuty rozpatrzyć i - stosownie do ustaleń - uwzględnić bądź nie uwzględnić zażalenia. W ten sposób postanowienie wydane przez wierzyciela w trybie art. 34 par. 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /Dz.U. 2002 nr 110 poz. 968 ze zm./ jak i wydane na skutek zażalenia przez jednostkę nadrzędną nad wierzycielem, uzyskuje status aktu zbliżonego charakterem do wydanego w trybie art. 106 Kpa, przy czym ustawodawca wprost związał ta wypowiedzią organ egzekucyjny rozpatrujący zarzuty/par. 1/.

16 W przedmiotowej sprawie Starosta L. natomiast oddalił zarzut skarżącego do czego nie był uprawniony nie będąc organem egzekucyjnym. Stanowi to zatem wydanie orzeczenia z naruszeniem przepisów o właściwości /art. 156 par. 1 pkt 1 Kpa w związku z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji./. Starosta mógł jedynie odnieść się do zażalenia skarżącego na wypowiedź wierzyciela i nic ponad to. Rozpoznanie zarzutu, jak podniesiono wyżej, należy już do organu egzekucyjnego, który jest związany wypowiedzią wierzyciela stosownie do art. 34 par. 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

17 Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 w związku z art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA orzekł jak w sentencji wyroku.