Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2017 r., I GZ 660/16

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2017 r., I GZ 660/16

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zofia Przegalińska po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 listopada 2016 r., sygn. akt V SA/Wa 4520/15 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia [...] czerwca 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w przedmiocie określenia kwoty długu celnego, po wznowieniu postępowania postanawia: oddalić zażalenie.

Uzasadnienie

2 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 9 listopada 2016 r., sygn. akt V SA/Wa 4520/15, działając na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.) odmówił M. P. przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia [...] czerwca 2015 r. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej.

3 W uzasadnieniu Sąd podał, że postanowieniem z dnia 19 lutego 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Sąd I instancji stwierdził, że pełnomocnik skarżącego kwestionuje fakt doręczenia przesyłki zawierającej decyzję organu II instancji, a co za tym idzie rozpoczęcie biegu terminu do złożenia skargi, liczonego od dnia doręczenia decyzji. Kwestionowana nieprawidłowość doręczenia jednakże nie mogła w ocenie Sądu być przesłanką do przywrócenia terminu. Doręczenie korespondencji w sposób nieprawidłowy powoduje, że termin do dokonania danej czynność procesowej w ogóle nie rozpoczyna biegu, a tym samym nie można przyjąć, by doszło do uchybienia terminu, co powoduje, że wniosek o jego przywrócenie jest bezprzedmiotowy. Nie można bowiem przywrócić terminu, który nie rozpoczął swojego biegu.

4 Na marginesie, Sąd zwrócił uwagę, iż podniesione okoliczności, co do organizacji biura (tj. że budynek posiada trzy odrębne wejścia) i związane z tym kłopoty z doręczeniem korespondencji nie mogą świadczyć o braku winy pełnomocnika, gdyż prawidłowa organizacja pracy biura, oznaczenie jego położenia leży po jego stronie. Uznał również, iż okoliczność korzystania przez pełnomocnika z usługi powiadomienia sms-owego o próbie doręczenia przesyłki nie dowodził braku winny w uchybieniu terminu, gdyż może skutkować ona tylko możliwością złożenia reklamacji jej wykonania.

5 Postanowieniem z dnia 26 kwietnia 2016 r., sygn. akt I GZ 276/16, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 19 lutego 2016 r. odmawiające skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia skargi i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

6 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że rozpoznając ponownie wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Warszawie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ustali, czy i kiedy doszło do prawidłowego doręczenia tej decyzji, od którego to momentu rozpoczął bieg termin, o którym mowa w art. 53 § 1 p.p.s.a. Podniósł, że powinien mieć przy tym na uwadze zarówno akta sprawy, jak również to, że z art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (Dz. U. z 2012 r. poz. 1529) wynika, że w przypadku niewykonania lub nienależytego wykonania usługi pocztowej, prawo wniesienia reklamacji przysługuje – co do zasady – nadawcy. Adresat może reklamację złożyć tylko wówczas, gdy nadawca zrzeknie się na jego rzecz prawa dochodzenia roszczeń albo gdy przesyłka pocztowa lub kwota pieniężna określona w przekazie pocztowym zostanie doręczona adresatowi.

7 Zarządzeniem z dnia 3 sierpnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zwrócił się do pełnomocnika skarżącego o wyjaśnienie w terminie 7 dni, czy zwracał się z reklamacją usługi powiadomienia sms o możliwości odbioru przesyłki w placówce pocztowej dotyczącej przesyłki zawierającej zaskarżoną decyzję.

8 W odpowiedzi na powyższe wezwanie pełnomocnik skarżącego w piśmie z dnia 23 sierpnia 2016 r. wyjaśnił, iż "w piśmie z dnia 20 listopada 2015 r. złożył reklamację w obejmującą zweryfikowanie przyczyn niedoręczenia zawiadomienia sms o pozostawieniu awizo, przy czym w piśmie z dnia 21 grudnia 2015 r. wyraźnie wskazałem, iż chodzi o przesyłkę numer [...], zawierającej decyzję w przedmiotowej sprawie".

9 Rozpoznając sprawę ponownie Sąd stwierdził, ze wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi nie zasługuje na uwzględnienie.

10 Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie zastępcze doręczenie decyzji w trybie art. 150 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613, dalej: O.p.) nastąpiło 23 lipca 2015 r., a więc termin do wniesienia skargi mijał 24 sierpnia 2015 r. (ze względu art. 83 § 2 p.p.s.a.).

11 Argumenty pełnomocnika jako świadczące o braku winy nie mogą znaleźć akceptacji. Organizacja biura w sposób umożliwiający prawidłowe jego funkcjonowanie leży w gestii pełnomocnika. Fakt, że korzysta on z powiadomienia sms - owego o próbie doręczenia przesyłki nie może wpłynąć na podważenie skuteczności jej doręczenia, oraz dowodzić, że awizo nie zostało pozostawione.

12 Sąd wskazał, że jedną z możliwości służących obaleniu domniemania doręczenia jest przeprowadzenie procedury reklamacyjnej zgodnie z art. 92 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe. Z pism reklamacyjnych przedstawionych przez pełnomocnika skarżącego na etapie postępowania zażaleniowego oraz nadesłanych przy piśmie z dnia 23 sierpnia 2016 r. w szczególności z pisma Poczty Polskiej z 21 stycznia 2016 r. wynika jednoznacznie, iż przesyłka została prawidłowo awizowana i zwrócona do nadawcy. Z żadnego z przedstawionych pism nie wynika, ażeby zaistniała jakakolwiek okoliczność, na podstawie której można byłoby powziąć wątpliwość, co do nieprawidłowego działania pracownika poczty polskiej doręczającego decyzję organu II instancji i tym samym podważenia skuteczności doręczenia spornej przesyłki.

13 Sąd podkreślił, że obalenie fikcji doręczenia tylko na podstawie twierdzenia, że awiza nie pozostawiono, prowadziłoby do nieuzasadnionego podważenia instytucji z art. 150 § 4 o.p. W każdej bowiem sytuacji strona mogłaby obalić domniemanie doręczenia przesyłki w trybie awizo poprzez zwykłe oświadczenie, że awizo nie zostało umieszczone w skrzynce pocztowej lub zaginęło.

14 Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Postanowieniu zarzucono:

15 - niewłaściwe zastosowanie art. 92 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa pocztowego poprzez pominięcie, że adresatowi nie przysługiwało prawo wszczęcia postępowania reklamacyjnego wobec faktu niezrzeczenia się przed nadawcę przesyłki prawa dochodzenia roszczeń jak też niedoręczenia przesyłki w rozumieniu prawa pocztowego, a w konsekwencji błędne przyjęcie, że skarżący nie podważył skuteczności doręczenia w drodze postępowania reklamacyjnego.

16 - naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 106 § 3 i 5 p.p.s.a poprzez przekroczenie granicy swobodnej oceny dowodów poprzez:

17 - przyjęcie, że z pismem poczty polskiej wynika jednoznacznie, że przesyłka została prawidłowo awizowana i zwrócona do nadawcy podczas gdy z treści pisma wyraźnie wskazano brak możliwości zweryfikowania poprawności pierwszego i drugiego awizowania przesyłki;

18 - uznanie, że skarżący ograniczył się do podniesienia twierdzeń niepopartych dowodami i pominięcie treści oświadczeń pracowników K. M. i K. P., których treść potwierdzała, iż pod adresem siedziby kancelarii nie było pozostawione awizo;

19 - przyjęcie, iż nagranie rozmowy z kierownikiem placówki pocztowej nie stanowi dowodu potwierdzającego wadliwość doręczenia podczas gdy w rozmowie przyznano możliwość wadliwego powiadomienia sms o przesyłce;

20 - pominięcie treści powtórnego awizowania, w którym nie wskazano miejsca, w którym pozostawiono przesyłkę oraz placówki pocztowej, w której można odebrać przesyłkę;

21 - naruszenia art. 150 § 1a i 2 Ordynacji podatkowej poprzez pominięcie, że powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma również powinno zawierać adnotację o miejscu jego pozostawienia oraz wskazanie placówki w której pozostawiono przesyłkę

22 - naruszenie art. 141 § 4 w zw. z art. 166 p.p.s.a. poprzez niewskazanie w uzasadnieniu skarżonego postanowienia czy oświadczenia K. P. i K. M. Sąd uznał za wiarygodne, czy też odmówił im wiarygodności i w jakim zakresie;

23 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

24 Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, dlatego podlega oddaleniu.

25 Zgodnie z art. 53 § 1 w zw. z art. 54 § 1 p.p.s.a. przed sądami administracyjnymi, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie za pośrednictwem organu, którego działanie jest przedmiotem skargi. W przypadku wniesienia skargi do organu właściwego po upływie tego terminu, podlega ona odrzuceniu, stosownie do art. 58 § 1 pkt 2 tej ustawy.

26 Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest data prawidłowego doręczenia skarżącemu przesyłki, zawierającej decyzję organu II instancji, od której to daty liczony jest termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego.

27 W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji prawidłowo ustalił powyższą datę w oparciu o zwrotne potwierdzenie odbioru decyzji Dyrektora Izby Celnej z [...] czerwca 2015 r. Stosownie do art. 150 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, w razie niemożności doręczenia przez pocztę pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149 (tzw. doręczenia właściwego - do rąk adresata lub osoby upoważnionej), przechowuje ona to pismo w swojej placówce pocztowej przez okres 14 dni, o czym zawiadamia w stosowny sposób (tzw. awizo) adresata (§ 2 ww. przepisu). W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1 (14 dni), a pismo pozostawia się w aktach sprawy (art. 150 § 4 Ordynacji podatkowej). Skoro w dniu 23 lipca 2015 r. nastąpiło doręczenie zastępcze to ostatnim dniem terminu do wniesienia skargi był poniedziałek 24 sierpnia 2015 r. (trzydziesty dzień terminu wypadał bowiem w sobotę 22 sierpnia 2015 r.).

28 Podzielić należy stanowisko Sądu, że z pism reklamacyjnych przedstawionych przez pełnomocnika skarżącego na etapie postępowania zażaleniowego oraz nadesłanych przy piśmie z dnia 23 sierpnia 2016 r. w szczególności z pisma Poczty Polskiej z 21 stycznia 2016 r. wynika jednoznacznie, że przesyłka została prawidłowo awizowana i zwrócona do nadawcy. Z żadnego z przedstawionych pism nie wynika, aby zaistniała jakakolwiek okoliczność, na podstawie której można byłoby powziąć wątpliwość, co do nieprawidłowego działania pracownika poczty polskiej doręczającego decyzję organu II instancji i tym samym podważenia skuteczności doręczenia spornej przesyłki.

29 Ma rację Sąd, że obalenie fikcji doręczenia tylko na podstawie twierdzenia, że awiza nie pozostawiono, prowadziłoby do nieuzasadnionego podważenia instytucji z art. 150 § 4 o.p. W każdej bowiem sytuacji strona mogłaby obalić domniemanie doręczenia przesyłki w trybie awizo poprzez zwykłe oświadczenie, że awizo nie zostało umieszczone w skrzynce pocztowej lub zaginęło.

30 W konsekwencji poczynionych ustaleń, uznając zarzuty zażalenia za nieuzasadnione, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.