Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 maja 2015 r., II OZ 354/15

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 maja 2015 r., II OZ 354/15

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak po rozpoznaniu w dniu 5 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 5 marca 2015 r., sygn. akt IV SA/Wa 1513/14 o odmowie wstrzymania zaskarżonej uchwały Rady Gminy Michałowice z 28 marca 2011 r., nr V/26/2011 w sprawie ze skargi J.K. na uchwałę Rady Gminy Michałowice z 28 marca 2011 r. nr V/26/2011 w przedmiocie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego postanawia: oddalić zażalenie.

Uzasadnienie

2 Postanowieniem z 5 marca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił J.K. (dalej jako "skarżący") wstrzymania wykonania uchwały Rady Gminy Michałowice z 28 marca 2011 r. w przedmiocie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego.

3 W uzasadnieniu Sąd I instancji wyjaśnił, że jak wynika z uzasadnienia wniosku skarżącego, Wójt Gminy Michałowice "w dalszym ciągu wykłada plany miejscowe, co nie powinno mieć miejsca, gdy sprawa rozpatrywana jest przez Sąd i tam powinny znajdować się kompletne akta".

4 Odmawiając wstrzymania wykonania zaskarżonej uchwały Sąd I instancji wskazał, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie ze względu na charakter zaskarżonej uchwały. Zgodnie bowiem z art. 9 ust. 1 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. 2015, poz. 199 – dalej jako "u.p.z.p."), w celu określenia polityki przestrzennej gminy, w tym lokalnych zasad zagospodarowania przestrzennego, rada gminy podejmuje uchwałę o przystąpieniu do sporządzania studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. Jednocześnie zgodnie z art. 9 ust. 4 u.p.z.p. ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych. Studium nie jest aktem prawa miejscowego, na co wskazuje art. 9 ust. 5 u.p.z.p. Sąd I instancji wyjaśnił, że jak wynika z powyższych przepisów, studium określa jedynie cel polityki przestrzennej gminy. Jest to akt kierownictwa wewnętrznego, który określa tylko kierunki i sposoby działania organów i jednostek pozostających w systemie organizacyjnym aparatu gminy przy sporządzaniu projektu przyszłego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zdaniem Sądu I instancji, zaskarżona uchwała nie wpływa na sytuację prawną właścicieli nieruchomości znajdujących się na terenie danej gminy lub gmin sąsiednich. Takie skutki o charakterze materialnoprawnym wywiera dopiero miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, którego ustalenia kształtują, wraz z innymi przepisami, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości (art. 6 ust. 1 u.p.z.p.).

5 Skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie. Podkreślił, że w studium nie uwzględniono przebiegu Trasy Książąt Mazowieckich przez działki należące do skarżącego, co "pozbawia ich ekwiwalentu wywłaszczeniowego". Skarżący podkreślił, że postanowienia studium są wiążące dla gminy przy uchwalaniu planu.

6 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

7 Stosownie do art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej jako "p.p.s.a."), Sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

8 Zgodnie z art. 9 ust. 5 u.p.z.p., studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy nie jest aktem prawa miejscowego, a co za tym idzie nie jest aktem prawa powszechnie obowiązującego. Uchwała taka jedynie inicjuje proces planistyczny na terenie danej gminy, jest pierwszym z etapów procedury planistycznej, w wyniku której uchwalany jest miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego będący aktem prawa miejscowego. Możliwość wszczęcia lub wszczęcie postępowania w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, którego treść, stosownie do treści art. 9 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zdeterminowana jest treścią obowiązującego studium, nie rodzi skutków, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Bezpośrednie skutki mogą bowiem wystąpić jedynie na skutek wejścia w życie planu miejscowego (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 września 2009 r., sygn. akt II OZ 803/09, z 25 kwietnia 2007 r., sygn. akt II OZ 359/07, z 7 grudnia 2007 r., sygn. akt II OZ 1267/07, z 15 listopada 2011 r., II OZ 1086/11). Brak jest więc bezpośrednich skutków uchwalenia studium, które należałoby oceniać w kategorii przesłanek zastosowania w niniejszej sprawie art. 61 § 3 p.p.s.a.

9 Oczywiście żaden z przepisów ustawy p.p.s.a. ani też żaden przepis szczególny nie wyłącza stosowania art. 61 § 3 p.p.s.a. wobec aktów, które nie wywołują bezpośrednich skutków, a więc nie podlegają wykonaniu, a w szczególności nie podlegają wykonaniu w drodze egzekucji administracyjnej. Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. zakreśla katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Do przesłanek tych należy niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jednocześnie ustawodawca wyłączył stosowanie art. 61 § 3 p.p.s.a. w stosunku do przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie oraz aktów, które nie podlegają wstrzymaniu na podstawie odrębnych przepisów. Oznacza to, że każdy (ze wskazanymi wyżej wyjątkami) akt zaskarżony do wojewódzkiego sądu administracyjnego może podlegać wstrzymaniu, o ile wnioskodawca uprawdopodobni zaistnienie przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. W niniejszej sprawie skarżący takich przesłanek nie wskazał, podnosząc, że uchwalenie studium stanowi podstawę do wykładania przez Wójta Gminy Michałowice kolejnych projektów planów miejscowych. Kwestia zamieszczenia w studium Trasy Książąt Mazowieckich będzie przedmiotem oceny legalności tego aktu na etapie rozpoznania skargi. Natomiast plan miejscowy nie został jeszcze uchwalony, więc trudno stwierdzić, że wywołuje jakiekolwiek skutki, w tym skutki wobec praw i obowiązków skarżącego. Stąd też wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej uchwały nie zasługiwał na uwzględnienie, a zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 5 marca 2015 r. odpowiadału prawu.

10 Z tych względów i na podstawie art. 184 z związku z art. 197 § 1 i 2 ustawy p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.