Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 lutego 2012 r., I OW 175/11

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 lutego 2012 r., I OW 175/11

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Borowiec Sędziowie sędzia NSA Janina Antosiewicz sędzia del. WSA Jolanta Rudnicka (spr.) Protokolant asystent sędziego Andrzej Bieńkowski po rozpoznaniu w dniu 1 lutego 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Wójta Gminy Ł. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Wójtem Gminy Ł. a Wójtem Gminy w D. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku K. K. o przyznanie zasiłku celowego na pokrycie najpilniejszych potrzeb związanych z utrzymaniem oraz kosztów związanych z usuwaniem skutków powodzi postanawia: 1. odrzucić wniosek; 2. zwrócić Wójtowi Gminy Ł. kwotę 100 (sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego.

Uzasadnienie

2 W dniu 27 września 2011 r. Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ł. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy nim, a Kierownikiem Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w D., w sprawie rozpatrzenia wniosku K. K. o przyznanie zasiłku celowego na pokrycie najpilniejszych potrzeb oraz kosztów związanych z usuwaniem skutków powodzi. Uzasadniając wniosek Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ł. wskazał, że Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w D. przekazał mu akta wskazanej sprawy z uwagi na to, że obecnie K. K. przebywa w B. Skoro jednak, wcześniej mieszkała ona na terenie Gminy D. i tam miało miejsce zdarzenie, w jego ocenie, organem właściwym do załatwienia sprawy jest Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w D.

3 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu postanowieniem z dnia 4 października 2011 r., sygn. akt II SA/Op 491/11 przekazał sprawę według właściwości do Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazując, że w przedmiotowej sprawie wystąpił negatywny spór między dwoma organami jednostek samorządu terytorialnego. Żaden ze wskazanych wyżej organów nie uznaje się właściwym do rozpoznania sprawy, rozstrzygnięcie zaistniałego sporu o właściwość należy do wyłącznej właściwości Naczelnego Sądu Administracyjnego.

4 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

5 Stosownie do art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne rozpoznają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Jednocześnie, zgodnie z art.15§1 pkt 4 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny, rozstrzyga spory, o których mowa w wymienionym wyżej przepisie.

6 Odrębne unormowania w tym zakresie zostały zawarte w kodeksie postępowania administracyjnego. Zgodnie z treścią art. 22 § 1 k.p.a. spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, z wyjątkiem przypadków określonych w pkt 2-4 wyżej wymienionego przepisu rozstrzyga wspólny dla nich organ wyższego stopnia. Dopiero w razie braku takiego organu, właściwym do rozpoznania sporu jest sąd administracyjny. Jeżeli natomiast spór o właściwość powstał między organami jednostek samorządu terytorialnego w różnych województwach w sprawach należących do zadań z zakresu administracji rządowej, to rozstrzyga go minister właściwy do spraw administracji publicznej (art. 22§1 pkt 4 k.p.a.).W sporze o właściwość do rozpoznania wniosku o przyznanie zasiłku celowego pozostają Wójt Gminy Ł. oraz Wójt Gminy w D. Z załącznika do obwieszczenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 29 czerwca 2010 r. w sprawie wykazu gmin i powiatów wchodzących w skład województw (M.P. Nr 48, poz. 654) wynika, że gmina Ł. oraz gmina D. wchodzą w skład województwa opolskiego znajdującego się w obszarze właściwości Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu. W sporze pozostają zatem organy gmin położonych na terenie tego samego województwa i mające wspólny dla nich organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu ( por. rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości miejscowej samorządowych kolegiów odwoławczych, Dz. U. Nr 193, poz. 1925).

7 Wniosek K. K. dotyczy przyznania zasiłku celowego na pokrycie najpilniejszych potrzeb związanych z utrzymaniem oraz kosztów związanych z usuwaniem skutków powodzi, która miała miejsce w maju 2010 r. Zatem podlega rozpoznaniu na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej ( Dz.U. 2008 r., Nr 115, poz. 728 ze zm.). Zgodnie z art. 40 ust.1 zasiłek celowy może być przyznany osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku zdarzenia losowego. Natomiast w myśl art.40 ust. 2 wymienionej ustawy zasiłek celowy może być przyznany osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku klęski żywiołowej lub ekologicznej. Ustawa o pomocy społecznej wymienia w art.17 ust.1 i 2 zadania gminy z zakresu pomocy społecznej, określając je jako zadania własne gminy, w tym przyznawanie i wypłacanie zasiłków celowych na pokrycie wydatków powstałych w wyniku zdarzenia losowego (art.17 ust.1 pkt 6), zaś w art.18 ten rodzaj świadczeń z pomocy społecznej, które ustawodawca zakwalifikował do zadań zleconych gminy z zakresu administracji rządowej. Zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 4 ustawy o pomocy społecznej do zadań zleconych z zakresu administracji rządowej realizowanych przez gminę należy przyznawanie i wypłacanie zasiłków celowych na pokrycie wydatków związanych z klęską żywiołową lub ekologiczną. Jak wynika z powyższego ustawa o pomocy społecznej z 12 marca 2004 r., podobnie jak poprzednia ustawa z 29 listopada 1990 r., rozróżnia dwa rodzaje zadań gminy z zakresu pomocy społecznej: zadania własne i zadania zlecone. To rozróżnienie ma istotne znaczenie przy określaniu organu odwoławczego, o ile bowiem od decyzji organów gmin należących do zadań zleconych z zakresu administracji rządowej służy odwołanie do wojewody, o tyle organem odwoławczym od decyzji organów gmin w sprawach należących do zadań własnych są samorządowe kolegia odwoławcze. Ustawa o pomocy społecznej z 2004 r. nie zawiera definicji zdarzenia losowego ani też definicji klęski żywiołowej. Pomocną w rozstrzygnięciu powyższej kwestii okazuje się uchwała Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 1998 r., OPK 39/97, publ. ONSA 1998/2/47., która dotyczyła wprawdzie rozwiązań przewidzianych w ustawie z 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej, lecz nie straciła swej aktualności w odniesieniu do omawianego zagadnienia. W uchwale tej Naczelny Sąd Administracyjnych wywiódł, że: "Powódź jest zdarzeniem losowym w rozumieniu art.10 ust.2 pkt 3a i art.32 ust.3 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej ( Dz.U. 1993 r., Nr 13, poz. 60 ze zm.) również wtedy, gdy rozmiar powodzi kwalifikuje ją do uznania za klęskę żywiołową." W tym stanie rzeczy osobom, które poniosły straty w wyniku powodzi będzie mógł być zawsze przyznany zasiłek w ramach zadań własnych realizowanych przez gminy, co oczywiście nie wyklucza przyznanie takim osobom zasiłku celowego realizowanego w ramach zadań zleconych, jeżeli poniesione straty były następstwem powodzi, która miała postać klęski żywiołowej.

8 Odnosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy przyjąć należy, że zasiłek, którego przyznania domaga się K. K. należy do zadań własnych gminy, o których mowa w art. 17 ust.1 pkt 6 ustawy o pomocy społecznej.

9 Mając zatem na uwadze, że gminy, których organy pozostają w sporze wchodzą w skład tego samego województwa oraz że sprawa, której przedmiotowy spór dotyczy należy do zadań własnych gminy, stwierdzić należy, iż właściwym do rozstrzygnięcia sporu jest - zgodnie z treścią art. 22 § 1 pkt 1 k.p.a – wspólne dla nich Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu. Dodatkowo należy zwrócić uwagę, że w sprawie z wniosku K. K. Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w D. wydał w dniu [...] czerwca 2010 r. decyzję odmawiającą przyznania zasiłku, czyli rozpoznał sprawę merytorycznie.

10 Z tych powodów w świetle przytoczonych wyżej przepisów prawa Naczelny Sąd Administracyjny nie jest właściwy do rozstrzygnięcia sporu.

11 W związku z powyższym wniosek Wójta Gminy Ł. skierowany do Naczelnego Sądu Administracyjnego jako niedopuszczalny podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 64 § 3 i art. 15§2 p.p.s.a.

12 Stosownie do art.232 §1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego. Skoro zatem, w niniejszej sprawie wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość podlegał odrzuceniu, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art.232 §1 pkt 1 w zw. z art. 15§2 i art. 64§3 p.p.s.a. orzekł, jak w pkt 2 sentencji postanowienia.