Pelnora PrawoOtwórz aplikację

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 stycznia 2020 r., I OSK 1405/18

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sygnatura
I OSK 1405/18
Data
Forma
Wyrok
Hasła
Pomoc społeczna
Źródło
JuDDGES/pl-nsa (orzeczenia NSA i WSA z CBOSA), dokument u źródła
Otwórz w aplikacji

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Iwona Bogucka Sędziowie: Sędzia NSA Elżbieta Kremer (spr.) Sędzia del. WSA Rafał Wolnik Protokolant asystent sędziego Katarzyna Kudrzycka po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2020 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej I. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 24 stycznia 2018 r. sygn. akt IV SA/Po 1097/17 w sprawie ze skargi I. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia nienależnie pobranego oddala skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

2 Wyrokiem z dnia 24 stycznia 2018 r. sygn. akt IV SA/Po 1097/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę I. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia nienależnie pobranego.

3 Wyrok zapadł na tle następujących okoliczności sprawy:

4 Burmistrz Miasta i Gminy Pobiedziska decyzją z dnia [...] października 2014 r. przyznał I. P. świadczenia z funduszu alimentacyjnego na rzecz A. P. (500 zł miesięcznie) i K. P. (300 zł miesięcznie) na okres od 1 października 2014 r. do 30 września 2015 r.

5 Następnie Burmistrz Miasta i Gminy Pobiedziska decyzją z dnia [...] października 2015 r. przyznał skarżącej świadczenia z funduszu alimentacyjnego na rzecz K. P. (300 zł miesięcznie) na okres od 1 października 2015 r. do 30 września 2016 r.

6 Organ pismem z dnia 12 kwietnia 2016 r. zawiadomił skarżącą o wszczęciu postępowania dotyczącego uchylenia decyzji administracyjnej dotyczącej przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego dla K. P. na okres świadczeniowy 2015/2016.

7 Burmistrz Miasta i Gminy Pobiedziska decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r. uchylił począwszy od 1 kwietnia 2016 r. ww. decyzję z dnia [...] października 2015 r. w ten sposób, że uchylił prawo do świadczenia z funduszu alimentacyjnego na rzecz K. P. (300 zł miesięcznie) na okres od 1 kwietnia 2016 r. do 30 września 2016r. Organ wskazał, że skarżąca poinformowała organ o zmianie w sytuacji rodzinnej polegającej na tym, że córka pozostaje na utrzymaniu ojca – J. P.

8 W dniu 2 lutego 2017 r. przed Sądem Rejonowym w Gnieźnie odbyła się rozprawa, na której zawarto ugodę, zgodnie z którą J. P. i I. P. uzgodnili, że z dniem 1 listopada 2014 r. uchylają alimenty orzeczone na rzecz K. P. od J. P. wyrokiem Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 30 maja 2011 r. sygn. akt XII C 1396/09.

9 Burmistrz Miasta i Gminy Pobiedziska decyzją z dnia [...] marca 2017 r. uznał, że kwoty wypłacone skarżącej w okresie od 1 listopada 2014 r. do 31 marca 2016 r. na rzecz K. P. (300 zł miesięcznie) były nienależnie pobranym świadczeniem w łącznej kwocie 5.100 zł i podlegają zwrotowi bez odsetek. Organ wskazał, że zgodnie z art. 29 ust. 3 ustawy o z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2016r. poz. 169 ze zm.), dalej powoływanej jako "u.p.o.u.a.", w przypadku, gdy sąd zwolnił osobę z obowiązku alimentacyjnego, a osoba uprawniona pobierała świadczenia z funduszu alimentacyjnego za ten okres, jest zobowiązana do ich zwrotu bez odsetek.

10 Skarżąca wniosła odwołanie od ww. decyzji.

11 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

12 W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że strona postępowania przestała być uprawniona do otrzymywania świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Natomiast wypłacone stronie świadczenie w okresie od 1 listopada 2014 r. do 31 marca 2016 r. słusznie zostało uznane przez organ I instancji za nienależnie pobrane. Zgodnie z definicją wskazaną w przepisie art. 2 pkt 7 lit. a u.p.o.u.a. zostało niewątpliwie wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie, tj. wbrew przesłance wynikającej z art. 9 ust. 1 w zw. z art. 2 pkt 11 u.p.o.u.a. K. P., na skutek zawartej przez jej matkę ugody, od dnia 1 listopada 2014 r. przestała być osobą uprawnioną do świadczenia alimentacyjnego w rozumieniu ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Organ wskazał również, że w toku postępowania skarżąca była właściwie pouczana o okolicznościach mających wpływ na prawo do świadczenia alimentacyjnego.

13 Ponadto organ wskazał, że od dnia 18 września 2015 r. w systemie prawnym powstała jedna sprawa administracyjna w przedmiocie ustalenia i zwrotu nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, którą organy mają obowiązek rozstrzygać w drodze wydania jednej decyzji.

14 Skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na ww. decyzję, zarzucając naruszenie:

15 1 art. 23 w zw. z art. 2 ust. 7 u.p.o.u.a.;

16 2) art. 23 ust. 1 u.p.o.u.a.;

17 3) art. 10 § 1 K.p.a. w zw. z art. 77 § 1 K.p.k.;

18 4) art. 107 § 3 K.p.a.

19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalając skargę zwrócił uwagę, że pobrane przez skarżącą świadczenia z funduszu alimentacyjnego stały się nienależnie pobranymi świadczeniami z uwagi na zawartą ugodę, która skutkowała uchyleniem obowiązku alimentacyjnego z dniem 1 listopada 2014 r. W ocenie Sądu nie można uznać, że pieniądze wypłacone skarżącej z funduszu alimentacyjnego nie podlegają zwrotowi, skoro obowiązek alimentacyjny został uchylony wstecz. Uchylenie obowiązku z wsteczną datą spowodowało, że świadczenia pobrane w okresie od 1 listopada 2014 r. nie należały się skarżącej, jednak skutek ten powstał dopiero po zawarciu ugody.

20 W ocenie Sądu w świetle zawartej ugody z 2 lutego 2017 r. należy uznać, że skarżąca miała świadomość, że skutek jej zawarcia spowoduje uchylenie alimentów orzeczonych na rzecz K. P. z dniem 1 listopada 2014 r. Wynika to bezpośrednio z treści zawartej ugody. W związku z powyższym nie ma wątpliwości, że świadczenie alimentacyjne wypłacane skarżącej od 1 listopada 2014 r. stało się nienależnie pobranym świadczeniem w świetle art. 29 ust. 3 u.p.o.u.a.

21 Sąd stwierdził ponadto, że świadczenie alimentacyjne przyznawane z Funduszu Alimentacyjnego służy wsparciu osób znajdujących się trudnej sytuacji materialnej z powodu niemożności wyegzekwowania środków na bieżące utrzymanie od osób zobowiązanych do alimentacji. Skoro strona skarżąca zawarła ugodę ze zobowiązanym do alimentacji i ugoda ta spowodowała, że nie był on zobowiązany do świadczeń alimentacyjnych od 1 listopada 2014 r., to nie sposób uznać, że należnie pobrano świadczenia z Funduszu Alimentacyjnego za wskazany okres. Uznanie przedmiotowych świadczeń za należnie wypłacone doprowadziłoby do sytuacji, w której należałoby przyjąć, że stronie skarżącej przysługiwało świadczenie z Funduszu Alimentacyjnego za okres, gdy nie istniał obowiązek alimentacyjny.

22 Odnosząc się do zarzutu, że skarżąca nie posiadała świadomości nienależności pobranego świadczenia Sąd uznał, że strona została należycie, tj. wystarczająco jasno i dostatecznie szczegółowo, pouczona o okolicznościach mających wpływ na prawo do świadczenia alimentacyjnego. Wskazuje na to podpisane przez skarżącą we wniosku o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego w dniu 14 października 2014 r. pouczenie.

23 Zdaniem Sądu organ odwoławczy właściwie zauważył, że w tym samym wniosku strona podpisała czytelne pouczenie, że świadczenie z funduszu alimentacyjnego przysługuje osobie uprawnionej do alimentów od rodzica na podstawie tytułu wykonawczego zatwierdzonego przez sąd. Odwołująca miała więc świadomość, że świadczenie alimentacyjne przysługuje wyłącznie w sytuacji, kiedy dziecko jest uprawnione do alimentów od rodzica. Również we wniosku z 14 października 2014 r. skarżąca została pouczona o nienależnie pobranych świadczeniach - swoją świadomość potwierdziła własnoręcznym podpisem. Ponadto w decyzji z dnia [...] października 2014 r. przyznającej przedmiotowe świadczenia alimentacyjne od dnia 1 listopada 2014 r. do 30 września 2015 r. skarżąca została pouczona o warunkach i zasadach przysługiwania świadczenia, a także o zmianach mających wpływ na jego przyznanie oraz o obowiązku zwrotu nienależnie pobranych świadczeń. Identyczne pouczenia podpisała skarżąca w kolejnym wniosku o przyznanie prawa do świadczenia alimentacyjnego z dnia 16 października 2015 r. Także w decyzji z dnia w decyzji z dnia [...] października 2015 r. przyznającej przedmiotowe świadczenia alimentacyjne od dnia 1 października 2015 r. do 30 września 2016 r. została pouczona o warunkach i zasadach przysługiwania świadczenia, a także o zmianach mających wpływ na jego przyznanie oraz o obowiązku zwrotu nienależnie pobranych świadczeń.

24 Sąd podzielił stanowisko organu, że skoro skarżąca miała świadomość do występowania przed Sądem i zawarcia ugody zwalniającej ojca dziecka z obowiązku alimentacyjnego z datą wsteczną, przy jednoczesnym obarczeniu własnej osoby obowiązkiem alimentacyjnym - to trudno zgodzić się z twierdzeniem, że brak było z jej strony umyślności.

25 Za bezzasadny uznano zarzut orzeczenia w jednej decyzji w przedmiocie stwierdzenia nienależności świadczenia alimentacyjnego oraz w przedmiocie nakazu zwrotu tego świadczenia. Sąd podzielił przy tym stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z dnia 9 marca 2017 r. sygn. akt I OSK 2597/16, w którym wskazano, że w wyniku nowelizacji art. 23 ust.2 u.p.o.u.a. ustawą z dnia 24 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, ustawy o emeryturach i rentach z FUS oraz ustawy o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2015 r., poz.1320) od dnia 18 września 2015 r. w systemie prawnym powstała jedna sprawa administracyjna w przedmiocie ustalenia i zwrotu nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, którą organy mają obowiązek rozstrzygać w drodze wydania jednej decyzji. Nie można zatem podzielić argumentu strony o wadliwości decyzji. Na gruncie aktualnie obowiązujących przepisów dopuszczalne jest orzekanie w jednej decyzji o nienależnie pobranych świadczeniach i ich zwrocie.

26 Również za bezpodstawny uznano zarzut naruszenia art. 10 § 1 w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 K.p.a.

27 Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła I. P., zarzucając naruszenie:

28 I) przepisów prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię bądź niewłaściwe zastosowanie, a mianowicie:

29 1) art. 23 w zw. z art. 2 ust. 7 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów poprzez, w szczególności:

30 a) błędne i niczym nieuzasadnione uznanie, że pobierane w okresie od 1 listopada 2014 r. do 31 marca 2016 r. przez skarżącą świadczenia pobierane były nienależnie i podlegają zwrotowi, gdy tymczasem, jako przedstawiciel uprawnionej do świadczenia alimentacyjnego małoletniej K. P., spełniając ku temu wszelkie ustawowe przesłanki, a także z uwagi na bezskuteczność kierowanej w stronę J. P. egzekucji, bezsprzecznie, skarżąca kasacyjnie była w pełni uprawniona do pobierania świadczeń z Funduszu Alimentacyjnego, i nie jest, jakkolwiek, obowiązana do ich zwrotu;

31 b) wadliwe i niczym nieuzasadnione uznanie, że skarżąca jest zobowiązana do zwrotu przyznanego jej świadczenia w kwocie 5.100 zł, gdy tymczasem, w ślad za obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa i poglądami judykatury, bezsprzecznym w zasadzie jest, z uwagi na fakt, iż podstawą zwrotu jest nie tylko samo nieprzysługiwanie przyznanego i wypłaconego omyłkowo świadczenia, a również świadomość pobierającego co do jego nienależności i umyślne działanie, z naruszeniem obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa, brak jakiejkolwiek umyślności w działaniu po stronie skarżącej, jak również nienaruszenie, jakkolwiek, obowiązujących przepisów prawa, bezsprzecznym w zasadzie jest, iż uzyskane przez skarżącą świadczenie alimentacyjne było w pełni należne i nie podlega, w najmniejszej nawet części zwrotowi;

32 c) całkowite pominięcie przez Sąd okoliczności wydatkowania uzyskiwanych przez skarżącą, w całości kwot, wyłącznie na utrzymanie małoletniej uprawnionej K. P. i przekazywanie jej tychże kwot, po zmianie miejsca zamieszkania, a w konsekwencji, braku jakiegokolwiek już istniejącego po stronie skarżącej wzbogacenia, i konieczności zwrotu nienależnego jej świadczenia (art. 409 K.c.);

33 2) naruszenie art. 23 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów poprzez orzeczenie, w jednej decyzji, jednocześnie tak w przedmiocie stwierdzenia samej nienależności świadczenia, jak i nakazania jego zwrotu, gdy tymczasem, w świetle zarówno samej konstrukcji przywołanego powyżej przepisu, jak i odnoszącego się do niego orzecznictwa, nie ulega w zasadzie żadnym wątpliwościom, że z uwagi na fakt, iż do zwrotu jest obowiązana osoba, która pobrała nienależne świadczenie - dopiero ostateczna decyzja uznająca dane świadczenie za nienależne pobrane staje się podstawą orzeczenia jego zwrotu, a decyzje w wyżej wskazanych zakresach nie mogą być wydane jednocześnie;

34 II) naruszenie przepisów postępowania, których uchybienie mogło mieć istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy, a mianowicie:

35 1) art. 7 w zw. z art. 77 i art. 8 K.p.a. polegającego na nieprzeprowadzeniu, w sposób należyty, postępowania wyjaśniającego w niniejszej sprawie oraz braku wszechstronnego i szczegółowego postępowania dowodowego oraz niedostatecznego uwzględnienia okoliczności przedmiotowej sprawy, które to działania, w konsekwencji, doprowadziły Sąd do błędnego przekonania o braku podstaw do uwzględnienia skierowanej przez skarżącą skargi na wydaną przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu decyzji;

36 2) naruszenie art. 141 § 4 i art. 134 § 1 w zw. z art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a. polegające na lakonicznym i skrajnie skromnym uzasadnieniu zaskarżonego "postanowienia", które w obecnej postaci, aktualnie, nie tylko nie odpowiada, w pełni, wymogom stawianym w tym zakresie ustawą, w tym nie wskazującym, w sposób jednoznaczny, podstaw leżących u przyjęcia uznania braku interesu prawnego po stronie skarżących, skutkujących, w swej konsekwencji, odrzuceniem wywiedzionej w niniejszej sprawie skargi, bez uwzględnienia całokształtu indywidualnych okoliczności stanu faktycznego, co łącznie, w konsekwencji swej, uniemożliwia, aktualnie, przeprowadzenie skutecznej kontroli instancyjnej;

37 Mając na uwadze powyższe skarżąca kasacyjnie wniosła o:

38 1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania Sądowi I Instancji;

39 2) zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

40 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

41 Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., wobec czego rozpoznanie sprawy nastąpiło w granicach zgłoszonych podstaw i zarzutów skargi kasacyjnej.

42 Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

43 Okoliczności sprawy są bezsporne, przede wszystkim należy podkreślić, że ani organy ani Sąd I instancji nie podważa faktu, że skarżąca spełniała przesłanki niezbędne do pobierania świadczenia alimentacyjnego na rzecz córki w momencie ich pobierania, a które zostały przyznane na mocy ostatecznych decyzji z dnia [...] października 2014 r. oraz z dnia [...] października 2015 r. Skarżąca przedłożyła wyrok Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 30 maja 2011 r., którym zasądzono na rzecz dzieci, w tym córki K. P. od J. P. alimenty w wysokości 300 zł miesięczne, jak również wykazała bezskuteczność egzekucji.

44 Natomiast w dniu 2 lutego 2017 r. przed Sądem Rejonowym w Gnieźnie została zawarta ugoda sądowa pomiędzy skarżącą I. P. a J. P. na mocy której strony uchyliły obowiązek alimentacyjny J. P. (wynikający z wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 30 maja 2011 r.) na rzecz córki z dniem 1 listopada 2014 r. To uchylenie obowiązku alimentacyjnego z datą wsteczną, tj. od 1 listopada 2014 r. spowodowało, że świadczenia pobrane z funduszu alimentacyjnego na rzecz córki od dnia 1 listopada 2014 r., nie należały się skarżącej, jednak skutek ten powstał dopiero po zawarciu ugody. Natomiast w ugodzie tej skarżąca zobowiązała się do płacenia alimentów na rzecz córki. Podkreślić również należy, że skarżąca składając w dniu 14 października 2014 r. wniosek o przyznanie świadczenia alimentacyjnego została prawidłowo i szczegółowo pouczona o okolicznościach które mają wpływ na prawo do świadczenia alimentacyjnego. Wniosek zawiera czytelne pouczenie, że świadczenie z funduszu alimentacyjnego przysługuje osobie uprawnionej do alimentów od rodzica na podstawie tytułu wykonawczego zatwierdzonego przez sąd. Skarżąca miała więc świadomość, że świadczenie alimentacyjne przysługuje wyłącznie w sytuacji, gdy dziecko jest uprawnione do alimentów od rodzica, pouczenia te zostały podpisane przez skarżącą. Ponadto w decyzjach z dnia [...] października 2014 r. i z dnia [...] października 2015 r. przyznających świadczenie z funduszu alimentacyjnego, skarżącą została pouczona o warunkach i zasadach przysługiwania świadczenia, a także o zmianach mających wpływ na jego przyznanie oraz obowiązku zwrotu nienależnie pobranych świadczeń.

45 Mając powyższe na uwadze zarzuty skargi kasacyjnej sformułowane w pkt I dotyczące naruszenia prawa materialnego, tj. w ppkt 1 art. 23 w zw. z art. 2 ust. 7 ustawy, poprzez: a) błędne uznanie, że pobieranie w okresie od 1 listopada 2014 r. do 31 marca 2016 r. świadczenie było nienależnie pobrane i podlega zwrotowi, b) wadliwe uznanie, że skarżąca jest zobowiązana do zwrotu przyznanego jej świadczenia, w sytuacji gdy po stronie skarżącej brak jakiejkolwiek umyślności w działaniu, c) pominięcie przez Sąd okoliczności wydatkowania uzyskanych kwot na utrzymanie małoletniej córki oraz sytuacji rodzinnej i majątkowej skarżącej, są zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego niezasadne.

46 Należy zwrócić uwagę, że w zarzucie skargi powołano ogólnie art. 23 ustawy, który składa się szeregu mniejszych jednostek, ustępów, punktów w których regulowane są różne zagadnienia. Odnosząc się do kwestii błędnego uznania, że świadczenie było nienależnie pobrane i podlega zwrotowi, to należy jeszcze raz podkreślić, że niekwestionowany jest fakt iż skarżąca spełniała przesłanki niezbędne do przyznania i pobierania świadczenia alimentacyjnego na rzecz córki. Zmiana stanu prawnego i sytuacji prawnej skarżącej nastąpiła wraz z zawartą ugodą sądową z dnia 2 lutego 2017 r. na mocy której został uchylony obowiązek alimentacyjny J. P. na rzecz córki i to z datą wsteczna od 1 listopada 2014 r. Zawarta ugoda z zobowiązanym do alimentacji spowodowała, że nie był on zobowiązany do świadczeń alimentacyjnych od dnia 1 listopada 2014 r., w takich okolicznościach nastąpiła wypłata świadczeń z Funduszu Alimentacyjnego za okres w którym nie istniał obowiązek alimentacyjny. Podnoszona z kolei kwestia, iż po stronie skarżącej brak było umyślności w działaniu również nie może być uwzględniona, albowiem pozostaje w sprzeczności z materiałami dowodowymi. Przede wszystkim należy zauważyć, że organ spełnił wszelkie wymagania dotyczące prawidłowego pouczania, informowania strony o okolicznościach mających wpływ na świadczenie alimentacyjne, które to pouczenia zostały podpisane przez skarżącą. Ponadto trudno kwestionować brak umyślności w działaniu skarżącej zważywszy na treść ugody i to ugody sądowej którą zawarła, w której nie tylko został uchylony obowiązek alimentacyjny J. P. z mocą wsteczną, ale skarżąca zobowiązała się do płacenia alimentów na rzecz córki.

47 Niezasadne są również podnoszone okoliczności związane z wydatkowaniem uzyskanych kwot, czy też z trudną sytuacją rodzinną i finansową skarżącej, albowiem w postępowaniu w sprawie ustalenia nienależnie pobranych świadczeń i zobowiązania do ich zwrotu okoliczności te nie maja prawnego znaczenia. Natomiast na podstawie art. 23 ust. 8 ustawy, organ właściwy wierzyciela, który wydał decyzję w sprawie nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, może umorzyć kwotę nienależnie pobranych świadczeń wraz z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, jeżeli zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodziny. Czyli na podstawie wskazanego przepisu może być wydana odrębna decyzja w sprawie umorzenia kwoty nienależnie pobranych świadczeń, czy też odroczenia terminu płatności lub rozłożenia raty, to w tym postępowaniu można podnosić wszelkie okoliczności dotyczące sytuacji rodziny.

48 W zarzutach dotyczących naruszenia prawa materialnego w ppkt 2 wskazano na naruszenia art. 23 ust. 1 ustawy poprzez orzeczenie w jednej decyzji zarówno w przedmiocie stwierdzenia nienależności świadczenia jak i nakazania jego zwrotu. Zarzut ten jest niezasadny, albowiem ustawą z dnia 24 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz ustawy o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1302), która weszła w życie w dniu 18 września 2015 r. dokonana została nowelizacji art. 23 ust. 2 i 4 ustawy poprzez wyraźne wskazanie, że w razie stwierdzenia nienależnego pobrania świadczeń z funduszu alimentacyjnego organ wydaje jedną decyzję o ustaleniu nienależnie pobranych świadczeń oraz o zobowiązaniu do ich zwrotu. W ten sposób od dnia 18 września 2015 r. w systemie prawnym powstała jedna sprawa administracyjna w przedmiocie ustalenia i zwrotu nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, którą organy mają obowiązek rozstrzygać w drodze wydania jednej decyzji.

49 Z kolei w pkt II w zarzutach dotyczących naruszenia przepisów postępowania w ppkt 1 wskazano na naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 i art. 8 K.p.a. polegające na nieprzeprowadzeniu w sposób należyty postępowania wyjaśniającego, zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie. Jak wskazywano na wstępie, okoliczności faktyczne sprawy są bezsporne, a istota sporu dotyczyła kwestii materialnoprawnych. Natomiast ewentualne ustalenia dotyczące sytuacji rodzinnej i finansowej skarżącej w tej sprawie nie mają prawnego znaczenia, stąd też ich ustalenie było bezprzedmiotowe.

50 W pkt II ppkt 2 wskazano na naruszenie art. 141 § 4 i art. 134 § 1 w zw. z art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a. polegające na lakonicznym i skrajnie skromnym uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia (tak podano), które nie odpowiada w tym zakresie wymogom stawianym ustawą, w tym nie wskazującym w sposób jednoznaczny, podstaw leżących na "uznaniu braku interesu prawnego po stronie skarżących, skutkujących, w swej konsekwencji, odrzuceniem wywiedzionej w niniejszej sprawie skargi" Zarzut ten jest zupełnie niezrozumiały, zważywszy, że w sprawie nie wydano postanowienia, nie kwestionowano interesu prawnego skarżącej, nie odrzucono skargi, tylko ją oddalono po merytorycznym rozpoznaniu.

51 Natomiast podkreślić należy, że uzasadnienie wyroku Sądu I instancji spełnia wszelkie wymogi określone w art. 141 § 4 p.p.s.a.

52 Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zarzuty skargi kasacyjnej są niezasadne i dlatego na podstawie art. 184 p.p.s.a. skarga kasacyjna została oddalona.

Powołane przepisy

Cytowane w

Cytowane w 3 orzeczeniach.

  1. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 2024 r., I OSK 2860/23
  2. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 20 czerwca 2023 r., II SA/Rz 124/23
  3. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 13 października 2022 r., III SA/Gd 983/21