Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 kwietnia 2016 r., I OZ 309/16

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 kwietnia 2016 r., I OZ 309/16

Sentencja

1 Dnia 8 kwietnia 2016 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2016 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Prokuratora Generalnego RP na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 lutego 2016 roku, sygn. akt II SO/Wa 181/15 wymierzające grzywnę z wniosku A.K. o wymierzenie grzywny Prokuratorowi Generalnemu RP za nieprzekazanie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargi z dnia 12 sierpnia 2013 r. wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę na bezczynność organu w przedmiocie dostępu do informacji publicznej postanawia: oddalić zażalenie.

Uzasadnienie

2 Postanowieniem z dnia 4 lutego 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu wniosku A.K. o wymierzenie grzywny Prokuratorowi Generalnemu RP za nieprzekazanie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargi z dnia 12 sierpnia 2013 r. wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę na bezczynność organu w przedmiocie dostępu do informacji publicznej, wymierzył Prokuratorowi Generalnemu RP grzywnę w wysokości 1 000 zł.

3 W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że skarga na bezczynność wpłynęła do organu w dniu 16 sierpnia 2013 r., zaś do sądu została przekazana w dniu 7 października 2013 r., czyli z naruszeniem terminu określonego w art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.) w związku z art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2015 r., poz. 2058 ze zm., dalej u.d.i.p.). We wniosku o wymierzenie grzywny A.K. podniósł, że musiał monitorować organ domagając się podania przyczyny nienadesłania skargi do sądu w ustawowym terminie.

4 W odpowiedzi na wniosek organ stwierdził, że zwłoka nie wynikała z celowego działania, lecz ze znacznego obciążenia pracowników w okresie urlopowym. Podkreślił także, że naruszenie terminu miało charakter incydentalny, a wymierzenie organowi grzywny nie znajduje uzasadnienia i jest niecelowe.

5 Sąd uznał, że wniosek o wymierzenie grzywny zasługuje na uwzględnienie. Wskazał, że opóźnienie organu w wykonaniu ciążącego na nim obowiązku wyniosło 35 dni. Wyjaśnił, że fakt przekazania przez organ skargi, wraz z odpowiedzią na nią i aktami sprawy, nie czyni orzekania w przedmiocie wymierzenia grzywny bezprzedmiotowym. Nie zmienia on bowiem zaistniałego uchybienia terminowi ustanowionemu w art. 54 § 2 p.p.s.a. Przekazanie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę jest bezwzględnym obowiązkiem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono.

6 Wysokość grzywny została ustalona przez Sąd po wzięciu pod uwagę okoliczności, że organ ostatecznie przekazał skargę wraz aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Sąd uznał, że wymierzenie grzywny w tej sytuacji ma przede wszystkim charakter restrykcyjny, ale także prewencyjny. Nie jest bowiem pożądane, aby zaniedbania jakich dopuścił się organ, występowały w przyszłości.

7 Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł Prokurator Generalny RP domagając się jego uchylenia i oddalenia wniosku. W zażaleniu zarzucono Sądowi I instancji naruszenie art. 55 § 1 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia, w szczególności incydentalnego charakteru naruszenia ustawowego terminu w sytuacji znacznego obciążenia pracowników organu w okresie urlopowym, niezwłocznego przekazania skargi wraz z odpowiedzią na nią i aktami sprawy po ujawnieniu przez organ zaistniałego uchybienia, okoliczności, że naruszenie terminu nie przyczyniło się w istotny sposób do rozpoznania skargi z opóźnieniem w stosunku do terminów określonych w ustawie, a także wymierzenia organowi grzywny po prawomocnym zakończeniu postępowania w sprawie skargi na bezczynność oraz po ponad dwóch latach od zaistniałego uchybienia, co powoduje ze ukaranie grzywną nie prowadzi do osiągnięcia przez nią celu prewencyjnego.

8 W odpowiedzi na zażalenie A.K. wniósł o jego oddalenie.

9 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

10 Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

11 Stosownie do art. 54 § 2 p.p.s.a. organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. W razie niezastosowania się do tego obowiązku, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny (art. 55 § 1 p.p.s.a.). Grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów (art. 154 § 6 p.p.s.a.). Zgodnie zaś z art. 21 pkt 1 u.d.i.p. do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy p.p.s.a., z tym że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi.

12 Instytucja grzywny ma mieszany charakter tj. dyscyplinująco-restrykcyjny. Jej celem jest nie tylko doprowadzenie do tego, by organ przekazał sądowi administracyjnemu skargę wraz z aktami sprawy i swoim stanowiskiem, ale także ma ona być sankcją za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, o którym mowa w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Ponadto ma ona również funkcję prewencyjną, której celem jest zapobieżenie naruszeniom prawa w przyszłości.

13 Wymierzenie grzywny możliwe jest po spełnieniu łącznie dwóch warunków, tj. złożenia przez stronę wniosku o wymierzenie organowi grzywny oraz stwierdzenia uchybienia przez organ terminu do przekazania sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Zatem przesłanką do wymierzenia grzywny jest fakt nieprzekazania skargi sądowi administracyjnemu, bez względu na powody. Natomiast wszystkie okoliczności danej sprawy, w tym między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ ciążącego na nim obowiązku, sąd powinien wziąć pod uwagę wymierzając wysokość grzywny.

14 Poza sporem w niniejszej sprawie jest, że organ przekazał skargę na bezczynność z naruszeniem terminu do dokonania tej czynności. Zaś skarżący złożył wniosek o ukaranie organu grzywną. Spełnione zatem zostały przesłanki umożliwiające nałożenia takiej grzywny.

15 Stwierdzając, że istniały podstawy do wymierzenia organowi grzywny, Sąd I instancji zasadnie orzekł również o jej wysokości. Orzeczona grzywna w wysokości 1000 zł jest w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego adekwatna do niewypełnienia ciążącego na organie obowiązku przesłania skargi wraz z aktami i odpowiedzią na skargę w terminie wynikającym z przepisów prawa. Zaznaczyć trzeba, iż górna granica grzywny przewidziana przez ustawodawcę stanowić może dziesięciokrotność przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, biorąc pod uwagę okres zwłoki w realizacji przez organ obowiązku z art. 54 § 2 p.p.s.a., jak również charakter sprawy i to, że ostatecznie Prokurator wykonał przewidziany w ustawie obowiązek, wymierzył grzywnę adekwatną do stopnia zawinienia. Wymierzona w niniejszej sprawie grzywna spełnia przede wszystkim charakter restrykcyjny, ale także wpłynie prewencyjnie na organ, bowiem zapobiegnie wystąpieniu w przyszłości po stronie organu tego typu zaniedbań, jakich dopuścił się niniejszej sprawie. W tym kontekście, w ustalonych wyżej okolicznościach niniejszej sprawy, argumenty przedstawione przez Prokuratora Generalnego nie mogą podważyć stanowiska Sądu pierwszej instancji.

16 Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie.