Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 kwietnia 2023 r., II OSK 886/20

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 kwietnia 2023 r., II OSK 886/20

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zdzisław Kostka Sędziowie: Sędzia NSA Małgorzata Miron Sędzia del. NSA Jerzy Stankowski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 grudnia 2019 r. sygn. akt II SA/Wa 434/19 w sprawie ze skargi M.K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji zezwalającej na posiadanie broni palnej do celów sportowych 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od M. K. na rzecz Komendanta Głównego Policji kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

2 Zaskarżonym wyrokiem z dnia 9 grudnia 2019 r. sygn. akt II SA/Wa 434/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, oddalił skargę M.K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2019 r. nr

3 [...]. Poddaną kontroli Sądu I instancji decyzją, Komendant Główny Policji utrzymał w mocy decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] listopada 2018 r. odmawiającą zmiany decyzji [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w P. z dnia [...] września 2014 r. udzielającej M.K. pozwolenie na broń palną do celu sportowego w liczbie czterech egzemplarzy broni, w tym: dwóch egzemplarzy broni palnej centralnego zapłonu z lufami gwintowanymi, o kal. do 12 mm oraz dwóch egzemplarzy broni palnej bocznego zapłonu z lufami gwintowanymi, o kal. do 6 mm.

4 W skardze kasacyjnej zaskarżył ww. wyrok w całości zarzucając mu naruszenie:

5 1. art. 141 p.p.s.a. oraz art. 134 § 1 p.p.s.a, poprzez brak faktycznego rozpoznania zarzutów skarżącego i brak uzasadnienia przyjętego w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku stanowiska, iż "warunkiem zastosowania art. 155 k.p.a. jest tożsamość sprawy administracyjnej w znaczeniu materialnym, co oznacza tożsamość stanu prawnego i faktycznego, w dniu wydania ostatecznej decyzji oraz w dniu orzekania w trybie art. 155 k.p.a.". Brak jakiegokolwiek uzasadnienia tego poglądu pozostaje rażący, gdy weźmie się pod uwagę, iż głównymi zarzutami skargi pozostawało obszerne wykazanie, iż powyższa teza, chociaż niekiedy bezrefleksyjnie prezentowana przez część doktryny i orzecznictwa, pozostaje błędna;

6 2. art. 155 k.p.a. w związku z art. 12 ust. 1 ustawy o broni i amunicji w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit a p.p.s.a., poprzez:

7 - błędne przyjęcie, iż warunkiem zmiany w trybie art. 155 k.p.a. ostatecznej decyzji administracyjnej pozostaje tożsamość stanu faktycznego, a w postępowaniu tym nie mogą zostać uwzględnione nowe okoliczności (uzyskanie przez skarżącego nowych uprawnień) podczas gdy istotą tego trybu nadzwyczajnego jest właśnie umożliwienie zmiany stosunku administracyjnoprawnego w obliczu zmiany okoliczności faktycznych;

8 - pominięcie faktu, iż zgodnie z brzmieniem art. 155 k.p.a. przepis ten może znaleźć zastosowanie w każdym przypadku gdy żądanie strony dotyczy zmiany treści istniejącego stosunku administracyjnoprawnego, a spełniona jest przesłanka wystąpienia istotnego interesu strony w zmianie decyzji (modyfikacji treści tego stosunku);

9 - błędną ocenę, iż uczynienie zadość żądaniu strony pozostaje możliwe jedynie w ramach postępowania zwyczajnego, podczas gdy w takim postępowaniu nie byłoby możliwości ingerencji w treść istniejącej decyzji, a właśnie tego (zniesienia podziału na rodzaje broni występującego w tej decyzji) domaga się skarżący;

10 3. art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. w związku z art. 155 k.p.a. oraz art. 12 ust. 1 ustawy o broni i amunicji, w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit a p.p.s.a., poprzez przyjęcie, iż w okolicznościach rozpatrywanej sprawy wnioskodawca powinien złożyć ponownie wniosek o wydanie pozwolenia na broń dla celów sportowych, mimo że:

11 - pozwolenie takie już wnioskodawca otrzymał, a więc jego ponowne wydanie skutkowałoby nieważnością z mocy prawa wtórnej decyzji (o udzieleniu pozwolenia rozstrzygnięto już wcześniej inną ostateczną decyzją, a zgodnie z ustawą o broni i amunicji można posiadać tylko jedno pozwolenie na broń);

12 - w trybie wszczęcia postępowania o wydanie nowej decyzji o pozwolenie na broń niemożliwe byłoby uczynienie zadość żądaniu skarżącego w postaci zniesienia istniejącego w ramach decyzji [...] podziału pozwolenia na różne rodzaj broni.

13 Skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi, względnie, przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I Instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania.

14 W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wydanego wyroku nie odniósł się w żaden sposób do argumentacji kwestionującej stanowisko organu, jakoby warunkiem zastosowania art. 155 k.p.a. była tożsamość sprawy administracyjnej w znaczeniu materialnym, co oznacza tożsamość stanu prawnego i faktycznego w dniu wydania ostatecznej decyzji oraz w dniu orzekania w trybie art. 155 k.p.a. Sąd stwierdził jedynie, iż "zarzuty skargi i poglądy skarżącego na możliwość zastosowania ww. przepisu nie mogły znaleźć akceptacji Sądu, którego zadaniem jest ocena legalności decyzji". Treść uzasadnienia wyroku WSA nie wskazuje by Sąd poczynił jakiekolwiek refleksje co do prawidłowego sposobu wykładni art. 155 k.p.a., zamiast tego przyjmując z góry "za dany" określony pogląd co do sposobu interpretacji tego przepisu, którego bezzasadność Skarżący obszernie w skardze wykazywał. W ocenie skarżącego brak jakiekolwiek odniesienia się przez Wojewódzki Sąd Administracyjny do podniesionych przez skarżącego argumentów, odnośnie właściwego sposobu interpretacji art. 155 k.p.a., skutkował rażącym naruszeniem art. 134 § 1 p.p.s.a.

15 Zdaniem skarżącego kasacyjnie art. 155 k.p.a. ma na celu objęcie swoim zakresem przede wszystkim tych sytuacji, w których następcza, zaistniała po wydaniu decyzji pierwotnej, zmiana stanu faktycznego lub prawnego implikuje konieczność odmiennego postrzegania interesu publicznego lub słusznego interesu strony.

16 Wbrew twierdzeniom Sądu i organu pozytywne rozpatrzenie wniosku strony w trybie złożenia wniosku o wydanie nowego pozwolenia na broń jest niemożliwe. Po pierwsze, skarżący kasacyjnie wystąpił o zniesienie podziału na poszczególne bronie wskazane w istniejącym pozwoleniu i rozszerzenie pozwolenia o kolejne dwie sztuki broni. Efekt ten nie może być osiągnięty poprzez wystąpienie o nowe pozwolenie na broń. Gdyby bowiem skarżący kasacyjnie zainicjował nowe postępowanie administracyjne, to w ramach niego mogłaby zostać wydana wyłącznie nowa decyzja. Brak byłoby więc możliwości zniesienia podziału na rodzaje broni istniejącego w ramach istniejącej decyzji czego domaga się skarżący kasacyjnie. Po drugie, uwzględniając iż skarżący kasacyjnie posiada już pozwolenie na broń palną dla celów sportowych, decyzja o jego ponownym przyznaniu byłaby z mocy prawa nieważna (art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. w związku z art. 155 k.p.a.). Stosownie bowiem do wskazanego przepisu nieważna jest decyzja dotycząca sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Skarżący nie może posiadać "dwóch" pozwoleń na broń palną dla celów sportowych. Analiza przepisów ustawy o broni i amunicji wyraźnie wskazuje bowiem wyraźnie, iż pozwolenie na broń można mieć tylko jedno.

17 W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, a także o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Zdaniem organu zmiana decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w P. w trybie art. 155 k.p.a. nie jest możliwa z tego powodu, iż zmiana w tym trybie jest dopuszczalna wyłącznie w granicach stanu faktycznego sprawy "pierwotnej" przy uwzględnieniu normy prawa materialnego w oparciu, o którą tę decyzję "pierwotną" wydano.

18 Zmiana decyzji w sposób jaki domagał się skarżący, prowadzi do wydania decyzji, która, co do istoty, załatwia sprawę w sposób odmienny niż decyzja dotychczasowa. W sprawie niniejszej Skarżący domagał się od organu w istocie rozstrzygnięcia o nowym uprawnieniu, tj.: uzyskania prawa do posiadania pozwolenia na dodatkowy rodzaj broni (gładkolufowej), która to kwestia nie była przedmiotem rozstrzygnięcia organu I instancji z dnia [...] września 2014 r. Decyzją tą, bowiem Skarżący nabył prawo do broni palnej centralnego zapłonu z lufami gwintowanymi o kal. do 12 mm oraz prawo do broni palnej bocznego zapłonu z lufami gwintowanymi o kal. do 6 mm (karta nr 46 akt administracyjnych). W sprawie tej nie mamy do czynienia z tożsamością przedmiotu sprawy, bowiem wniosek Skarżącego o zmianę decyzji dotyczył nowego stanu faktycznego sprawy.

19 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

20 Skarga kasacyjna okazała się niezasadna.

21 Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym, w trybie określonym w art. 15zzs⁴ ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm.).

22 Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 193 zd. 2 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji oraz Sąd I instancji. Stan faktyczny i prawny sprawy rozstrzygniętej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przedstawiony został w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.

23 Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu.

24 Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach przytoczonych w niej podstaw.

25 Poddana kontroli Sądu I instancji decyzja wydana została w trybie art. 155 k.p.a. umożliwiającego zmianę decyzji ostatecznej. Postępowanie nadzwyczajne w kierunku zmiany uprzednio wydanej decyzji ostatecznej jest odrębnym postępowaniem, które nie może być traktowane ani przez organy (gdy jest prowadzone z urzędu) ani przez zainteresowaną stronę (gdy jest prowadzone na wniosek) jako forma prostego powtórzenia sprawy administracyjnej na nowo. Zmiana decyzji ostatecznej jest wyjątkiem od wyrażonej w art. 16 § 1 k.p.a. zasady trwałości decyzji administracyjnych, a prawo do żądania takiej zmiany nie przysługuje stronie bezwarunkowo. Możliwość ubiegania się o zmianę ostatecznego rozstrzygnięcia limitowane jest szczególnymi, zapisanymi w art. 155 k.p.a., przesłankami. Zgodnie z tym przepisem "decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony".

26 Z akt sprawy wynika, że skarżący kasacyjnie na podstawie decyzji [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w P. z dnia [...] września 2014 r. uzyskał pozwolenie na broń palną sportową do celu sportowego w liczbie 4 egzemplarzy broni w tym: 2 egzemplarze broni palnej centralnego zapłonu z lufami gwintowanymi o kal. do 12 mm i 2 egzemplarze broni palnej bocznego zapłonu z lufami gwintowanymi o kal. do 6 mm. Następnie wnioskiem z dnia [...] września 2018 r. skarżący kasacyjnie wniósł o zwiększenie liczby egzemplarzy broni: celnego (centralnego) zapłonu o 2 sztuki, gładkolufowej o 2 sztuki, bocznego zapłonu o 2 sztuki. W dniu [...] listopada 2018 r. skarżący kasacyjnie zmodyfikował opisany wniosek, wnosząc o: 1. zniesienie podziału na poszczególne rodzaje broni wskazane w pozwoleniu i rozszerzenie pozwolenia o kolejne dwa egzemplarze; 2. ewentualnie w przypadku odmowy zmiany decyzji zgodnie z wnioskiem zawartym w pkt 1, o zmianę tej decyzji i rozszerzenie pozwolenia o kolejne 2 egzemplarze broni gładkolufowej. Wycofał też wniosek o rozszerzenie pozwolenia w zakresie broni bocznego i centralnego zapłonu.

27 Zgodnie z art. 10 ust. 2 ustawy o broni i amunicji pozwolenie na broń wydaje się w szczególności w celach: ochrony osobistej, ochrony osób i mienia, łowieckich, sportowych, rekonstrukcji historycznych, kolekcjonerskich, pamiątkowych, szkoleniowych. Art. 10 ust. 4 ustawy o broni i amunicji określa natomiast rodzaje broni jakie może uwzględniać pozwolenie, w ramach celu na jaki zostało udzielone. W przypadku broni do celów sportowych pozwolenie na broń może uprawniać do posiadania broni palnej: bocznego zapłonu z lufami gwintowanymi, o kalibrze do 6 mm (a), centralnego zapłonu z lufami gwintowanymi, o kalibrze do 12 mm (b), gładkolufowej (c), przystosowanej do strzelania wyłącznie przy pomocy prochu czarnego (dymnego) (d). Art. 12 ust. 1 ustawy o broni i amunicji określa natomiast dodatkowe wymogi treściowe decyzji udzielającej pozwolenia na broń, wykraczające ponad elementy typowe dla decyzji administracyjnej, a wynikające z art. 107 k.p.a. Przewiduje, że pozwolenie na broń wydawane jest w drodze decyzji administracyjnej, w której określa się cel, w jakim zostało wydane oraz rodzaj i liczbę egzemplarzy broni. Treść art. 12 ustawy o broni i amunicji sprzeciwiała się zatem możliwości zmiany decyzji zgodnie z żądaniem skarżącego kasacyjnie bowiem określenie rodzaju broni jest obligatoryjnym elementem tego typu decyzji.

28 Ponadto trafnie Sąd I instancji ocenił, że brak było podstaw aby w trybie art. 155 k.p.a. dokonać zmiany pierwotnego pozwolenia poprzez jego rozszerzenie o 2 egzemplarze broni gładkolufowej. Decyzja wydana na podstawie art. 155 k.p.a. może bowiem dotyczyć wyłącznie kwestii rozstrzygniętych zmienianą (uchylaną) decyzją organu, a nie kwestii nowych (por. wyroki NSA z dnia 29 czerwca 2012 r. II OSK 569/11 oraz z dnia 10 października 2018 r., II OSK 2618/16; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wydając decyzję z dnia [...] września 2014 r. Komendant Wojewódzki Policji w P. nie badał czy skarżący kasacyjnie spełnia wymogi do uzyskania pozwolenia na broń gładkolufową. Pierwotnie skarżący kasacyjnie wystąpił bowiem o uzyskanie pozwolenia obejmującego broń bocznego i centralnego zapłonu. Dokonując oceny możliwości zmiany tej decyzji w trybie art. 155 k.p.a. zasadnie Sąd I instancji wskazał, że w pierwotnej decyzji określono cel, do którego broń palna ma być używana oraz rodzaj i liczbę egzemplarzy tej broni. Organ w pierwotnym postępowaniu badał jedynie przesłanki do wydania pozwolenia na broń do celu sportowego wyłącznie w zakresie rodzajów broni, o których mowa w art. 10 ust. 4 pkt 4 a) i b) ustawy o broni i amunicji tj. bocznego i centralnego zapłonu. Nie było zatem możliwości zmiany tej decyzji w taki sposób, że zmieniona decyzja poszerzałaby uprawnienia skarżącego kasacyjnie o taki rodzaj broni sportowej (gładkolufowej), na który nie uzyskał pierwotnie pozwolenia.

29 Mając powyższe na uwadze, jako niezasadny Naczelny Sąd Administracyjny ocenił zarzut naruszenia art. 155 k.p.a. w związku z art. 12 ust. 1 ustawy o broni i amunicji, w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit a p.p.s.a.

30 Niezasadny jest również zarzut art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. w związku z art. 155 k.p.a. oraz art. 12 ust. 1 ustawy o broni i amunicji, w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit a p.p.s.a. Stanowisko wyrażone w uzasadnieniu Sądu I instancji nie doprowadzi w przyszłości do wydania decyzji dotkniętej wadą nieważności określonej w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Tożsamość spraw istnieje, gdy występują te same podmioty w sprawie, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym sprawy. Tożsamość musi zatem dotyczyć zarówno aspektu podmiotowego, jak i przedmiotowego sprawy. Trudno natomiast mówić o tożsamości sprawy w sytuacji gdy kolejny wniosek o udzielenie pozwolenia na broń dotyczyłby broni innego rodzaju, niż w udzielonym wcześniej pozwoleniu. Wbrew stanowisku skarżącego kasacyjnie z przepisów ustawy o broni i amunicji nie wynika też, iż wydaje się tylko jedno pozwolenie na broń.

31 W końcu niezasadny okazał się także zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Przepis ten reguluje wymogi uzasadnienia wyroku. Wynika z niego, że uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie W ramach rozpatrywania zarzutu naruszenia tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi z tej normy prawnej. Dlatego też o naruszeniu art. 141 § 4 p.p.s.a. można mówić w przypadku, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie spełnia jednego z ustawowych warunków. Tego typu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się. Z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika natomiast, że skarżący kasacyjnie zarzucając Sądowi I instancji naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a., zasadniczo kwestionuje sposób rozstrzygnięcia sprawy, co nie może okazać się skuteczne w ramach zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. (por. wyroki NSA z 18 stycznia 2023 r. II OSK 2433/21 oraz z dnia 9 lipca 2020 r., I OSK 910/20; http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

32 W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej. O kosztach postępowania Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.

33 -----------------------

34 4