Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 kwietnia 2022 r., II OW 5/22

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 kwietnia 2022 r., II OW 5/22

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Robert Sawuła Sędziowie: sędzia NSA Grzegorz Czerwiński sędzia del. WSA Piotr Broda (spr.) po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu [...] o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego Powiatu [...] a Wójtem Gminy [...] w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku o przeprowadzenie kontroli ogrodzenia postanawia: wskazać Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu [...] jako organ właściwy w sprawie.

Uzasadnienie

2 Wnioskiem z dnia 18 lutego 2022 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu [...] (dalej jako: PINB) zwrócił się o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego miedzy nim, a Wójtem Gminy [...] oraz wskazanie organu właściwego do rozpoznania i załatwienia wniosku P. M.

3 W uzasadnieniu wniosku PINB wskazał, że P. M. zwrócił się do organu o przeprowadzenie kontroli ogrodzenia znajdującego się na działce nr [...] położonej w [...], które stwarza bezpośrednie zagrożenie dla życia i zdrowia mieszkańców sąsiedniej nieruchomości. W ocenie PINB wpływ na stan ogrodzenie ma fakt przemieszczania się gruntu w obrębie skarpy w sąsiedztwie spornego ogrodzenia, które spowodowane jest zmianą stosunków wodno-gruntowych. Jednocześnie przedmiotowe ogrodzenie nie wymaga ani pozwolenia na budowę ani zgłoszenia, co w ocenie organu wyklucza jego właściwość w tej sprawie. Zdaniem PINB nie znajduje w sprawie również zastosowania art. 66 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 2351 ze zm., dalej: "Pr. bud."), który dotyczy obiektu budowlanego a takim nie jest ogrodzenie.

4 Pismem z dnia 2 lutego 2022 r. PINB zwrócił się do Wójta Gminy [...] o rozpoznanie wniosku strony. W odpowiedzi Wójt wskazał, że ogrodzenie zapewnia możliwość użytkowania budynku mieszkalnego znajdującego się na jednej z sąsiadujących ze sobą działkach i stanowi nierozerwalną część tego obiektu budowlanego, wobec czego zachodzi konieczność rozpoznania wniosku strony w kontekście normy art. 61 pkt 1 i 2 oraz art. 66 ust. 1 Pr. bud.

5 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

6 Zgodnie z art. 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Rozstrzyganie sporów polega na wskazaniu organu właściwego do rozpoznania sprawy (art. 15 § 2 p.p.s.a.).

7 Na wstępie zwrócić należy uwagę na treść art. 61 pkt 1 i 2 Pr. bud., zgodnie z którym właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany: utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2; zapewnić, dochowując należytej staranności, bezpieczne użytkowanie obiektu w razie wystąpienia czynników zewnętrznych odziaływujących na obiekt, związanych z działaniem człowieka lub sił natury, takich jak: wyładowania atmosferyczne, wstrząsy sejsmiczne, silne wiatry, intensywne opady atmosferyczne, osuwiska ziemi, zjawiska lodowe na rzekach i morzu oraz jeziorach i zbiornikach wodnych, pożary lub powodzie, w wyniku których następuje uszkodzenie obiektu budowlanego lub bezpośrednie zagrożenie takim uszkodzeniem, mogące spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska.

8 Z kolei w art. 66 ust. 1 pkt 1-4 Pr. bud. wskazano zaś sytuację gdy organ nadzoru budowalnego będzie uprawniony do wydania decyzji nakazującej usunięcie nieprawidłowości stwierdzonych w obiekcie budowlanym jak również decyzji o zakazie użytkowania obiektu. Otóż w przypadku ustalenia, że obiekt budowlany: może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia - organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku.

9 Nie budzi jakichkolwiek wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż powołane przepisy ustawy Prawo budowlane mają również zastosowanie do ogrodzeń, pomimo że jest w nich mowa wyłącznie o obiektach budowlanych, a więc nie o urządzeniach budowlanych, którym ogrodzenie działki z całą pewnością jest. W analizowanym przypadku ogrodzenie zapewnia bowiem możliwość użytkowania m.in. budynku mieszkalnego znajdujących się na sąsiadujących ze sobą działkach. Dlatego stanowi ono nierozerwalną część tego obiektu budowlanego, co z kolei świadczy o konieczności rozpatrywania jego stanu technicznego w kontekście normy art. 61 pkt 1 i 2 oraz art. 66 ust. 1 Pr. bud. Jak trafnie zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 października 2019 r., o sygn. akt II OSK 2900/17, LEX nr 2741480, niezależnie od tego, czy ogrodzenie jest budowane jako część obiektu budowlanego, czy też jako odrębny obiekt budowlany, mieści się zawsze w definicji obiektu budowlanego lub jego części. Podobne stanowisko zajął również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 października 2009 r. sygn. akt II OSK 1709/08, LEX nr 571928 wskazując, że ogrodzenie działki już zabudowanej niewątpliwie jest urządzeniem technicznym, związanym z istniejącymi na działce zabudowaniami zgodnie z definicją urządzenia zawartą w art. 3 pkt 9 Pr. bud., ale jest też budowlą w rozumieniu art. 3 pkt 3 Pr. bud., wchodzącą w zakres szerokiego pojęcia obiektu budowlanego. Przy czym aby urządzenie budowlane, o jakim mowa w art. 3 pkt. 9 Pr. bud., podlegało regulacjom tego prawa, musi ono stanowić bądź to część obiektu budowlanego, z którym jest związane, bądź stanowić samodzielny obiekt budowlany w rozumieniu art. 3 pkt. 1 Pr. bud.

10 Uznając przedmiotowe ogrodzenie za obiekt budowlany organ nadzoru budowlanego podejmując działania dyscyplinujące właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego, ma możliwość nałożenia obowiązków określonych w art. 66 Pr. bud. Obiekt budowlany powinien znajdować się w stanie, który nie stwarza zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska. Zaistnienie tego zagrożenia obliguje właśnie organ nadzoru budowlanego do podjęcia działań określonych w powołanym powyżej przepisie. Należy bowiem zauważyć, że obowiązek utrzymywania obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym i estetycznym ma na celu zapobieżenie dopuszczenia do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej. Za należyty stan techniczny obiektu budowlanego należy uznać stan zapewniający sprawność techniczną obiektu jako całości oraz sprawność techniczną elementów instalacji obiektu i urządzeń odpowiadający wymaganiom prawa, w tym przepisom techniczno-budowlanym.

11 Z tych względów działając na podstawie art. 15 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.