Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 września 2014 r., II OW 74/14

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 września 2014 r., II OW 74/14

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz Sędziowie NSA Zbigniew Ślusarczyk del. WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.) Protokolant asystent sędziego Katarzyna Ślizak po rozpoznaniu w dniu 10 września 2014r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy z wniosku Gminy K. z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Gminą K. a Starostą Powiatu C. w przedmiocie wskazania organu właściwego do postępowania w sprawie zarurowania rowu melioracyjnego postanawia: wskazać Starostę Powiatu C. jako organ właściwy do rozpatrzenia sprawy.

Uzasadnienie

2 Wójt Gminy K. pismem z dnia [...] kwietnia 2014 r. wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie negatywnego sporu kompetencyjnego pomiędzy Wójtem Gminy K. a Starostą C., poprzez wskazanie właściwego organu do prowadzenia sprawy dotyczącej zarurowania fragmentu rowu melioracji szczegółowej R-A znajdującego się na działce nr [...], położonej w miejscowości Z. przy ul. [...].

3 W uzasadnieniu wniosku o rozstrzygnięcie sporu organ wskazał, iż po zakończeniu wszczętego z urzędu postępowania w dniu [...] sierpnia 2013 r. w sprawie zarurowania rowu melioracyjnego R-A, decyzją z dnia [...] września 2013 r. wydaną na podstawie art. 29 ustawy - Prawo wodne, nakazał A. i M. S. rozebranie zarurowania rowu melioracyjnego wodnego szczegółowego R-A znajdującego się na działce nr [...], położonej w m. Z., gm. K. oraz usunięcie nasypanej szlaki na ww. zarurowaniu.

4 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując w jej uzasadnieniu, że Wójt Gminy K. powinien ustalić, czy jest właściwy rzeczowo do orzekania w przedmiocie sprawy, skoro zgodnie z art. 140 ustawy - Prawo wodne organem właściwym do orzekania w sprawie melioracji wodnych szczegółowych jest starosta.

5 Po potwierdzeniu przez Śląski Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w Katowicach Oddział w C. w pismach z dnia 7 sierpnia i 31 grudnia 2013 r., że przedmiotowy rów jest rowem melioracji wodnych szczegółowych, akta sprawy przy piśmie z dnia 9 stycznia 2014 r. zostały przekazane zgodnie z właściwością do Starosty C. Pismem z dnia 18 lutego 2014 r. Starosta odesłał sprawę zamurowania rowu melioracyjnego R-A z powrotem Wójtowi Gminy K. stwierdzając, że nie jest to urządzenie melioracji szczegółowych.

6 Wójt Gminy K. podkreślił, że rów melioracyjny R-A to rów melioracji wodnych szczegółowych i jest rodzajem inwestycji liniowej, która rozciąga się na wielu gruntach położonych na terenie różnych gmin. Wobec tego to starosta

7 jest odpowiedzialny za sprawowanie nadzoru na tego typu urządzeniami. Za takim stanowiskiem przemawia treść postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 marca 2014 r., sygn. akt II OW 184/13.

8 Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

9 Stosownie do treści art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Natomiast spory o właściwości między organami jednostek samorządu terytorialnego rozstrzyga co do zasady wspólny dla nich organ wyższego stopnia, a dopiero w razie braku takiego organu - sąd administracyjny (art. 22 ust. 1 § 1 k.p.a.). Oczywistym jest przy tym, że rozstrzygnięcie sporu poprzez wskazanie organu właściwego do załatwienia sprawy jest możliwe tylko wówczas, gdy organem właściwym jest jeden z organów pozostających w sporze. Organami pozostającymi w sporze są natomiast organ, do którego skierowano określone żądanie i który uznał się za niewłaściwy, oraz organ, któremu to żądanie zostało przekazane do załatwienia w trybie art. 65 § 1 k.p.a. i który uznaje, że przekazanie nastąpiło to wbrew jego właściwości określonej w stosownych przepisach.

10 W rozpoznawanej sprawie zaistniał negatywny spór o właściwość pomiędzy Wójtem Gminy K. a Starostą C., gdyż oba organy samorządu terytorialnego uznały się za niewłaściwe w sprawie dotyczącej zarurowania rowu melioracji wodnych szczegółowych R-A.

11 Na wstępie zauważyć należy, iż ogólna właściwość organów w sprawach z zakresu prawa wodnego została określona w art. 4 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne ( Dz. U. j.t. 2012, poz. 145 ze zm.).

12 Mając na względzie iż zaistniały pomiędzy Wójtem Gminy K. a Starostą C. spór dotyczy przepisów art. 29 i art. 77 prawa wodnego to w celu jego rozstrzygnięcia konieczna jest ocena prawna relacji jakie zachodzą pomiędzy tymi obydwoma przepisami. Pierwszy z tych przepisów - art. 29 Prawa wodnego stanowi, że właściciel gruntu, jeśli przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się

13 na jego gruncie wody opadowej ani kierunku odpływu ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich (pkt 1), a także odprowadzać wód oraz ścieków na grunty sąsiednie ( pkt 2). Jeżeli zaś spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom ( ust. 3 art. 29). Z kolei drugi przepis - art. 77 ust. 1 Prawa wodnego wyraźnie stanowi, że utrzymanie urządzeń melioracji wodnych szczegółowych należy do zainteresowanych właścicieli gruntów, a jeżeli urządzenia te są objęte działalnością spółki wodnej, to do tej spółki. Z treści art. 77 ust. 2 Prawa wodnego wynika zaś, że jeżeli obowiązek o którym mowa w ust.1, nie jest wykonywany to organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego ustala w drodze decyzji, proporcjonalnie do odnoszonych korzyści przez właścicieli gruntu, szczegółowe zakresy i terminy jego wykonywania. W rozpoznawanej sprawie w świetle wyjaśnień Śląskiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w Katowicach Oddział w C. nie może budzić wątpliwości, że zarurowany rów melioracyjny oznaczony w ewidencji jako R - A, wykonany przez teren działki nr [...] w m. Z., jest urządzeniem melioracji wodnej szczegółowej w rozumieniu art. 77 Prawa wodnego.

14 W orzecznictwie jednolite jest stanowisko, iż przepis art. 77 Prawa wodnego jest lex specialis wobec przepisu art. 29 tej ustawy. Wynika to z tego, że działania właściciela gruntu zmieniające stosunki wodne na jego gruncie dotyczą funkcjonowania urządzenia melioracji wodnej szczegółowej. Natomiast z art. 77 ust. 2 Prawa wodnego jednoznacznie wynika, że jeżeli obowiązek utrzymania w należytym stanie danego urządzenia melioracji wodnej szczegółowej nie jest realizowany, to wyłącznie właściwy organ do wydania pozwolenia wodnoprawnego, jest zobowiązany nałożyć w formie decyzji stosowne obowiązki, biorąc pod uwagę także treść pozwolenia wodnoprawnego, o ile zostało wydane. Obowiązki te są ustalane proporcjonalnie do odnoszonych korzyści przez właścicieli gruntu z uwzględnieniem zakresu i terminu ich wykonania. Z tego więc wynika, że nie należy to do kompetencji wójta (burmistrza), o której stanowi art. 29 Prawa wodnego. Zgodnie z art. 140 ust. 1 Prawa wodnego organem właściwym do wydawania pozwoleń wodnoprawnych jest starosta, wykonujący to zadanie z zakresu administracji rządowej. Stosownie zaś do art. 4 ust. 4 pkt 1 Prawa wodnego do właściwego dyrektora regionalnego zarządu gospodarki wodnej wnosi się odwołania

15 od decyzji wydanych przez starostę wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej. Przepis art. 4 ust. 4 pkt 1 Prawa wodnego jako ustawy szczególnej stanowi o tym, który organ jest organem wyższego stopnia w rozumieniu art. 17 pkt 1 k.p.a.

16 Pokreślić również trzeba, iż stosownie do treści art. 64b Prawa wodnego w przypadku nienależytego utrzymania urządzenia wodnego, powodującego zmianę jego funkcji lub szkodliwe oddziaływanie na grunty, organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego może w drodze decyzji nakazać przywrócenie poprzedniej funkcji urządzenia wodnego lub likwidację szkód, podkreślając warunki i termin wykonania tych czynności.

17 Z podanych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 oraz art. 4 p.p.s.a., wskazał Starostę C. jako organ właściwy do rozpatrzenia sprawy zarurowania rowu melioracyjnego.