Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 marca 2007 r., I OSK 258/07

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 marca 2007 r., I OSK 258/07

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stankowski po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. S. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 października 2006 r. sygn. akt IV SA/Wa 1739/05 o odrzuceniu skargi A. S. na decyzję Szefa Służby Cywilnej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie konkursu na stanowisko w służbie cywilnej postanawia: 1. oddalić skargę kasacyjną, 2. przyznać od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie adwokatowi A. J. kwotę 180 zł (sto osiemdziesiąt) oraz 39,60 zł (trzydzieści dziewięć i 60/100) podatku od towarów i usług – tytułem zwrotu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Uzasadnienie

2 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 19 października 2006 r. odrzucił skargę A. S. na decyzję Szefa Służby Cywilnej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie konkursu na stanowisko w służbie cywilnej. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że skarżący nie spełnił wymogu wynikającego z regulacji art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", zgodnie, z którym skargę wnosi się po wyczerpaniu środków zaskarżenia i złożył skargę na decyzję Szefa Służby Cywilnej, nie korzystając z możliwości złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Taki środek prawny przysługiwał stronie skarżącej na podstawie art. 127 § 3 kpa oraz art. 8 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o służbie cywilnej (Dz. U. z 1999 r. Nr 49, poz. 483 ze zm.). Skoro skarżący nie wyczerpał przewidzianego prawem administracyjnego toku instancji, jego skarga jest niedopuszczalna w znaczeniu art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. i jako taka podlegała odrzuceniu.

3 Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniósł A. S., reprezentowany przez adwokata, zarzucając naruszenie art. 52 § 1 p.p.s.a. poprzez uznanie, że skarżący nie wyczerpał środków zaskarżenia w postępowaniu w przedmiocie obsadzania wyższych stanowisk w służbie cywilnej oraz 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 1 oraz art. 9 kpa i w powiązaniu z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP poprzez uznanie, że skutki błędnego pouczenia w decyzji administracyjnej obciążają stronę.

4 W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że strona skarżąca wyczerpała przysługujące jej w przedmiotowej sprawie środki zaskarżenia na decyzję Szefa Służby Cywilnej poprzez wniesienie odwołania od poprzedzającej zaskarżoną decyzję uchwały Zespołu Konkursowego w sprawie wyniku konkursu z dnia 10 września 2001 r. [...]. Wskazano również, że w zaskarżonej decyzji zawarte zostało błędne pouczenie o możliwości wniesienia przez skarżącego powództwa do sądu powszechnego. Dlatego też bezpodstawne jest twierdzenie Sądu, że strona mogła wnieść środek odwoławczy do właściwego organu lub sądu wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia tego środka w sytuacji, kiedy nie wiedziała jaki przysługuje jej właściwy środek odwoławczy. Zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną nieprawidłowe pouczenie strony o przysługujących jej możliwościach kwestionowania rozstrzygnięcia powoduje nieważność zaskarżonej decyzji.

5 Z tych względów autor skargi kasacyjnej wnosi o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.

6 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

7 Stosownie do art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, przez co należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Środkiem zaskarżenia, zdaniem Sądu I instancji, przysługującym od decyzji Szefa Służby Cywilnej z dnia [...] Nr [...] jest wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

8 Zaskarżona decyzja wydana została na skutek rozpatrzenia odwołania od wyniku konkursu ustalonego uchwałą Zespołu Konkursowego z dnia 10 września 2001 r. Nr [...]. Mocą tej uchwały powołany przez Szefa Służby Cywilnej Zespół Konkursowy rozstrzygnął, który spośród kandydatów został wskazany jako najlepszy na wolne stanowisko urzędnicze w służbie cywilnej i może zostać zatrudniony jako dyrektor Departamentu Kolejnictwa w Ministerstwie Transportu i Gospodarki Morskiej. Stosownie do art. 45 ustawy o służbie cywilnej oraz § 16 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 3 listopada 1999 r. w sprawie sposobu organizowania i szczegółowych zasad przeprowadzania konkursów na wyższe stanowiska w służbie cywilnej (Dz. U. Nr 91, poz. 1028 ze zm.), osoby uczestniczące w konkursie mogą kwestionować ustalony przez Zespół Konkursowy wynik konkursu w drodze odwołania, kierowanego do Szefa Służby Cywilnej. Uwzględniając odwołanie Szef Służby Cywilnej stwierdza naruszenie zasad przeprowadzonego konkursu i zarządza przeprowadzenie ponownego konkursu; nie uwzględniając go – odmawia stwierdzenia naruszenia zasad przeprowadzania konkursu, co jest równoznaczne z akceptacją wyniku konkursu uchwalonego przez Zespół Konkursowy. Słusznie ocenił Sąd I instancji, że akt wydany przez Szefa Służby Cywilnej na skutek rozpatrzenia odwołania skarżącego jest decyzją administracyjną. Organ ten bowiem we władczy sposób wypowiedział się w zakresie prawidłowości przeprowadzonego konkursu. Tym samym rozstrzygnął, czy będąca kandydatem strona zostaje pozbawiona możliwości zatrudnienia jako członek korpusu służby cywilnej, czy też jego kandydatura będzie ponownie podlegała

9 badaniu przez Zespół Konkursowy. Pomimo użytego w art. 45 ustawy o służbie cywilnej oraz w § 16 ust. 1 powołanego rozporządzenia terminu "odwołanie", nie można twierdzić, że jest to środek odwoławczy określony w art. 127 § 1 kpa. Zespół Konkursowy nie jest bowiem organem administracji publicznej w znaczeniu art. 5 § 2 pkt 3 kpa, a jego uchwała nie jest decyzją administracyjną. Zespół Konkursowy jest wyłonionym przez Szefa Służby Cywilnej kolegialnym ciałem złożonym z podległych mu służbowo osób, uprawnionych do przeprowadzania w jego imieniu materialno-technicznych czynności konkursowych określonych w art. 2 ust. 1 pkt 1-3 powołanego rozporządzenia (rozstrzygania o dopuszczeniu do konkursu, przeprowadzania konkursu i ustalania jego wyniku). Uchwała Zespołu Konkursowego nie jest do nikogo adresowana, ani doręczana żadnemu z kandydatów. W związku z powyższym w przedmiotowej sprawie dopiero decyzja Szefa Służby Cywilnej rozstrzygająca o naruszeniu lub braku naruszenia zasad przeprowadzania konkursu przesądza o statusie kandydata na stanowisko urzędnicze, który kwestionuje przebieg postępowania konkursowego. Z datą wydania decyzji w tym przedmiocie staje się jasne, czy kandydat kwestionujący prawidłowość konkursu definitywnie został wyłączony z grona osób uprawnionych do ubiegania się o zatrudnienie na stanowisku urzędniczym w służbie cywilnej. Zatem to nie Zespół Konkursowy, ale Szef Służby Cywilnej kształtuje materialny stosunek administracyjny kandydata kwestionującego prawidłowość procedury konkursowej.

10 W związku z powyższym należy stwierdzić, ze zaskarżona decyzja odmawiająca stwierdzenia naruszenia zasad przeprowadzenia konkursu na stanowisko dyrektora Departamentu Kolejnictwa w Ministerstwie Transportu i Gospodarki Morskiej jest decyzją administracyjną wydaną w I instancji.

11 Słusznie stwierdził Sąd I instancji, że skoro żaden z przepisów dotyczących służby cywilnej nie reguluje sposobu kwestionowania tego rodzaju decyzji Szefa Służby Cywilnej, zastosowanie znajdują ogólne unormowania art. 127 § 3 kpa w związku z art. 5 § 2 pkt 4 kpa i art. 8 ust. 1 i 2 ustawy o służbie cywilnej, zgodnie, z którymi od decyzji wydanej w I instancji przez kierownika centralnego urzędu administracji rządowej podległego Prezesowi Rady Ministrów, którym niewątpliwie jest szef Służby Cywilnej, przysługuje do tego organu wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wyczerpanie tego środka zaskarżenia jest przesłanką dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego.

12 Zasadnie zatem Sąd I instancji rozstrzygnął, że skoro nie został przez skarżącego wyczerpany tok instancji poprzez złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, to skarga na wydaną w I instancji decyzję Szefa Służby Cywilnej, jako niedopuszczalna podlegała odrzuceniu.

13 Na ocenę przedstawionego stanu prawnego nie ma również wpływu fakt, że w zaskarżonej decyzji strona skarżąca została błędnie pouczona o przysługującym jej powództwie do sądu powszechnego. W decyzji organ obowiązany był pouczyć o prawie złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Pouczenie o przysługujących środkach prawnych jest elementem decyzji, który nie wpływa na jej ważność, ponieważ brak pouczenia w decyzji, jak również jego wadliwość polegająca na nieprawidłowym pouczeniu strony o przysługujących jej możliwościach kwestionowania rozstrzygnięcia, nie powoduje nieważności decyzji. Nie może jednak szkodzić stronie, a zatem jest okolicznością, która może stanowić przesłankę dla przywrócenia terminu do złożenia środka zaskarżenia. Nie stanowi natomiast podstawy do uznania, że w przypadku niespełnienia przez stronę wymogu wynikającego z art. 52 § 1 p.p.s.a. skarga została wniesiona skutecznie.

14 W tym stanie rzeczy nie można uznać, ze skarżący spełnił przesłanki wynikające z art. 52 § 1 p.p.s.a. Skarga wniesiona z pominięciem trybu, o którym mowa w tym przepisie jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. W związku z tym należy uznać, ze zaskarżone orzeczenie jest zgodne z prawem.

15 W związku z powyższym, na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.

16 O przyznaniu adwokatowi ustanowionemu z urzędu zwrotu nieopłaconej pomocy prawnej postanowiono na podstawie art. 250 p.p.s.a. oraz § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (DZ. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).