Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 czerwca 2008 r., I OSK 1047/07

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 czerwca 2008 r., I OSK 1047/07

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Runge – Lissowska (spr.), Sędzia NSA Irena Kamińska, Sędzia NSA Jerzy Solarski, Protokolant Kamil Wertyński, po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2008r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 marca 2007 r. sygn. akt I SA/Wa 1856/06 w sprawie ze skargi Prezydenta Miasta [...] W. na decyzję Wojewody M. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwrotu nieruchomości 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę; 2. zasądza od Prezydenta Miasta [...] W. na rzecz T. M. kwotę 550 (pięćset pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie

2 Wyrokiem z dnia 7 marca 2007 r. sygn. akt I SA/Wa 1856/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Wojewody M. z dnia [...] nr [...] oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Starosty P. z dnia [...], którymi orzeczono zwrot niezabudowanej nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], o nr [...], pow. [...] m2, będącej częścią dawnej działki nr [...], na rzecz A. M., M. C., M. M., T. M. i J. M..

3 W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd wyjaśnił:

4 Z akt sprawy wynika, że ww. spadkobiercy b. właściciela nieruchomości złożyli wniosek o zwrot nieruchomości 25 września 2001 r., a postępowanie w sprawie, które umorzono, zakończyło się wyrokiem Wojewódzkiego Sądu z dnia 22 października 2004 r. oddalającym skargę, ich ponowny wniosek został przez nich złożony 8 lutego 2005 r. Zgodnie z art. 137 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, jeżeli cel wywłaszczenia został zrealizowany jedynie na części nieruchomości zwrotowi podlega pozostała część jeżeli istnieje możliwość jej zagospodarowania zgodnie z planem miejscowym w dniu złożenia wniosku o zwrot, a w przypadku braku planu zgodnie z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a wobec tego badaniu podlegają plany istniejące w dniu 8 lutego 2005 r. a organy błędnie odniosły się do planów obowiązujących w dniu 21 września 2001 r. Brak ustaleń w tym zakresie powoduje wadliwość decyzji organów obu instancji.

5 Sąd podkreślił również, że znana mu jest z urzędu okoliczność wystąpienia przez Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z wnioskiem do Trybunału Konstytucyjnego o stwierdzenie zgodności m.in. art. 137 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami z Konstytucją RP, jednakże z uwagi na liczne uchybienia proceduralne zaistniałe w sprawie, zawieszenie postępowania Sąd uznał za niecelowe, obligując jednak organy do rozpoznania sprawy dopiero po wydaniu rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny.

6 Reprezentowany przez adwokata, T. M. złożył skargę kasacyjną od tego wyroku, wnosząc o jego zmianę poprzez utrzymanie w mocy decyzji organów obu instancji lub uchylenie i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi do ponownego rozpatrzenia i zarzucając: naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 137 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami poprzez jego błędną wykładnię skutkująca uznaniem, iż w przypadku złożenia wniosku o zwrot nieruchomości, na podstawie art. 137 ust. 1 tej ustawy, która jest zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu organ administracji orzekający o zwrocie nieruchomości winien wziąć pod uwagę wyłącznie istnienie możliwości zagospodarowania nieruchomości zgodnie z planem miejscowym, bądź ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w dniu złożenia wniosku o zwrot (12 lutego 2005 r.) i w związku z tym poczynić ustalenia dotyczące tych kwestii, nie zaś brać pod uwagę możliwości zwrotu nieruchomości na podstawie istniejącego w chwili złożenia pierwotnego wniosku o zwrot (21 września 2001 r.) planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego, który obowiązywał w dniu złożenia pierwotnego wniosku, bądź planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta W., uchwalonego uchwałą z dnia 28 września 1992 r.

7 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

8 W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że jest mu znana z urzędu okoliczność wystąpienia przez Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego do Trybunału Konstytucyjnego z wnioskiem o stwierdzenie niezgodności m.in. art. 137 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej, jednak stwierdził, że zawieszenie postępowania jest niecelowe z uwagi na liczne uchybienia proceduralne zaistniałe w sprawie. Jednak stwierdzić należy, że Sąd nie wskazał o jakie to liczne uchybienia proceduralne, przesądzające o konieczności uchylenia decyzji, a stojące na przeszkodzie zawieszeniu postępowania sądowoadministracyjnego chodzi. Z uzasadnienia wyroku wynika bowiem, że naruszenie przez organy art. 137 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami nastąpiło z tego powodu, że oceniając wykorzystanie nieruchomości na cel wywłaszczenia odniosły się nie do tego planu zagospodarowania, bowiem obowiązującego nie w dniu złożenia wniosku wszczynającego postępowanie, zakończone zaskarżoną do sądu decyzją, ale do obowiązującego w dniu uprzednio złożonego wniosku, z którego postępowanie umorzono. O uchyleniu decyzji przesądziło zatem naruszenie art. 137 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami z uwagi na odniesienie się do planu innego, aniżeli mowa w tym przepisie.

9 Mając na względzie wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 3 kwietnia 2008 r. 46/05 stwierdzający niezgodność art. 137 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w zakresie w jakim uzależnia zwrot części wywłaszczonej nieruchomości niezagospodarowanej na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu od istnienia możliwości zagospodarowania jej zgodnie z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w dniu złożenia wniosku o zwrot części nieruchomości, a w przypadku braku planu, zgodnie z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, z Konstytucją RP należy uznać, że zaskarżony wyrok nie odpowiada prawu. Skoro bowiem, jak wskazano wyżej, przesądzającym o uchyleniu decyzji było naruszenie art. 137 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, bowiem Sąd nie określił o jakie to liczne naruszenia proceduralne chodzi, a ten przepis został uznany za niezgodny z Konstytucją, to niezawieszenie postępowania i dokonanie oceny było wadliwe, gdyż po wyroku Trybunału mógłby zapaść inny wyrok Wojewódzkiego Sądu.

10 Wobec powyższego skargę kasacyjną należy uwzględnić i oddalić skargę Prezydenta Miasta [...] W., gdyż decyzje art. 137 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie naruszyły.

11 W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 188 i art. 203 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).