Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 stycznia 2022 r., I FSK 1375/18

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 stycznia 2022 r., I FSK 1375/18

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Arkadiusz Cudak (spr.), Sędzia NSA Danuta Oleś, Sędzia WSA del. Agnieszka Jakimowicz, po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 12 kwietnia 2018 r. sygn. akt I SA/Rz 100/18 w sprawie ze skargi P.R. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 24 listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

2 Zaskarżonym wyrokiem z 12 kwietnia 2018 r., sygn. akt I SA/Rz 100/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uwzględnił skargę P.R. (dalej "Strona" lub "Skarżący") na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie (dalej "organ") z 24 listopada 2017 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i uchylił zaskarżone postanowienie.

3 Sąd pierwszej instancji za zasadną uznał bowiem argumentację Skarżącego o braku jego winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Zdaniem Sądu uchybienie terminu przez Stronę było skutkiem błędu operatora pocztowego, polegającego na naruszeniu art. 150 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 201, ze zm.), dalej "O.p.", i właściwych przepisów pocztowych, poprzez przechowywanie przesyłki przez okres dłuższy niż 14 dni od pierwszego awizowania i doręczenie jej pełnomocnikowi Skarżącego po tym terminie. Konsekwencje tego błędu ponosi organ podatkowy, a nie Strona, która - odbierając przesyłkę 30 maja 2017 r. – mogła być przekonana, że termin do wniesienia odwołania należy liczyć od tej daty. Zdaniem Sądu w sprawie we właściwym czasie złożono również wniosek o przywrócenie uchybionego terminu. Należy go bowiem liczyć od daty doręczenia postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania (co miało miejsce 16 października 2017 r.). Dopiero wówczas Strona dysponuje w sensie procesowym wiedzą na temat niedochowania terminu do wniesienia odwołania.

4 2. Skarga kasacyjna

5 Od powyższego wyroku organ wywiódł skargę kasacyjną, zaskarżając go w całości i zarzucając – na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. po. 1302, ze zm.), dalej "P.p.s.a.", w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) cytowanej ustawy – naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

6 a) art. 3 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 133 § 1 i art. 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 122, art. 180 i art. 191 oraz w zw. z art. 162 § 1 O.p., poprzez brak oceny i odniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do wszystkich istotnych w sprawie okoliczności, co stało się powodem nieuprawnionych i nieznajdujących odzwierciedlenia w okolicznościach sprawy ocen, że pełnomocnik Strony nie ponosi winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania;

7 b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 62 § 2 O.p., poprzez zawarcie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku błędnych ocen, wynikających z nieprawidłowej interpretacji powołanego przepisu Ordynacji podatkowej, z których wynika, że początkiem biegu terminu do złożenia wniosku w trybie art. 162 § 1 O.p. jest data doręczenia profesjonalnemu pełnomocnikowi postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu d wniesienia odwołania.

8 W kontekście tak sformułowanych podstaw kasacyjnych organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, rozpoznanie skargi i jej oddalenie, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, a także o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

9 3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

10 3.1. Zarzuty skargi kasacyjnej nie są zasadne, a zatem rozpoznawany środek odwoławczy podlega oddaleniu.

11 3.2. Na wstępie wskazać należy, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z regulacjami zawartymi w art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 1842, ze zm.).

12 3.3. Dla oceny zasadności skargi kasacyjnej istotne jest to, że w tym samym stanie faktycznym i prawnym zapadło już rozstrzygnięcie w zakresie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w P. z dnia 9 maja 2017 r. nr [...] określającej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w wyroku z 5 kwietnia 2018 r., I SA/Rz 74/18 uwzględnił skargę P.R. i uchylił postanowienie organu odwoławczego odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 15 stycznia 2021 r., II FSK 2657/18, oddalił skargę kasacyjną od tego wyroku. Zatem prawomocnym wyrokiem przesądzono, że skarżący w sposób niezawiniony uchybił terminowi do wniesienia odwołania od decyzji dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010 r.

13 3.4. Stan faktyczny w niniejszej sprawie jest tożsamy z tym występującym w wyżej opisanej sprawie. Decyzja Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w P. z dnia 9 maja 2017 r. została doręczona pełnomocnikowi odwołującego się P.R. w dniu 29 maja 2017 r. (w trybie doręczenia zastępczego określonego w przepisie art. 150 O.p.). Ten natomiast odwołanie wniósł w dniu 13 czerwca 2017 r., nadając przesyłkę na poczcie. Pełnomocnik P.R. wystąpił z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania podnosząc, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy, na skutek błędu operatora pocztowego poprzez wydanie przesyłki po okresie dłuższym niż 14 dni licząc od pierwszego zawiadomienia, czym operator naruszył art. 150 § 1 pkt 1 i następne Ordynacji podatkowej. Odbierając przesyłkę w dniu 30 maja 2017 r. mógł zatem być przekonany, że termin do wniesienia odwołania należy liczyć od tego momentu.

14 3.5. Zgodnie z art. 170 P.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Dlatego też Sąd rozpoznający niniejszą sprawę jest związany oceną prawną zawartą w prawomocnym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 stycznia 2021 r., II FSK 2657/18. W wyroku tym zaś uznano, że w wyniku uchybień operatora pocztowego polegających na przechowywaniu decyzji przez okres dłuższy od czternastodniowego okresu przewidzianego w art. 150 § 1 pkt 1 O.p. i doręczeniu skarżącemu przesyłki zawierającej decyzję, którą to przesyłkę należało zwrócić organowi podatkowemu, operator pocztowy wprowadził w błąd pełnomocnika skarżącego odnośnie daty początkowej biegu terminu przewidzianego dla wniesienia odwołania. Ponadto uznano, że przyczyna uchybienia terminowi do wniesienia odwołania ustała w dniu doręczenia pełnomocnikowi skarżącego postanowienia wydanego w trybie art. 228 § 1 pkt 2 O.p. To zaś oznacza, że skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania zachowując siedmiodniowy termin, o którym mowa w art. 162 § 2 O.p. Tym samym zostały spełnione wszystkie przesłanki uzasadniające przywrócenie skarżącemu terminu do wniesienia odwołania.

15 3.6. W kontekście powyższych uwag należało uznać za bezzasadne zarzuty skargi kasacyjnej. W wyżej wskazanym prawomocnym wyroku dokonano już oceny zachowań pełnomocnika skarżącego i uznano, że nie ponosi winy w uchybieniu terminu, zaś wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania został złożony w ustawowym terminie. Tym samym argumentacja zawarta w skardze kasacyjnej nie mogła odnieść zamierzonego skutku.

16 3.7. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną jako bezzasadną.

17 Agnieszka Jakimowicz Arkadiusz Cudak Danuta Oleś