Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 grudnia 2019 r., II OSK 3208/18

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 grudnia 2019 r., II OSK 3208/18

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Barbara Adamiak Sędziowie sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz sędzia del. WSA Piotr Korzeniowski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej E. A. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 stycznia 2018 r., sygn. akt IV SA/Wa 2307/17 w sprawie ze skargi Stowarzyszenia "[...]" z siedzibą w T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy czasowego odebrania psa oddala skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

2 Wyrokiem z 23 stycznia 2018 r., sygn. IV SA/Wa 2307/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: Sąd I instancji), po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia "[...]" z siedzibą w T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. (dalej: SKO w W.) z [...] czerwca 2017 r., nr [...], w przedmiocie odmowy czasowego odebrania psa, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy C. z [...] kwietnia 2017 r., nr [...], i zasądził od SKO w W. na rzecz Stowarzyszenia "[...]" z siedzibą w T. 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

3 W motywach rozstrzygnięcia Sąd I instancji wskazał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż decyzja SKO w W. z [...] czerwca 2017 r. narusza przepisy prawa procesowego w stopniu, który mógł mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Sąd I instancji wskazał, że w prowadzonym przez organ postępowaniu administracyjnym, zgodnie z art. 7 k.p.a., obowiązuje zasada prawdy obiektywnej, obligująca organ do dokładnego wyjaśnienia okoliczności stanu faktycznego. Wyrazem tej zasady są wynikające z treści art. 77, 80 i 107 § 3 k.p.a. obowiązki nałożone na organ, a zatem zgromadzenie wyczerpującego materiału dowodowego i jego obiektywna, wszechstronna ocena, obejmująca rozpatrzenie całego materiału dowodowego, a następnie rzetelne uzasadnienie m.in. dokonanej oceny dowodów i stanowiska organu. W ocenie Sądu I instancji, organ odwoławczy, rozpatrując przedmiotową sprawę na skutek wniesionego odwołania, naruszył powyższą zasadę, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.

4 Sąd I instancji wskazał, że organ, wbrew zasadzie wyrażonej w artykule 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a., nie przeprowadził czynności niezbędnych do załatwienia sprawy i nie ustalił w sposób wystarczający stanu faktycznego sprawy istniejącego w dacie wydania decyzji. Co więcej, mimo że stwierdził w uzasadnieniu decyzji, że organ I instancji nie przeprowadził postępowania dowodowego we własnym zakresie, jak też nie uzyskał żadnych dowodów od przedstawiciela stowarzyszenia, który uczestniczył w czynności odebrania psa, uznał, że sprawa jest gotowa do wydania rozstrzygnięcia o odmowie czasowego odebrania psa. W ocenie Sądu I instancji, dokonana przez organ odwoławczy ocena o braku przesłanek do czasowego odebrania psa jest przedwczesna.

5 W skardze kasacyjnej E. A. C. (dalej: skarżąca kasacyjnie) zaskarżyła w całości wyrok Sądu I instancji. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez przyjęcie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów złożonych przez skarżącego na rozprawie w dniu 23 stycznia 2018 r., podczas gdy Wojewódzki Sąd Administracyjny co do zasady nie prowadzi postępowania dowodowego, co stanowiło naruszenie dyspozycji art. 106 § 3 p.p.s.a.

6 W związku z powyższym wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i odrzucenie skargi. Ponadto wniesiono o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

7 W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że strona skarżąca celowo nie przedstawiła organom administracji publicznej dokumentów, które zostały przedstawione dopiero na rozprawie. O celowym przedłużaniu postępowania administracyjnego świadczy dobitnie sposób skonstruowania przez skarżącego samej skargi do WSA. Skarga niniejsza nie posiada uzasadnienia, które to zostało przekazane sądowi oraz stronom dopiero w dniu rozprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny jedynie lakonicznie wskazuje na bierne zachowanie skarżącego podczas trwania postępowania przed organami administracji, podczas gdy w wyniku celowego działania Stowarzyszenia "[...]" sprawa, zamiast zostać załatwiona niezwłocznie, trwa od listopada 2016 r.

8 Według skarżącej kasacyjnie, Sąd I instancji w całości daje wiarę wszystkim przedstawionym na rozprawie dowodom, które winny być przedstawione na etapie postępowania przed organem administracji oraz emocjonalnym twierdzeniom i wywodom upoważnionego do działania w imieniu Stowarzyszenia "[...]" G. B., pomimo znajdujących się w aktach sprawy kilku prawomocnych wyroków skazujących za popełnione przestępstwa polegające na kradzieży psów (akt oskarżenia trafił do Sądu Rejonowego w O. także w sprawie zabrania psa skarżącej E. C.). Skarżąca kasacyjnie uważa, że ponowne rozpatrywanie sprawy spowoduje, że postępowanie będzie toczyło się wiele kolejnych miesięcy – zgodnie z zamysłem skarżącego – co nie pozostaje obojętne jeśli chodzi o ewentualne koszty transportu, utrzymania oraz leczenia zwierzęcia, do których uzyskania skarżący dąży wszelkimi sposobami.

9 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

10 Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

11 Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej: p.p.s.a.), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnej jej podstawami, określonymi w art. 174 p.p.s.a. Ponadto zgodnie z treścią art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli zaskarżone orzeczenie, mimo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi kasacyjnej.

12 Nie jest zasadny jedyny zarzut przedstawiony w skardze kasacyjnej dotyczący naruszenia przez Sąd I instancji art. 106 § 3 p.p.s.a. Sąd I instancji przeprowadził dowód uzupełniający z dokumentów, o których mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a.

13 Jak stanowi art. 106 § 3 p.p.s.a. Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Co do zasady nie jest zatem możliwe prowadzenie postępowania dowodowego przed sądem administracyjnym, który kontrolę legalności opiera na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu przed organem administracji, wydającym zaskarżoną decyzję. Celem postępowania dowodowego, o którym mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a., nie jest bowiem ponowne ustalenie stanu faktycznego w sprawie administracyjnej, lecz wyłącznie ocena, czy organy administracji ustaliły ten stan zgodnie z przepisami postępowania podatkowego, a w konsekwencji, czy dokonały prawidłowej subsumcji ustalonego stanu faktycznego do dyspozycji określonych przepisów prawa materialnego.

14 W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że Sąd I instancji w całości daje wiarę wszystkim przedstawionym na rozprawie dowodom, które powinny być przedstawione na etapie postępowania przed organem administracji. W odniesieniu do takiej argumentacji należy wskazać, że przeprowadzenie dowodu przez sąd administracyjny ma charakter wyjątkowy i następuje, gdy jest to konieczne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości, a także nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w danej sprawie. Postępowanie sądowoadministracyjne nie jest kolejną instancją (trzecią) postępowania administracyjnego. Wszelkie kwestie związane z prawidłowym ustaleniem stanu faktycznego, który podlega regulacji normatywnej prawa administracyjnego, muszą być dokonane w postępowaniu administracyjnym. Istotny jest stan faktyczny na moment wydania zaskarżonej decyzji administracyjnej. Możliwość przeprowadzenia uzupełniających dowodów w postępowaniu sądowoadministracyjnym należy odnosić do sytuacji wystąpienia istotnych wątpliwości związanych z oceną, czy zaskarżony akt jest zgodny z prawem, nie zaś do sytuacji wystąpienia istotnych wątpliwości związanych z ustaleniem zaistniałego w sprawie stanu faktycznego.

15 W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wskazane przez skarżącego przed Sądem I instancji dowody należy odnosić do sytuacji wystąpienia istotnych wątpliwości związanych z oceną, czy zaskarżony akt jest zgodny z prawem. Sąd I instancji na str. 8 uzasadnienia wskazał, że wyszły tym samym na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję, co również uzasadniało jej uchylenie.

16 W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.