Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 sierpnia 2021 r., II OZ 479/21

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 sierpnia 2021 r., II OZ 479/21

Sentencja

1 Dnia 10 sierpnia 2021 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Robert Sawuła po rozpoznaniu w dniu 10 sierpnia 2021 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 18 maja 2021 r., sygn. akt II SAB/Gd 49/21 o odrzuceniu skargi M.M. na bezczynność Starosty [...] w sprawie wniosku dotyczącego pozwolenia na budowę postanawia: oddalić zażalenie.

Uzasadnienie

2 Postanowieniem z 18 maja 2021 r., sygn. akt II SAB/Gd 49/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej: WSA) w Gdańsku odrzucił skargę M. M. na bezczynność Starosty [...] w sprawie dotyczącej pozwolenia na budowę.

3 Sąd pierwszej instancji wskazał, że M. M., reprezentowana przez adwokata, wniosła skargę na bezczynność Starosty [...].

4 Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału II WSA w Gdańsku z 12 kwietnia 2021 r. wezwano pełnomocnika skarżącej do usunięcia braków formalnych skargi poprzez podanie numeru PESEL oraz wezwano do uiszczenia wpisu od skargi – w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. Ponadto, wezwano o udzielenie informacji, czy przed wniesieniem skargi strona skarżąca zwracała się z ponagleniem do organu.

5 Wezwania doręczono pełnomocnikowi skarżącej w dniu 19 kwietnia 2021 r. (vide: k. 16 akt), zatem 7-dniowy termin do usunięcia braków skargi oraz udzielenia odpowiedzi w kwestii ponaglenia upłynął w dniu 26 kwietnia 2021 r.

6 W odpowiedzi na wezwanie w dniu 19 kwietnia 2021 r. uiszczono wpis sądowy od skargi, a ponadto pełnomocnik skarżącej wskazał numer PESEL skarżącej, jednakże nie ustosunkował się do kwestii złożenia ponaglenia.

7 Wskazując na powyższe sąd pierwszej instancji stwierdził, że skoro pomimo usunięcia innych braków formalnych od tego czasu ani pełnomocnik skarżącej ani sama skarżąca nie przedstawili dowodu w postaci pisma stanowiącego ponaglenie w rozumieniu art. 37 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2020, poz. 256 ze zm. – K.p.a.), co stanowi warunek formalny dopuszczalności skargi na bezczynność organu, zobligowany był, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019, poz. 2325 ze zm., Ppsa) odrzucić skargę.

8 Zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi złożyła M. M., zaskarżając to orzeczenie w całości.

9 Postanowieniu zarzuca się naruszenie przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 Ppsa poprzez niewłaściwe ich zastosowanie, albowiem strona w niniejszej sprawie nie musiała przedstawiać dowodu w postaci pisma stanowiącego ponaglenie w rozumieniu art. 37 K.p.a. Mając na względzie wskazane zarzuty, skarżąca wnosi o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości.

10 W uzasadnieniu zażalenia podnosi się, że w niniejszej sprawie Starosta [...] zajął stanowisko w sprawie wniosku strony z 17 lutego 2021 r. o wyznaczenie dłuższego terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o pozwolenie na budowę. Zajęcie stanowiska miało formę pisemną, pismem z 1 marca 2021 r. Starosta [...] w sprawie [...] w oparciu o art. 64 § 2 K.p.a. pozostawił bez rozpoznania wniosek strony z 28 września 2018 r. w sprawie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę obejmującej budowę drewnianego pawilonu handlowego, przewidzianego do użytkowania na okres nie dłuższy od okresu trwałości, tj. 5 lat. Zdaniem strony żalącej się w takiej sytuacji, skoro pozostawienie podania bez rozpoznania w oparciu o art. 64 § 2 K.p.a. jest uznawane za czynność materialno-techniczną, uznaje się, że jedynym narzędziem zwalczania sytuacji kiedy podanie o wszczęcie postępowania administracyjnego organ pozostawia bez rozpoznania, jest skarga na bezczynność. Żądanie uzupełnienia skargi o ponaglenie było niezasadne, tym samym nie występuje brak formalny skargi, mający skutkować jej odrzuceniem.

11 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

12 Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie pomimo częściowo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu (art. 184 w zw. z art. 197 § 2 Ppsa).

13 Zgodnie z art. 52 § 1 i 2 Ppsa, skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie.

14 Z art. 37 § 1 K.p.a. wynika natomiast, że stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). W myśl art. 37 § 3 K.p.a. ponaglenie wnosi się: 1) do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie; 2) do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia.

15 Wskazane przepisy wskazują zatem, że przed wniesieniem skargi na bezczynność Starosty [...] M. M. powinna była wystąpić z ponagleniem, o jakim mowa w powołanym art. 37 § 1 K.p.a. W rozpoznawanej sprawie prawidłowo zatem sąd pierwszej instancji wezwał do uzupełnienia braków formalnych skargi m. in. przez wskazanie czy skarżąca wyczerpała tryb określony w art. 37 § 1 K.p.a., zakreślając siedmiodniowy termin na jego wykonanie, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie zostało doręczone w dniu 19 kwietnia 2021 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach sprawy. Skarżąca pomimo wezwania nie przedłożyła dokumentu potwierdzającego uprzednie wniesienie ponaglenia na niezałatwienie sprawy w terminie.

16 W tej sytuacji WSA w Gdańsku co do reguły prawidłowo odrzucił skargę, z tym że błędnie jako podstawę takiego działania wskazano art. 58 § 1 pkt 3 Ppsa, z którego wynika, że skarga podlega odrzuceniu, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Prawidłowo należało powołać art. 58 § 1 pkt 6 Ppsa, z którego wynika, że skarga podlega odrzuceniu "jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne", tą inną przyczyną niedopuszczalności wniesienia skargi był brak wyczerpania trybu uprzedniego ponaglenia Starosty, mającego tkwić w bezczynności.

17 Odnosząc się do argumentów powoływanych w zażaleniu wskazać należy, że zgodnie z art. 64 § 2 K.p.a., jeżeli podanie nie spełnia innych (niż wskazanie adresu) wymagań ustalonych w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż siedem dni, z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania.

18 Ponieważ pozostawienie podania bez rozpoznania w trybie art. 64 § 2 K.p.a. nie podlega zaskarżeniu, kontrola tego aktu następuje w ramach skargi na bezczynność organu. Jak zgodnie przyjmuje się w orzecznictwie, nieuzasadnione pozostawienie podania bez rozpoznania jest nierozpoznaniem sprawy w terminie. Stronie, która zarzuca organowi administracji publicznej bezczynność polegającą na zaniechaniu wszczęcia jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego na podstawie wniesionego przez nią podania (żądania), przysługuje - na zasadach ogólnych - skarga do sądu administracyjnego (por. uchwała składu siedmiu 7 sędziów NSA z 3 września 2013 r., I OPS 2/13 oraz stanowisko NSA wyrażone w wyroku z 26 marca 2018 r., II OSK 3346/17, dostępne na stronach internetowych w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl - CBOSA). Z tych względów zasadnie sąd pierwszej instancji zakwalifikował przedmiotową skargę jako skargę na bezczynność Starosty [...]. Wskazany zatem przez skarżącą przedmiot zaskarżenia podlega bowiem kognicji sądu administracyjnego, gdyż na pozostawienie podania bez rozpoznania (art. 64 § 2 K.p.a.) przysługuje skarga na bezczynność organu, stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 Ppsa, niemniej, jednym z warunków formalnych jej rozpatrzenia meriti jest uprzednienie wniesienie ponaglenia do organu wyższego stopniem, jako wyczerpanie środka zaskarżenia.

19 W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i na podstawie art. 184 zw. art. 197 § 1 i 2 Ppsa oddalił zażalenie.