Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 września 2013 r., I OSK 1764/13

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 września 2013 r., I OSK 1764/13

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Dybowski po rozpoznaniu w dniu 3 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] Spółka Jawna R. K., Z. C. z siedzibą w B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 maja 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 172/13 o umorzeniu postępowania sądowego w sprawie ze skargi [...] Spółka Jawna R. K., Z. C. z siedzibą w B. z siedzibą w B. na bezczynność Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w przedmiocie rozpoznania odwołania postanawia uchylić zaskarżone postanowienie i sprawę przekazać Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania

Uzasadnienie

2 Postanowieniem z dnia 7 maja 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 172/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie umorzył postępowanie sądowe w sprawie ze skargi [...] Spółka Jawna R. K., Z. C. z siedzibą w B. na bezczynność Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w przedmiocie rozpoznania odwołania i zasądził od Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej na rzecz [...] Spółka Jawna R. K., Z. C. z siedzibą w B. kwotę 357 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

3 W uzasadnieniu Sąd wskazał, że pismem z dnia 27 lutego 2013 r. [...] Spółka Jawna R. K., Z. C. z siedzibą w B. (dalej skarżąca), reprezentowana przez radcę prawnego D. M. O., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej (dalej Minister) w przedmiocie rozpoznania odwołania od decyzji Wojewody L. z [...] 2012 r. nr [...], ustalającej odszkodowanie z tytułu przejęcia na rzecz Województwa Lubelskiego prawa własności nieruchomości gruntowej. Do skargi dołączono pełnomocnictwo upoważniające radcę prawnego D. O. do "reprezentowania Spółki w postępowaniu wywołanym wniesieniem skargi do WSA na bezczynność organu administracji publicznej...".

4 W odpowiedzi na skargę Minister poinformował, że decyzją z dnia [...] r. nr [...] rozstrzygnął przedmiotowe odwołanie.

5 W piśmie procesowym z dnia 8 kwietnia 2013 r. skarżąca zmodyfikowała żądanie skargi wnosząc o stwierdzenie, że bezczynność ewentualnie przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa i wymierzenie organowi grzywny w granicach określonych art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej ppsa).

6 Sąd I instancji wskazał, że niniejszej sprawie po wniesieniu skargi na bezczynność przez skarżącą, a przed jej rozpoznaniem przez Sąd, organ dnia [...] 2013 r. wydał decyzję nr [...], którą rozpoznał odwołanie od decyzji Wojewody [...] z [...] 2012 r. W dniu składania przedmiotowej skargi na bezczynność do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżąca miała podstawy do żądania usunięcia stanu bezczynności, jednak w dacie orzekania przez Sąd stan bezczynności już nie istniał. W związku z tym Sąd I instancji uznał, że rozstrzyganie o bezczynności organu stało się bezprzedmiotowe.

7 Wskazał także, że nie podziela poglądu, że wydanie orzeczenia przez organ administracji po wniesieniu skargi na bezczynność organu obliguje Sąd do orzekania, czy bezczynność w tej sprawie miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, bowiem nieuprawnione jest przenoszenie sposobu rozstrzygania spraw ze skargi na przewlekłość prowadzonego postępowania do spraw ze skargi na bezczynność.

8 To że niniejsza skarga, jest skargą na bezczynność organu administracji, a nie przewlekłe prowadzenie postępowania, potwierdza zakres pełnomocnictwa udzielonego przez skarżącą spółkę profesjonalnemu pełnomocnikowi: "(...) w postępowaniu wywołanym wniesieniem skargi do WSA na bezczynność (...)".

9 Skargę kasacyjną na powyższe rozstrzygnięcie wywiodła skarżąca, zaskarżając je w całości. Skarżąca wskazała na naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 ppsa) tj:

10 - art. 161 § 1 pkt 3 ppsa przez bezpodstawne umorzenie postępowania sądowego na skutek błędnego stwierdzenia, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe;

11 - art. 149 § 1 ppsa w zw. z art. 417¹ § 3 kc polegające na błędnym uznaniu, że uwzględnieniu skargi na bezczynność nie może nastąpić przez stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

12 Mając powyższe za uwadze wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

13 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

14 Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.

15 Stosownie do przepisu art. 183 § 1 ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Ponieważ w rozpoznawanej sprawie nie zachodzą przesłanki powodujące nieważność postępowania, dlatego Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył się do oceny powołanych w skardze kasacyjnej podstaw.

16 W zaskarżonym postanowieniu Sąd I instancji błędnie przyjął, że skoro - w dacie orzekania przez Sąd – została wydana przez organ decyzja, która rozstrzygnęła odwołanie skarżącej, to ustała bezczynność organu, a więc rozpoznanie skargi na bezczynność stało się bezprzedmiotowe.

17 W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowisko Sądu Wojewódzkiego wyrażone w zaskarżonym postanowieniu nie uwzględniło pełnej treści art. 149 ppsa.

18 Wydanie w toku postępowania sądowego po wniesieniu skargi, przez organ administracyjny decyzji nie zwalnia wojewódzkiego sądu administracyjnego z obowiązku rozpoznania skargi wniesionej na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 ppsa w zakresie orzekania w przedmiocie stwierdzenia, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1 zdanie drugie ppsa) i w zakresie wymierzenia organowi grzywny z tego tytułu (art. 149 § 2 ppsa; postanowienie NSA z 26.7.2012 r., II OSK 1360/12, ONSAiWSA 2013/1/7).

19 O uwzględnieniu skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można mówić nie tylko wówczas, gdy sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub podjęcia czynności. Zgodnie z art. 149 § 1 zdanie drugie ppsa sąd, uwzględniając skargę, jednocześnie stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, a stosownie do art. 149 § 2 ppsa w przypadku uwzględnienia skargi, sąd może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny. W konsekwencji uwzględnieniem skargi, w rozumieniu art. 149 ppsa jest również stwierdzenie, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz wymierzenie organowi grzywny (postanowienie NSA z: 17.7.2013 r., I OSK 1359/13; 18.6.2013, I OSK 1221/13, cbosa).

20 W związku z powyższym należy uznać, że wydanie przez organ decyzji lub podjęcie czynności po wniesieniu do sądu skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego, nie powoduje, stosownie do art. 149 § 1 ppsa, że w zakresie dotyczącym rozstrzygnięcia o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ppsa.

21 Mając powyższe na względzie, za usprawiedliwione należało uznać zarzuty naruszenia art. 161 § 1 pkt 3 i art. 149 § 1 ppsa.

22 Nieusprawiedliwiony okazał się zarzut naruszenia art. 417¹ § 3 kc. Adresatem normy wywiedzionej z art. 417¹ § 3 kc jest wyłącznie sąd powszechny w odrębnym postępowaniu, zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny nie mógł naruszyć normy wywiedzionej z art. 417¹ § 3 kc.

23 Rozpoznając ponownie sprawę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozstrzygnie, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z naruszeniem prawa, czy naruszenie to nie było rażące oraz rozważy kwestię wymierzenia organowi grzywny.

24 W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 182 § 1 w zw. z art. 185 § 1 ppsa orzekł jak w sentencji postanowienia