Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 czerwca 2013 r., I OW 49/13

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 czerwca 2013 r., I OW 49/13

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz (spr.), Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon, Sędzia del. WSA Marian Wolanin, Protokolant sekretarz sądowy Julia Chudzyńska, po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Prezydenta Miasta K. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta K. a Burmistrzem Gminy G. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku R. F. o skierowanie do domu pomocy społecznej postanawia: wskazać Prezydenta Miasta K. jako organ właściwy do rozpoznania wniosku.

Uzasadnienie

2 Prezydent Miasta K. wnioskiem z dnia [...] marca 2013 r. znak: [...] wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy tym organem a Burmistrzem Gminy G. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku R. F. o skierowanie do domu pomocy społecznej.

3 W uzasadnieniu wniosku wskazano, że pismem z dnia 5 lutego 2013 roku Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w K., na podstawie art. 65 § 1 k.p.a., przekazał do Miejsko - Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w G. wniosek wraz ze zgromadzoną dokumentacją, o wydanie decyzji w sprawie skierowania do domu pomocy społecznej R. F. W piśmie tym, jako podstawę uzasadniającą przekazanie wniosku Pani F. wskazano, że miejscem zamieszkania R. F., w rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, dalej u.p.s., w związku z art. 25 kodeksu cywilnego są W. Gmina G. Organ wskazał, że przedmiotowe stanowisko zostało poprzedzone postępowaniem wyjaśniającym, w trakcie którego ustalono, co następuje:

4 - R. F. posiada zameldowanie na pobyt stały pod adresem [...] W. [...]. Lokal, w którym jest zameldowana na pobyt stały stanowi jej wyłączną własność i jest cały czas regularnie opłacany - potwierdza to oświadczenie Pani F. z dnia 25 stycznia 2013 roku,

5 - R. F. zamieszkiwała do niedawna w w/w lokalu w W., opuściła go w istocie dopiero we wrześniu 2012 roku i wyłącznie z uwagi na stan zdrowia albowiem w miejscu swego zamieszkania nie miała możliwości uzyskania niezbędnej, całodobowej opieki, której wymagała z uwagi na pogorszenie stanu zdrowia,

6 - R. F., w dacie pozostawania w związku nieformalnym czasowo przebywała w P. ul. [...], w okresie zimowym zamieszkiwała jednak z konkubentem w swym mieszkaniu w W.,

7 - R. F. przebywa aktualnie w Zakładzie Pielęgnacyjno - Opiekuńczym w K. ul. [...], jak wynika z jej deklaracji zamierza ona przebywać w zakładzie do czasu umieszczenia w Domu Pomocy Społecznej. W sytuacji braku możliwości przedłużenia pobytu w ZPO do czasu umieszczenia w DPS, będzie przebywać u córki.

8 Uwzględniając powyższe okoliczności, Prezydent Miasta K. stwierdził, że choć R. F. przebywa aktualnie na terenie K. i pobyt ten może mieć charakter długotrwały to jednak nie nosi on znamion pobytu stałego, o którym mowa w art. 25 k.c. Istotną przy tym w ocenie organu okolicznością jest fakt, że Pani F. nie wyraża zamiaru stałego pobytu na terenie K., a jedynie do czasu umieszczenia w wybranym przez siebie Domu Pomocy Społecznej, położonym w B. ul. [...]. Pobyt Pani F. w K. nie jest zatem warunkowany chęcią zmiany miejsca pobytu, ale wynika z faktu, że wymaga ona opieki, której nie może uzyskać w miejscu zameldowania na pobyt stały, to jest w W.

9 W tej sytuacji brak było możliwości do uznania, że w przypadku R. F. zostały spełnione obie przesłanki zawarte w art. 25 kodeksu cywilnego, których wyłącznie kumulatywne wystąpienie pozwalałoby uznać, że K. są jej miejscem zamieszkania. Jednocześnie mając na uwadze ustalenia w zakresie nadal istniejących, wyżej wskazanych, związków R. F. z W., uznano, że miejscem zamieszkania R. F., w rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej w związku z art. 25 kodeksu cywilnego są nadal W. Gmina G.. Organ podkreślił, że stanowisko powyższe zawarte jest w licznym orzecznictwie, w tym także Naczelnego Sądu Administracyjnego np. w postanowieniu z dnia 6 września 2012 r., w sprawie o sygn. I OW 104/12, w postanowieniu z dnia 1 kwietnia 2010 r.- w sprawie o sygn. I OW 209/09.

10 Odpowiedź na powyższy wniosek złożył Burmistrz Miasta G., wnosząc o wskazanie Prezydenta Miasta K. jako właściwego w sprawie rozpoznania wniosku R. F. o skierowanie do Domu Pomocy Społecznej oraz zasądzenie kosztu procesu.

11 Zdaniem organu decydujący jest stan faktyczny w momencie rozpoznania wniosku R. F. o skierowanie do Domu Pomocy Społecznej, a polegający na tym, co już ustalił wnioskodawca, że:

12 1. R. F. zamieszkiwała do niedawna w lokalu w W., opuściła go w istocie "dopiero" we wrześniu 2012 r. (...). W ocenie organu oznacza to, pomijając motywy opuszczenia lokalu w W., że ten stan faktyczny zamieszkiwania w K. trwa już 18 miesięcy co kierując się doświadczeniem życiowym trudno uznać za okoliczność "dopiero".

13 2. Wnioskodawca również ustalił, że cyt. "choć Pani R. F. przebywa aktualnie

14 na terenie K. i pobyt ten może mieć charakter długotrwały, to jednak nie

15 nosi on znamion pobytu stałego, o którym mowa w art. 25 k.c".

16 Nie budzi wątpliwości, że zgodnie z art. 101 ust. 1 u.p.s. właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby fizycznej. Miejscem zamieszkania jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Na miejsce zamieszkania składają się dwa zasadnicze elementy: faktyczne przebywanie (corpus) i zamiar stałego pobytu (animus). Dla ustalenia miejsca zamieszkania niezbędny jest nie tylko fakt, że osoba stale przebywa w danej miejscowości, ale także, że temu przebywaniu towarzyszy określony stan świadomości - zamiar stałego pobytu. Stały pobyt oznacza traktowanie określonej miejscowości jako centrum spraw życiowych danej osoby. Zgodnie z art. 28 k.c. można mieć tylko jedno miejsce zamieszkania. Nie oznacza to dokładnego adresu, chodzi tu wyłącznie o miejscowość, w której dana osoba przebywa. Zatem R. F. świadomie zamieszkuje w K., do czasu, jak ustalił wnioskodawca, umieszczenia jej w wybranym przez siebie Domu Pomocy Społecznej w B. ul. [...]. Oznacza to zdaniem organu, że R. F. wcale nie zamierza zamieszkiwać w W., bądź na terenie Gminy G., ale póki co, swoje centrum życiowe realizuje w K., co zdaniem wnioskodawcy zawartym w uzasadnieniu wniosku cyt. "pobyt ten może mieć charakter długotrwały". Później cele życiowe zamierza czynić w Domu Pomocy Społecznej, położonym w B. ul. [...].

17 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

18 Stosownie do art. 4 w związku z art. 15 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a., przy uwzględnieniu treści art. 22 § 1 pkt 1 k.p.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego. Może to czynić w odniesieniu do załatwienia konkretnej sprawy, w której dwa organy jednocześnie uznają się za właściwe do załatwienia sprawy (spór pozytywny) lub też żaden z organów nie uznaje się za właściwy w sprawie (spór negatywny).

19 W rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia z negatywnym sporem o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta K. a Burmistrzem Miasta G. co do tego, który z tych organów jest organem właściwym do rozpoznania wniosku R. F. o skierowanie do domu pomocy społecznej.

20 Właściwość miejscową gminy zobowiązanej do rozpoznania sprawy dotyczącej świadczenia z pomocy społecznej zgodnie z treścią art. 101 ust. 1 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Ustawa o pomocy społecznej nie zawiera definicji "miejsca zamieszkania". Należy zatem odnieść się w tej kwestii do wyjaśnienia pojęcia "miejsca zamieszkania" zawartego w art. 25 Kodeksu cywilnego. Zgodnie z tym przepisem, miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Na prawną konstrukcję miejsca zamieszkania składają się dwa elementy: przebywanie w sensie fizycznym w określonej miejscowości oraz wola, zamiar stałego pobytu, przy czym oba te elementy muszą występować łącznie. Miejscem stałego pobytu jest to, w którym koncentrują się czynności życiowe danej osoby, bez względu na adres zameldowania.

21 Odnosząc ten stan prawny do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy należy uznać, że miasto K., w rozumieniu powołanego art. 25 k.c., spełnia przesłanki miejsca zamieszkania R. F., na co wskazuje okoliczność, że jako osoba wymagająca pomocy i stałej opieki, opuściła W. gm. G. i wyjechała do córki do K. Na dzień złożenia wniosku o rozstrzygnięcie sporu o właściwość przebywała w Zakładzie Pielęgnacyjno - Opiekuńczym w K. W orzecznictwie akcentuje się, że o ześrodkowaniu ważnych spraw życiowych może świadczyć fakt korzystania z opieki zdrowotnej i leczenie specjalistyczne (zob. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 18 listopada 2010 r., sygn. akt I OW 156/10, z dnia 6 września 2012 r., sygn. akt I OW 104/12, orzeczenia.nsa.gov.pl). Okoliczności sprawy wskazują, że R. F. w K. przebywać będzie do czasu umieszczenia w domu pomocy społecznej. Stwierdzić należy, że sytuacja osobista R. F., niezdolnej do samodzielnej egzystencji, korzystającej z opieki zdrowotnej na terenie K. uzasadnia przyjęcie, że w mieście tym koncentrują się jej sprawy życiowe.

22 Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że organem właściwym do rozpatrzenia wniosku R. F. o skierowanie jej do domu pomocy społecznej jest Prezydent Miasta K.

23 Z tego względu na podstawie art. 15 § 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.