Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 października 2007 r., I OSK 812/07

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 października 2007 r., I OSK 812/07

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Izabella Kulig - Maciszewska (spr.) Sędzia NSA Barbara Adamiak Sędzia WSA del. Arkadiusz Despot - Mładanowicz Protokolant Aleksandra Żurawicka po rozpoznaniu w dniu 9 października 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi H. U. i B. K. – U. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 2005 r., sygn. akt OSK 1318/04 ze skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 26 maja 2004 r. sygn. akt II SA/Łd 1508/02 w sprawie ze skargi H. U. i B. K. – U. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej 1) uchyla zaskarżony wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w całości i oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz H. U. i B. K. – U. solidarnie kwotę 1367 (tysiąc trzysta sześćdziesiąt siedem) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego i wznowieniowego

Uzasadnienie

2 H. U. i B. K.-U. wnieśli skargę o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 kwietnia 2005 r. sygn. akt OSK 1318/04. Skargę o wznowienie postępowania oparli na podstawie art. 272 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) ze względu na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającego niezgodność z Konstytucją przepisu, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie w sprawie.

3 Na tej podstawie wnosili o zmianę zaskarżonego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego i oddalenie skargi kasacyjnej wniesionej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego i kosztów postępowania wznowieniowego, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.

4 W uzasadnieniu wywodzono, że wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 kwietnia 2005 r. sygn. akt OSK 1318/04 został uchylony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 26 maja 2004 r. sygn. akt II SA/Łd 1508/02 w sprawie ze skargi H. U. i B. K.-U. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty adiacenckiej. Skarżący po wyczerpaniu drogi odwoławczej wnieśli skargę konstytucyjną do Trybunału Konstytucyjnego o stwierdzenie niezgodności art. 98 ust. 4 oraz art. 145 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami z przepisami Konstytucji. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 2 kwietnia 2007 r. sygn. akt SK 19/06 (Dz. U. z 18 kwietnia 2007 r. Nr 69, poz. 468), uznał art. 98 ust. 4 w związku z art. 145 ust. 2 ustawy z 21 sierpnia 1998 r. o gospodarce nieruchomościami w brzmieniu obowiązującym od dnia 15 lutego 2000 r. do dnia 21 września 2004 r., za niezgodny z art. 2 w związku z art. 84 Konstytucji RP i naruszający przez ten fakt zasadę ochrony zaufania jednostki do państwa i stanowionego przez nie prawa.

5 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

6 Zgodnie z art. 272 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) można żądać wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, normą międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie. Przesłanką wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego jest oparcie orzeczenia sądu administracyjnego na akcie normatywnym niekonstytucyjnym.

7 W zaskarżonym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 kwietnia 2005 r. sygn. akt OSK 1318/04 został zastosowany art. 98 ust. 4 w związku z art. 145 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz. U. z 2004 r. Nr 46, poz. 543 ze zm.) do rozpoznania sprawy ze skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 26 maja 2004 r. sygn. akt II SA/Łd 1508/02 w sprawie ze skargi H. U. i B. K.-U. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z [...] w przedmiocie ustalenia opłaty adiacenckiej. Naczelny Sąd Administracyjny wywodził, że stosownie do przepisu art. 98 ust. 4 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 ze zm.), jeżeli w wyniku podziału nieruchomości wzrośnie jej wartość, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może w drodze decyzji ustalić opłatę adiacencką z tego tytułu. Stawkę procentową opłaty adiacenckiej ustala rada gminy w drodze uchwały w wysokości nie wyższej niż 50% różnicy wartości nieruchomości. Do tej opłaty stosuje się odpowiednio przepisy art. 145, art. 146 ust. 2 i 3, art. 147 oraz art. 148 ust. 1–3. W myśl art. 145 ust. 3 ustalenie opłaty adiacenckiej może nastąpić w terminie 3 lat od dnia urządzenia lub modernizacji drogi albo stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej. Skoro przepis ten ma być odpowiednio stosowany do wzrostu wartości nieruchomości następującej w wyniku podziału nieruchomości, to oznacza to, że można ustalić taką opłatę w terminie 3 lat od dnia podziału nieruchomości. Skoro tak, to ustalając taką opłatę właściwy organ winien zastosować przepisy obowiązujące w dacie jej wydawania, niezależnie od tego, czy obowiązywały one w dacie podziału nieruchomości. Przyjęcie innego poglądu – takiego jak zaprezentowano w zaskarżonym wyroku WSA w Łodzi – prowadzić musiałoby do sytuacji, w której w wielu przypadkach, bez żadnego umocowania w przepisach obowiązującego prawa, organy administracji ustalając opłatę adiacencką stosowałyby stawkę procentową opłaty określoną w uchwale nieobowiązującej już – bo zmienionej – w chwili podejmowania decyzji. Nie miałoby to żadnego oparcia w przepisach prawa,

8 Możliwość ustalenia opłaty adiacenckiej wynika z art. 98 ust. 4 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Ten zaś przepis obowiązywał w dacie wydania decyzji o podziale nieruchomości. Brak uchwały rady gminy w przedmiocie stawki tej opłaty uniemożliwia wydanie decyzji w tym zakresie, czego jednak nie wolno łączyć z funkcją gwarancyjną dla strony. Tą bowiem spełnia art. 145 ust. 3 cyt. ustawy określając okres przedawnienia jej wymiaru. Mówiąc innymi słowy, właściciel nieruchomości dokonujący jej podziału musi się liczyć z możliwością ustalenia opłaty adiacenckiej w okresie 3 lat od daty dokonania tego podziału, nawet jeżeli w dacie jego dokonania nie ma uchwały rady gminy ustalającej stawkę procentową opłaty adiacenckiej.

9 Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 2 kwietnia 2007 r. sygn. akt SK 19/06 (Dz. U. Nr 69, poz. 468) orzekł: "Art. 98 ust. 4 w związku z art. 145 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543, z 2001 r. Nr 129, poz. 1447 i Nr 154, poz. 1800, z 2002 r. Nr 25, poz. 253, Nr 74, poz. 676, Nr 113, poz. 984, Nr 126, poz. 1070, Nr 130, poz. 1112, Nr 153, poz. 1271, Nr 200, poz. 1682 i Nr 240, poz. 2058, z 2003 r. Nr 1, poz. 15, Nr 80, poz. 717, 720 i 721, Nr 96, poz. 874, Nr 124, poz. 1152, Nr 162, poz. 1568, Nr 203, poz. 1966 i Nr 217, poz. 2124 oraz z 2004 r. Nr 6, poz. 39, Nr 19, poz. 177, Nr 91, poz. 870 i Nr 92, poz. 880), w brzmieniu obowiązującym od dnia 15 lutego 2000 r. do dnia 21 września 2004 r.:

10 a) jest zgodny z art. 32 ust. 1, art. 64 ust. 3, art. 88, art. 168 i art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej,

11 b) jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 84 Konstytucji przez to, że narusza zasadę ochrony zaufania jednostki do państwa i stanowionego przez nie prawa".

12 Rozpoznanie skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 26 maja 2004 r. sygn. akt II SA/Łd 1509/02 i uwzględnienie skargi kasacyjnej przez uchylenie wyroku i oddalenie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty adiacenckiej, ze względu na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niekonstytucyjności art. 98 ust. 4 w związku z art. 145 ust. 2 powołanej ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, uzasadnia zmianę zaskarżonego skargą o wznowienie postępowania wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 kwietnia 2005 r. sygn. akt OSK 1318/04. Wniesiona skarga kasacyjna przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze z uwagi na niekonstytucyjność art. 98 ust. 4 w związku z art. 145 ust. 2 powołanej ustawy o gospodarce nieruchomościami, w brzmieniu obowiązującym od dnia 15 lutego 2000 r. do dnia 21 września 2004 r., nie jest oparta na usprawiedliwionych podstawach. Niekonstytucyjność podstawy materialnoprawnej rozpoznania czyni pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej nieusprawiedliwione.

13 Z tego względu, na podstawie art. 282 § 2 powołanej ustawy – Prawo o postępowanie przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.

14 O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 204 pkt 2 w związku z art. 276 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na podstawie art. 200 w związku z art. 276 tej ustawy orzeczono o zwrocie wpisu od skargi o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego. Na podstawie art. 204 pkt 2 tej ustawy orzeczono o zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego.