Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lipca 2023 r., II OZ 406/23

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lipca 2023 r., II OZ 406/23

Sentencja

1 Dnia 6 lipca 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski, , , po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia E. Ś. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 kwietnia 2023 r., sygn. akt II SA/Kr 358/23 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi E. Ś. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 28 września 2022 r., znak: WI-I.7840.16.30.2022.PL w przedmiocie zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: oddalić zażalenie.

Uzasadnienie

2 Zaskarżonym postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", odrzucił skargę E. Ś. jako wniesioną po terminie.

3 Sąd wskazał, że strona postępowania administracyjnego, której nie doręczono decyzji może wnieść skargę do sądu administracyjnego w terminie przewidzianym dla stron będących adresatami decyzji. Zatem skarżący, który nie brał udziału w postępowaniu i któremu nie doręczono decyzji – jeżeli nie skorzystał z uprawnienia do złożenia skargi przed upływem 30 dni od daty doręczenia decyzji innej stronie postępowania – nie może skutecznie domagać się sądowej kontroli decyzji administracyjnej. Wniesioną zaś przez niego skargę po tym czasie, jako spóźnioną, należy odrzucić (por. postanowienia: WSA w Opolu z 15 maja 2006 r., II SA/Op 65/06; NSA z 24 kwietnia 2007 r., II OSK 668/06; NSA z 23 listopada 2016 r., II OZ 1326/16; NSA z 4 grudnia 2019 r., I OZ 1184/19, NSA z 9 lutego 2023 r., II OZ 52/23; por. Andrzej Kabat (w:) B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", LEX/el. 2021). Sąd podkreślił, że określony w art. 53 § 1 p.p.s.a. termin jest terminem ustawowym, tj. nie może być skracany ani przedłużany przez sąd, prekluzyjnym w tym znaczeniu, że jego upływ sąd uwzględnia z urzędu i z tej przyczyny odrzuca wniesioną skargę. Mając powyższe na względzie Sąd stwierdził, że na gruncie niniejszej sprawy trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi dla skarżącej, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, rozpoczął swój bieg w dniu 5 października 2022 r. – najpóźniejszego doręczenia decyzji stronom postępowania, tj. w dniu kiedy zaskarżona decyzja doręczona została jednej ze stron biorących udział w postępowaniu odwoławczym – E. S.A. w Warszawie działającej przez pełnomocnika D. M.(por. ZPO pod poz. Nr 27 a.a. II instancji). Termin do zaskarżenia decyzji upłynął skarżącej z dniem 4 listopada 2022 r. Tym samym skarga w niniejszej sprawie (z 17 lutego 2023 r. – data nadania w urzędzie pocztowym) została złożona po terminie.

4 Zażalenie na ww. postanowienie wniosła skarżąca, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie.

5 W zażaleniu sformułowano zarzut dotyczący naruszenia art. 53 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 6, art. 8, art. 10 oraz art. 16 K.p.a. poprzez wadliwą wykładnię polegającą na błędnym przyjęciu, iż skarżąca nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym przed Wojewodą Małopolskim, i błędnym ustaleniu, iż ostatecznym terminem, do którego skarżąca była legitymowana do wniesienia skargi był termin 4 listopada 2022 r.

6 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

7 Zażalenie nie podlega uwzględnieniu.

8 Zgodnie z art. 53 § 1 p.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a. Literalne brzmienie tego przepisu wskazuje zatem, ponad wszelką wątpliwość, w jakiej dacie rozpoczyna bieg 30-dniowy termin w sytuacji gdy decyzja została stronie doręczona. Nie wskazuje natomiast wprost od kiedy termin ten biegnie w sytuacji, gdy skarżącemu będącemu stroną postępowania lub podmiotowi, który został wykluczony przez organ administracyjny z kręgu stron postępowania, rozstrzygnięcia takiego nie doręczono. Pomimo jednak braku w tym zakresie wyraźnej regulacji ustawowej, uznać należy, iż aktualny w tej kwestii jest pogląd wyrażony na gruncie nieobowiązującej już ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), zgodnie z którym skarżący, który nie brał udziału w postępowaniu i któremu nie doręczono decyzji, może skorzystać z uprawnienia złożenia skargi w ciągu 30 dni od daty doręczenia decyzji innej stronie postępowania administracyjnego. O ile z tego uprawnienia nie skorzysta, nie może skutecznie domagać się sądowej kontroli decyzji administracyjnej, chyba że w złożonym w wymaganym terminie wniosku o przywrócenie terminu uprawdopodobni, iż uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy (por. postanowienie NSA z 19 maja 2022 r., II OZ 290/22). W tym miejscu należy wskazać, że Sąd I instancji niewadliwie zastosował w odniesieniu do skarżącej powyższą regułę, ponieważ z treści zaskarżonej decyzji wynika, że organ odwoławczy jednoznacznie wykluczył z kręgu stron postępowania m.in. skarżącą E. Ś., o czym skarżąca została poinformowana przez organ w odrębnym piśmie. W tych warunkach zaskarżona decyzja nie mogła zostać doręczona i nie została doręczona skarżącej. Dlatego Sąd I instancji niewadliwie powołał się na ww. pogląd reprezentowany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którym strona skarżąca, której nie doręczono decyzji może wnieść skargę do sądu administracyjnego w terminie przewidzianym dla stron będących adresatami decyzji. Dla tej oceny nie ma zaś znaczenia stanowisko skarżącej zawarte w zażaleniu, że organ odwoławczy powinien wydać w stosunku do skarżącej decyzję o umorzeniu postępowania. Takie stanowisko jest nieuprawnione, ponieważ zasadność takiego żądania nie wynika z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Ustalenie kręgu stron postępowania administracyjnego nie następuje za pomocą dodatkowych rozstrzygnięć w formie aktu administracyjnego, lecz decyzji administracyjnej, która jest wydawana w danej sprawie, jak miało to miejsce w okolicznościach niniejszej sprawy – w zaskarżonej decyzji. Także okoliczność uzyskania przez skarżącą decyzji w trybie dostępu do informacji publicznej nie ma znaczenia w świetle art. 53 § 1 p.p.s.a., ponieważ ma tu znaczenie okoliczność doręczenia decyzji stronie postępowania – a skarżąca nie została uznana przez organ odwoławczy jako taki podmiot. Dlatego Sąd I instancji niewadliwie ocenił, że skarżącej termin do wniesienia skargi rozpoczął swój bieg w dniu 5 października 2022 r., tj. w dniu najpóźniejszego doręczenia decyzji stronie postępowania. Tym samym, termin do zaskarżenia decyzji upłynął skarżącej z dniem 4 listopada 2022 r. Z tych względów skargę wniesioną 17 lutego 2023 r. należało uznać jako wniesioną po terminie, o jakim mowa w art. 53 § 1 p.p.s.a. W konsekwencji powyższego, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że odrzucenie skargi przez Sąd I instancji na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. było zgodne z prawem.

9 Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.