Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lipca 2022 r., I GZ 230/22

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lipca 2022 r., I GZ 230/22

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Salachna po rozpoznaniu w dniu 22 lipca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Fundacji G. w T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 25 lutego 2022 r. sygn. akt I SA/Kr 1488/21 o odrzuceniu skargi Fundacji G. w T. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 23 sierpnia 2021 r. nr UP-744/2021 w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne postanawia: oddalić zażalenie.

Uzasadnienie

2 Postanowieniem z dnia 25 lutego 2022 r., sygn. akt I SA/Kr 1488/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie (dalej: WSA) odrzucił skargę Fundacji G. w T. (dalej: skarżąca) na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: organ) z 23 sierpnia 2021 r., nr UP-744/2021, w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne.

3 Z uzasadnienia postanowienia wynika, że do skargi wniesionej przez skarżącą nie dołączono odpisu z KRS, na okoliczność wskazania numeru KRS fundacji oraz osób uprawnionych do jej reprezentowania.

4 Zarządzeniem starszego referendarza sądowego z 9 listopada 2021 r., wezwano skarżącą do usunięcia braków formalnych skargi przez: przedłożenie odpisu z KRS, na okoliczność wskazania numeru KRS fundacji oraz osób uprawnionych do jej reprezentowania - w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi.

5 Wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi, wraz z wezwaniem do ustosunkowania się odnośnie przeprowadzenia rozprawy na odległość, wysłano na adres skarżącej 17 listopada 2021 r.

6 Wezwania zostały doręczone skarżącej 23 listopada 2021 r.

7 Skarżąca przesłała 30 listopada 2021 r. pismo, w którym ustosunkowała się odnośnie przeprowadzenia rozprawy odmiejscowionej. W piśmie nie było informacji o załączniku w postaci odpisu z KRS, a do pisma nie było dołączonego odpisu z KRS.

8 W wyznaczonym terminie, który upływał 30 listopada 2021 r. skarżąca nie uzupełniała braku formalnego skargi. Wobec tego, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z 58 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), Sąd I instancji skargę odrzucił.

9 W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca wniosła o jego uchylenie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania:

10 1) art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 4 ust. 4aa ustawy z 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 2017 r. poz. 700 ze zm.; dalej: ustawa KRS), poprzez odrzucenie skargi z powodu nieuzupełnienia braków formalnych, pomimo że zarząd Fundacji reprezentujący ją w postępowaniu sądowym, uzupełnił brak formalny skargi w zakreślonym terminie poprzez złożenie samodzielnie pobranego wydruku komputerowego odpowiadającego odpisowi aktualnemu z Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego;

11 2) art. 49 § 1 p.p.s.a. poprzez uznanie, że skarga zawierała braki formalne w sytuacji, gdy w aktach (administracyjnych) sprawy znajduje się odpis z KRS, a nadto skarżąca w samej skardze podała numer KRS, co umożliwiało zweryfikowanie umocowania do wniesienia skargi przez Sąd I instancji.

12 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

13 Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

14 Zgodnie z art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. każde pismo kierowane do sądu administracyjnego powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. W przypadku składania pisma przez pełnomocnika, zgodnie z art. 46 § 3 p.p.s.a., do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem. Pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa, pełnomocnik obowiązany jest złożyć do akt sprawy przy pierwszej czynności procesowej (art. 37 § 1 p.p.s.a.). W myśl art. 35 § 1 i 2 p.p.s.a. pełnomocnikiem osoby prawnej lub przedsiębiorcy, w tym nieposiadającego osobowości prawnej, może być adwokat lub radca prawny, a ponadto inny skarżący lub uczestnik postępowania, jak też pracownik tej jednostki albo jej organu nadrzędnego.

15 Stosownie do art. 49 § 1 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. W przypadku stwierdzenia braków formalnych skargi przepisem szczególnym w stosunku do tej regulacji jest art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., który stanowi, że gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi, wojewódzki sąd administracyjny odrzuca skargę.

16 Przypomnieć należy, że zgodnie z treścią art. 28 § 1 w zw. z art. 29 p.p.s.a., osoby uprawnione do działania w imieniu osób prawnych powinny wykazać to prawo stosownym dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Dokumentem tym w przypadku Fundacji jest co do zasady odpis z rejestru Stowarzyszeń KRS, czyli dokument, o przedstawienie którego została wezwana skarżąca. W orzecznictwie przyjmuje się, że zaniechanie w tym zakresie stanowi brak formalny skargi, podlegający uzupełnieniu w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a., a w sytuacji, gdy strona nie uczyni zadość wezwaniu w tym zakresie, sąd zobowiązany jest do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (por. m.in. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lipca 2019 r., sygn. akt I FZ 155/19; dostępne na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl; pozostałe cytowane orzeczenia tamże). Zwrócić również należy uwagę na funkcjonujący w orzecznictwie i piśmiennictwie pogląd, że umocowanie do reprezentowania Fundacji wykazują, zgodnie z art. 4 ust. 3 ustawy KRS, dokumenty wydawane przez Centralną Informację Krajowego Rejestru Sądowego, takie jak odpisy (pełne, aktualne), wyciągi, zaświadczenia i pozostałe informacje (por. postanowienie NSA z 12 lutego 2015 r., sygn. akt II GSK 69/15).

17 Powyższe przepisy mają charakter bezwzględnie obowiązujący, a zatem w przypadku nieuzupełnienia przez stronę skarżącą braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie, sąd zobowiązany jest do odrzucenia skargi.

18 Fakt, że Krajowy Rejestr Sądowy jest jawny (art. 8 ustawy KRS), a zgodnie z art. 4 ust. 4aa tej ustawy pobrane samodzielnie wydruki komputerowe aktualnych i pełnych informacji o podmiotach wpisanych do Rejestru mają moc zrównaną z mocą dokumentów wydawanych przez Centralną Informację, nie znaczy, że Sąd powinien sam weryfikować prawidłowość reprezentacji skarżącej. Nie znajduje oparcia w prawie stanowisko zawarte w zażaleniu, że sąd może zweryfikować prawidłowość reprezentacji, ponieważ treść KRS-u jest dostępna elektronicznie. Nie ma podstaw prawnych do zwolnienia strony od obowiązku uzupełniania braków formalnych i przerzucenia ciężaru czynienia ustaleń - czy osoba dokonująca czynności posiada stosowne umocowanie - na sąd na etapie kontroli warunków formalnych skargi, bądź na sąd na etapie oceny, czy zachodzą podstawy do odrzucenia skargi wobec niewykonania zarządzenia (por. postanowienia NSA z: 15 maja 2019 r., II OZ 422/19; 11 grudnia 2012 r., II GSK 1731/12; 12 lutego 2015 r., II GSK 69/15; 8 listopada 2016 r., II FZ 716/16). Sąd nie może zastępować stron w uzupełnianiu braków formalnych składanych pism. Rolą sądu nie jest więc wyręczanie stron w zakresie wykazywania istnienia umocowania osób uprawnionych do jej reprezentacji przed sądem (zob. postanowienia NSA: z 9 maja 2018 r., sygn. akt II GZ 156/18; z 23 października 2015 r., sygn. akt II OSK 2456/15). Są to czynności procesowe stron, ich pełnomocników, przedstawicieli, co jednoznacznie wynika z treści art. 29 p.p.s.a. i zawartego w nim zwrotu "mają obowiązek wykazać".

19 Z akt niniejszej sprawy wynika, iż w związku z brakiem formalnym skargi do skarżącej wystosowano wezwanie do nadesłania odpisu z KRS.

20 W zakreślonym przez WSA terminie braki formalne skargi nie zostały uzupełnione. Wbrew twierdzeniom skarżącej, do pisma z 30 listopada 2021 r. nie dołączono odpisu z KRS. Nie wynika to z akt sprawy, ani z samego ww. pisma.

21 W tej sytuacji Sąd I instancji prawidłowo uznał, że skarga nie mogła otrzymać prawidłowego biegu i zasadnie skierował do strony - na podstawie art. 49 § 1 p.p.s.a. - wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi z pouczeniem o skutkach niedochowania terminu.

22 W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.