Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 sierpnia 2016 r., II OSK 2919/14
wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 sierpnia 2016 r., II OSK 2919/14Otwórz w aplikacji
Sentencja
1 Dnia 18 sierpnia 2016 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Leszek Kamiński Sędziowie sędzia NSA Paweł Miładowski /spr./ sędzia del. NSA Andrzej Wawrzyniak Protokolant asystent sędziego Julia Słomińska po rozpoznaniu w dniu 18 sierpnia 2016 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej M. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 maja 2014 r. sygn. akt IV SA/Wa 2452/13 w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
2 Wyrokiem z dnia 12 maja 2014 r., sygn. akt IV SA/Wa 2452/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, oddalił skargę M. S. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, zwanego dalej "GIOŚ", z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...], w przedmiocie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy.
3 Urząd Celny we W. ujawnił, że skarżący nie zgłosił faktu nabycia wewnątrzwspólnotowego pojazdów, tj. 8 szt. uszkodzonych, niekompletnych pojazdów. Powyższe pojazdy skarżący sprowadził z Wielkiej Brytanii, Austrii oraz Włoch. W związku z tym zostało wszczęte postępowanie celem ich zagospodarowania jako odpadu o kodzie 16 01 04*. Postanowieniem z dnia [...] października 2009 r., znak: [...], GIOŚ, na podstawie art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz. U. Nr 124, poz. 859, ze zm.) w związku z art. 24 ust. 3 rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczenia odpadów (Dz. U. UE L 190 z 12 lipca 2006 r., ze zm.), wezwał M. S. do oddania ww. odpadów o kodzie 16 01 04* do przedsiębiorcy prowadzącego stację demontażu lub prowadzącego punkt zbierania pojazdów, w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia otrzymania postanowienia. Następnie ustalono, że ww. pojazdy zostały sprzedane obywatelowi Ukrainy. W związku z tym GIOŚ decyzją z [...] kwietnia 2010 r., nr [...], umorzył postępowanie w sprawie określenia sposobu gospodarowania odpadami przywiezionymi nielegalnie.
4 Decyzją z dnia [...] września 2010 r., nr [...], [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska, na podstawie art. 32 ust. 1, w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów i w związku z art. 3 ww. rozporządzenia Nr 1013/2006, nałożył na skarżącego, jako odbiorcę ww. odpadów przywiezionych nielegalnie, karę pieniężną w wysokości 110000 zł.
5 Organ I instancji uznał, że ww. pojazdy wypełniły definicję odpadu. Odpady te zostały przemieszczone na terytorium Polski z naruszeniem zasad określonych w tytule II rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 w sprawie przemieszczania odpadów. Przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej uwzględniono ilość i charakter wwiezionych do kraju odpadów, tj. 8 uszkodzonych pojazdów o kodzie 16 01 04*, brak wcześniejszych naruszeń przepisów w zakresie ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów i rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006, brak udokumentowanego zagrożenia dla ludzi i środowiska powodowanych przez te odpady.
6 Odwołanie od ww. decyzji wniósł M. S..
7 Zaskarżoną decyzją GIOŚ utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
8 Organ odwoławczy odniósł się do złożonych przez skarżącego opinii rzeczoznawcy samochodowego. Wynika z nich, że są to samochody uszkodzone, niekompletne, o różnym stopniu demontażu. Poza tym opinie te organ ocenił jako niespójne. Przedstawiono określone dokumenty dotyczące tych pojazdów. Organ wskazał, że 7 z 8 pojazdów nie posiadało kompletu dokumentów umożliwiających po naprawie ich ponowną rejestrację, tym samym wykluczało możliwość wykorzystania takich pojazdów w sposób zgodny z ich pierwotnym przeznaczeniem. Podkreślił, że przekazaniu 7 pojazdów na rzecz skarżącego przez poprzednich posiadaczy nie towarzyszyło przekazanie ich dowodów rejestracyjnych, co wskazuje, że jeszcze na terenie państw pochodzenia tych pojazdów stanowiły one pojazdy wycofane z eksploatacji. Wykazuje to na zakup pojazdów z przeznaczeniem na demontaż w celu pozyskania części zamiennych. Brak powyższych dokumentów jednoznacznie wyklucza możliwość wykorzystania takich pojazdów w sposób zgodny z ich pierwotnym przeznaczeniem. Nadto skarżący potwierdził ww. przeznaczenie przedmiotowych pojazdów jako źródło części zamiennych. Nie uiścił podatku od towarów i usług z tytułu nabycia środka transportu. Z tych względów GIOŚ uznał, że przedmiotowe pojazdy wypełniają definicję odpadów, o jakiej mowa w art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach (por. wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z 18 grudnia 2007 r. w sprawie C-194/05). Stwierdzony stan uszkodzonych pojazdów stanowi podstawę do zakwalifikowania przedmiotów postępowania do kategorii Q2 – "produkty nieodpowiadające wymaganiom jakościowym", określonej w załączniku nr 1 do ww. ustawy o odpadach. Powyższa ocena została sformułowana zgodnie z regułami postępowania wynikającymi z art. 77 § 1 K.p.a. W oparciu o te reguły organ ocenił, że ww. opinie zostały sporządzone przez rzeczoznawcę, który nie ma uprawnień do oceny czy dany pojazd stanowi odpad. Ponadto takie prywatne opinie nie stanowią dowodu z opinii biegłego, o jakiej stanowi art. 84 § 1 K.p.a. Stanowią ogólną analizę prawa w zakresie zagadnień związanych z międzynarodowym przemieszczaniem odpadów, definicji odpadów i zasad postępowania administracyjnego. Opinie te nie odnoszą się bezpośrednio do okoliczności przedmiotowej sprawy. Organ wskazał, że wyposażenie przedmiotowych pojazdów uzasadnionym czyniło sklasyfikowanie odpadu pod kodem 16 01 04*, jako niebezpieczne. Z tego względu międzynarodowe przemieszczenie odpadów w postaci ww. pojazdów do Polski powinno się odbyć w zastosowaniem procedury uprzedniego pisemnego zgłoszenia i uzyskania zgody właściwych organów. Skoro skarżący był odbiorcą odpadów, zasadnym było zastosowanie art. 32 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów. Przepis ten zaś nie uzależnia nałożenia przedmiotowej kary od różnych okoliczności, lecz czyni ten obowiązek obligatoryjnym w każdym przypadku w stosunku do odbiorcy odpadów sprowadzonych nielegalnie.
9 W ocenie organu odwoławczego, kierując się kryteriami określonymi w art. 34 ww. ustawy, tj. ilością przedmiotowych odpadów (8 szt. uszkodzonych i niekompletnych pojazdów), ich niebezpiecznego charakteru, brakiem stwierdzenia, aby odpady spowodowały zanieczyszczenie środowiska, a tym samym brakiem wystąpienia zagrożeń dla ludzi i środowiska powodowanych przez ww. odpady oraz brakiem uprzedniego naruszenia przez skarżącego przepisów ustawy i rozporządzenia Nr 1013/2006, zaistniały podstawy do tego, aby na skarżącego, jako odbiorcę nielegalnie przywiezionych odpadów nałożyć karę pieniężną w wysokości 110000 zł. Zasadniczą przesłanką, mającą wpływ na ustalenie kary w takiej wysokości, jest ilość odebranych odpadów. Biorąc pod uwagę wyżej przytoczone przesłanki GIOŚ uznał, że wysokość kary ustalona przez organ I instancji jest adekwatna do popełnionego naruszenia.
10 Końcowo zaznaczył, że uchybienie organu I instancji w zakresie uzasadnienia faktycznego zaskarżonej decyzji, tj. braku szczegółowej analizy ww. dokumentów w postaci faktur zakupu, umów sprzedaży, kart pojazdu, dowodów rejestracyjnych, świadectw własności i uwzględnienia ich w uzasadnieniu decyzji, nie narusza przepisów postępowania w stopniu wymagającym wyeliminowania ww. decyzji z obrotu prawnego. Z tej przyczyny brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, w trybie art. 138 § 2 K.p.a. Stan faktyczny przedmiotowej sprawy jednoznacznie wskazuje, że organ I instancji słusznie nałożył karę pieniężną na skarżącego w trybie art. 32 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów.
11 Powyższą decyzję zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. S., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji. Skarżący podniósł zarzuty dotyczące naruszenia art. 7, art. 8, art. 77 i art. 80 K.p.a., art. 71 ust. 7 i art. 72 ust. 1 pkt 1 i 5 Prawa o ruchu drogowym; art. 3 ustawy o odpadach, wskazując na niewystarczający zakres postępowania dowodowego, błędną ocenę co do możliwości rejestracji pojazdów, błędną kwalifikacje pojazdów jako odpadów.
12 W odpowiedzi na skargę GIOŚ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
13 W piśmie procesowym z 21 lutego 2014 r. wniósł o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z: odpowiednich postanowień Naczelnika Urzędu Celnego w przedmiocie określenia wysokości podatku akcyzowego od ww. samochodów; zbiorczego polecenia zapłaty akcyzy za pojazdy uznane za odpad; decyzji GIOŚ z [...] kwietnia 2010 r. o nr [...]; zaświadczenia Urzędu Celnego we W. w przedmiocie zapłaty podatku akcyzowego za samochody uznane za odpad.
14 Następnie przy piśmie z 24 lutego 2014 r. skarżący przedłożył odpisy zaświadczeń potwierdzających zapłatę akcyzy w 2009 r. od nabytych przedmiotowych pojazdów. Zdaniem skarżącego z ww. potwierdzeń jednoznacznie wynika, że w chwili ich nabycia nie nabył, ani nie miał zamiaru nabycia odpadu. W innym przypadku nie zgłaszałby przedmiotowych samochodów do podatku akcyzowego w związku z wewnątrzwspólnotowym nabyciem pojazdu mechanicznego, a którego to obowiązku nie ma w przypadku nabycia odpadów.
15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 12 maja 2014 r., sygn. akt IV SA/Wa 2452/13, oddalając skargę wskazał, że organy prawidłowo oceniły, że uszkodzone pojazdy, sprowadzone w 2009 roku to odpady, o jakich mowa w art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach z 2012 r., jak i w art. 3 ust. 1 ustawy o odpadach z 2001 r. Poprzedni właściciele wyzbyli się ich jako przedmioty, które straciły swoje dotychczasowe przeznaczenie. Odpowiada to pojęciu "pozbycia się" (por. wyrok NSA z 9 czerwca 2009 r., II OSK 960/08; definicja odpadów zawarta w ustawie o odpadach, w art. 1 ust. 1 lit. a ówczesnej dyrektywy 2006/12/WE i obecnej 2008/98/W; wyrok NSA z 9 października 2012 r., II OSK 1071/11; wyrok ETS z 25 czerwca 1997 r., wydany w połączonych sprawach C-304/94, C-330/94, C-342/94 i C-224/95). Nie bez znaczenia jest też przeznaczenie danego przedmiotu, w tej sprawie samochodu, który zgodnie z definicją słownikową musi być zdatny do użytku, tj. przemieszczania się, przewozu osób lub rzeczy.
16 Ponadto Sąd wskazał na kwestie związane z brakiem dokumentów, które stanowiłyby podstawę do rejestracji pojazdów; to że opłacenie akcyzy nie miało wpływu na wynik postępowania w sprawie odpadów; doszło do zbycia samochodów przez ich posiadaczy; odnośnie samochodu marki VOLVO V70, pomimo kompletu dokumentów, stan tego pojazdu i okoliczności związane z jego przechowywaniem pozwalały na stwierdzenie, że to odpad. Opinia rzeczoznawcy dot. tego pojazdu potwierdza powyższą ocenę. Ponadto opinia ta nie jest dokumentem urzędowym, a prywatnym. Nie podlega domniemaniu określonemu w art. 76 § 1 K.p.a. Jako taka stanowi jedynie zupełny dowód na to, że zawarte w niej oświadczenia pochodzą od wystawcy, lecz nie przesądzają o zgodności zawartych w nich twierdzeń ze stanem faktycznym. Wiarygodność zawartych w dokumentach oświadczeń powinna być oceniania tak samo, jak innych dowodów w sprawie, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów określoną w art. 80 K.p.a.
17 Ponadto Sąd zgodził się z twierdzeniem zawartym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że inspektorzy ochrony środowiska są pracownikami wyspecjalizowanych organów administracji publicznej, a ich kompetencje związane są z realizacją zadań określonych w przepisach o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów – co wynika z art. 2 ust. 1 pkt 9 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska. Tym samym posiadają odpowiednią wiedzę specjalistyczną pozwalającą na realizowanie zadań ustawowych. Organ dokonał analizy zebranego materiału dowodowego, który w ocenie Sądu jest prawidłowo zebrany i kompletny, a wnioski jakie z niego wysnuł były logicznie uzasadnione i nie noszą cech dowolności. Fakt, że organ odmiennie niż skarżący ocenił zebrane dowody nie stanowi podstawy do przyjęcia, że organ wydając decyzję naruszył przepisy art. 7, art. 8, art. 77, art. 80 K.p.a. Główny Inspektor Ochrony Środowiska dokonał oceny i ustaleń w granicach swoich ustawowych kompetencji. Materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie był wystarczający do stosownej kwalifikacji w nielegalnym międzynarodowym przemieszczaniu odpadów.
18 Skargę kasacyjną od powyższego wyroku opartą na przesłankach z art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", złożył M. S., wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroki i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania wg norm przepisanych.
19 Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 1, art. 2, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c, art. 133 § 1, art. 134 § 1, art. 106 § 1, art. 151 p.p.s.a., art. 7, art. 77, art. 80 K.p.a. Zarzuty skargi kasacyjnej w tym zakresie dotyczyły następujących kwestii: dokonanej z naruszeniem prawa kwalifikacji pojazdów jako odpadu; wagi procesowej specjalistycznej wiedzy pracowników organu, braków w postępowaniu dowodowym (nie przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego sądowego, nieprzesłuchanie świadków); oparcia rozstrzygnięcia na stanowisku dotyczącym kwestii "pozbycia się" pojazdów; możliwości ponownej rejestracji pojazdów; możliwości ponownej naprawy pojazdów; zapłaty podatku akcyzowego.
20 Ponadto zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj. art. art. 72 ust. 1 pkt 5 i ust. 4 Prawa o ruchu drogowym; § 2 pkt 11 i § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczenia pojazdów; art. 3 ust. 1 ustawy o odpadach z 2001 r.; art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach 2012 r.; art. 2 pkt 34 i 35 ww. rozporządzenia Nr 1013/2006; art. 32 ust. 1 w zw. z art. 34 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt. 4 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów oraz w zw. art. 2 pkt 34 i 35 ww. rozporządzenia Nr 1013/2006, przez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie.
21 W piśmie z dnia 5 sierpnia 2016 r. strona skarżąca kasacyjnie w odniesieniu do zaskarżonego wyroku sformułowała kolejne zarzuty w zakresie naruszenia prawa procesowego i materialnego.
22 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
23 Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
24 Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.
25 Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a nadto nie zachodzi również żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku Sądu pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał takiej kontroli zaskarżonego wyroku jedynie w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej. W tym miejscu wobec uzupełnienia przez stronę skarżącą skargi kasacyjnej należy podkreślić, że po upływie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nie można uzupełnić zarzutów skargi kasacyjnej, można natomiast uzupełnić uzasadnienie sformułowanych wcześniej zarzutów. Z uwagi na postawione skardze kasacyjnej określone wymagania, ustawodawca wprowadził w art. 175 § 1 p.p.s.a przymus adwokacko-radcowski co do jej sporządzenia. Stąd też zarzuty sformułowane w piśmie procesowym z dnia 5 sierpnia 2016 r. nie mogły zostać poddane ocenie w postępowaniu kasacyjnym przez Naczelny Sąd Administracyjny. Termin do wniesienia skargi kasacyjnej upłyną bowiem skarżącemu w dniu 25 lipca 2014 r.
26 Przechodząc do oceny zarzutów skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie za niezasadne uznał zarzuty naruszenia prawa procesowego i materialnego.
27 Zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące kwalifikacji przedmiotowych pojazdów jako odpadu nie zawierają usprawiedliwionych podstaw. W tym zakresie istotną okolicznością związaną z oceną ww. pojazdów jako odpadu jest fakt wydania przez GIOŚ postanowienia z dnia [...] października 2009 r., znak: [...], o wezwaniu M. S. do oddania odpadów o kodzie 16 01 04* do wyspecjalizowanego przedsiębiorcy. Podstawą do wydania tego postanowienia na podstawie art. 25 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów jest właśnie kwalifikacja, że w sprawie mamy do czynienia z odpadami.
28 Ten problem prawny jako mający wpływ na dalsze losy postępowania w sprawie nielegalnego przemieszczenia odpadów był akcentowany w doktrynie i orzecznictwie sądowoadministracyjnym. Ostateczny wynik postępowania prowadzonego przez GIOŚ na podstawie art. 25 ust. 1 ww. ustawy jest bowiem wiążący dla organu wymierzającego karę administracyjną za niezgodne z prawem przemieszczenie odpadu. Nie wynika to jedynie z administracyjnego toku postępowania w sprawie nielegalnego przemieszczenia odpadów i dokonanych w nim kolejno ustaleń, ale także z istoty aktu administracyjnego jako takiego. Widoczny jest tu bowiem związek z takimi zasadami postępowania administracyjnego jak zasada legalizmu (art. 6 K.p.a.), prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a.) i trwałości ostatecznych aktów administracyjnych (art. 16 K.p.a.). W szczególności ta ostatnia zasada oznacza, że ostateczny akt administracyjny (np. postanowienie) staje się wykonalny, wchodzi do obrotu prawnego, wywołując skutki prawne wobec jej adresatów, jak również wobec innych uczestników obrotu prawnego. Organ administracyjny może takie rozstrzygnięcie wzruszyć tylko w sytuacjach i na zasadach ustalonych w K.p.a. albo w przepisach szczególnych. Nie może być zatem żadnej dowolności w innym postępowaniu np. dotyczącym wymierzenia kary administracyjnej jeżeli określona kwalifikacja w zakresie wskazania podmiotu odpowiedzialnego i kwalifikacja przesyłki jako mieszaniny odpadów nastąpiła w innym postępowaniu, którego wynik jest ostateczny i nie został wyeliminowany z obrotu prawnego. Innymi słowy, to od postanowienia GIOŚ uzależnione było ustalenie, czy przedmiotowe pojazdy były odpadem i czy doszło do nielegalnego międzynarodowego przemieszczenia tego odpadu. Oznacza to, że takie postanowienie GIOŚ ma także znaczenie prejudycjalne dla innych postępowań wynikających ze stwierdzonego przez organ stanu faktycznego (por. postanowienie NSA z 1 marca 2010 r., II OSK 1925/09; wyrok NSA z 31 lipca 2013 r., II OSK 1677/12; B. Draniewicz: "Prejudycjalność" orzeczenia GIOŚ przy nakładaniu przez WIOŚ kar pieniężnych (z tytułu nielegalnego przemieszczania odpadów, Prawo i Środowisko Nr 2 (66)/11, s. 127-136). Potwierdza to także decyzja GIOŚ z dnia [...] kwietnia 2010 r., znak: [...]. Choć rozstrzygnięcie tej decyzji w sprawie określenia sposobu gospodarowania odpadami, tj. przedmiotowymi pojazdami, stanowiło o umorzeniu tego postępowania, to takie rozstrzygnięcie nie wynikało z oceny organu, że w sprawie przedmiotowe pojazdy nie stanowiły odpadu, lecz wynikało z faktu, że przedmiotowe pojazdy jako odpady zostały przemieszczone poza terytorium Unii Europejskiej na Ukrainę. A zatem także w tej decyzji GIOŚ wyraźnie wskazał, że przedmiotowe pojazdy są odpadem. Wbrew stanowisku strony skarżącej kasacyjnie w związku z ww. decyzją o umorzeniu postępowania nie można wyprowadzić argumentacji celem wykazania, że przedmiotowe pojazdy nie stanowiły odpadu.
29 Z drugiej strony mając na względzie ww. zasady postępowania administracyjnego, wespół z zasadą proporcjonalności wywodzoną z Konstytucji RP oraz prawa Unii Europejskiej, nie można wykluczyć, że w trakcie postępowania o wymierzenie kary administracyjnej (które stanowi kolejny etap postępowania w sprawie odpadu) strona postępowania w zakresie odpowiedzialności (swojej winy) i kwalifikacji odpadu może podnosić zarzuty, które mogą mieć wpływ na wynik sprawy w przedmiocie wymierzenia kary administracyjnej, jak miało to miejsce w niniejszej sprawie, i że zarzuty te będą przedmiotem oceny organu. Nie można bowiem wykluczać, że skuteczne zarzuty w tym zakresie nie mogłyby mieć wpływu na wynik sprawy w przedmiocie kary administracyjnej (por. wyrok NSA z 27 maja 2015 r., II OSK 2619/13). Wykazanie w tym zakresie wad (np. nowe dowody) mogłoby bowiem stanowić podstawę do stwierdzenia, że na wcześniejszych etapach dokonano błędnej kwalifikacji przedmiotu jako odpadu.
30 Wbrew twierdzeniom strony skarżącej kasacyjnie przedstawione dowody w postępowaniu dotyczącym wymierzenia kary, nie potwierdzały, że doszło do naruszenia prawa w tym zakresie. W zasadzie przedstawione przez stronę skarżącą opinie wraz z materiałem zdjęciowym potwierdzają, że przedmiotem międzynarodowego przemieszczenia były odpady. O czym wyżej była mowa, taką ocenę zawierają omawiane wyżej akty administracyjne wydane przez GIOŚ na wcześniejszych etapach postępowania. Co najistotniejsze, dla tej oceny ma znaczenie fakt, że nie były to pojazdy, które w dniu przemieszczenia nadawały się do użytkowania. Bez znaczenia dla tej oceny jest to jaki miał zamiar ich nabywca, tj. czy nabył je celem wyremontowania, przeznaczenia na części, czy też sprzedaży poza terytorium Unii Europejskiej. Bez znaczenia jest też to czy przywiezione pojazdy miały komplet dokumentów i czy mogły być w przyszłości zarejestrowane. Są to wyłącznie okoliczności potencjalne, a więc niepewne; a poza tym strona skarżąca kasacyjnie nie wykazała, czy rzeczywiście była w posiadaniu takich dokumentów, które uprawniałyby ją do rejestracji pojazdów. Finalnie, i tak strona skarżąca kasacyjnie sprzedała te pojazdy poza terytorium Unii Europejskiej. Główną przesłanką do takiej oceny zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o odpadach z 2001 r. i art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach z 2012 r. jest niekwestionowany w sprawie fakt, że przedmiotowe pojazdy były uszkodzone i wymagały napraw w różnym stopniu. Nie nadawały się zatem do użytkowania. Na tą ocenę nie mają także wpływu wskazywane przez stronę skarżącą kasacyjnie działania organów podatkowych oraz zapłata akcyzy, czy możliwość i ch rejestracji. Zarzuty skargi kasacyjnej w tym zakresie dotyczące naruszenia art. 72 ust. 1 pkt 5 i 6 Prawa o ruchu drogowym, § 2 pkt 11 i § 3 ust.1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie rejestracji i oznaczenia pojazdów, art. 2 pkt 34 i 35 rozporządzenia nr 1013/2006 nie zawierają usprawiedliwionych podstaw.
31 Sąd I instancji prawidłowo zatem ocenił ustalenia organów, że co do zasady posiadacze samochodów zbyli je jako te, które stracił swoje dotychczasowe przeznaczenie. Takie okoliczności faktyczne w zestawieniu z treścią normy prawnej wynikającej z art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach z 2012 r., czy też art. 3 ust. 1 poprzednio obowiązującej ustawy o odpadach z 2001 r., zawierały podstawy do oceny, że przedmiotem niniejszego postępowania są odpady. Organy inspekcji ochrony środowiska w ramach posiadanych kompetencji i wyspecjalizowanych pracowników mogły samodzielnie dokonać takiej oceny. Poza tym strona skarżąca kasacyjnie nie wykazała w tym zakresie żadnych istotnych błędów, ani nie wykazała braku posiadania przez pracowników organu wiedzy fachowej/specjalistycznej w tym zakresie. Przedstawione na tę okoliczność opinie, tego nie podważyły, tym bardziej, że w zakresie kwalifikacji pojazdów jako odpadu zawierały ocenę osoby nieuprawnionej. Podobnie należy ocenić decyzję GIOŚ z [...] października 2009 r., nr [...], z której wynika wręcz, że GIOŚ zakwalifikował ww. pojazdy jako odpady; oraz postanowienia Naczelnika Urzędu Celnego, które zapadły na potrzeby określenia wysokości podatku akcyzowego. Prawidłowo zatem oceniono moc dowodową tych wskazywanych przez stronę postępowania dokumentów. Dokumenty te w ramach przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego nie mogły stanowić podstawy do stwierdzenia, że organy w sprawie naruszyły zasady postępowania administracyjnego wynikające z art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Klarowność i niekwestionowany charakter ustalonych faktów oznacza brak podstaw do przeprowadzenia dodatkowych dowodów, np. z opinii biegłego sądowego, oględzin pojazdów, czy też przesłuchania świadków. Zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach z 2012 r., art. 3 ust. 1 poprzednio obowiązującej ustawy o odpadach z 2001 r. oraz art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. nie zawierają usprawiedliwionych podstaw.
32 W tych warunkach Sąd I instancji prawidłowo zastosował art. 151 p.p.s.a. i oddalił skargę. Ponadto brak jest podstaw do stwierdzenia aby zaskarżony wyrok zapadł z naruszeniem art. 1, art. 2, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c, art. 133 § 1, art. 134 § 1, art. 106 § 1 p.p.s.a. Nie wykazano w skardze kasacyjnej aby istniały dowody, których Sąd I instancji nie wziąłby pod uwagę, a które miałyby istotny wpływ na wynik sprawy, tj. na kwalifikację pojazdów jako odpadku, a w związku z tym na wymierzenie kary pieniężnej. Strona skarżąca kasacyjną nie podważyła zatem co do zasady zasadności wymierzenia kary pieniężnej, a także jej wysokości (110000 złotych). Ustalając wysokość tej kary uwzględniono ustawowe przesłanki wynikające z art. 34 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, tj. brak wcześniejszych naruszeń skarżącego podmiotu, ilość odpadów, rodzaj odpadów o stosownym kodzie, brak spowodowania zagrożenia dla środowiska, co nie oznacza, że te odpady jako niebezpieczne stanowiły potencjalne źródło zagrożeń dla ludzi i środowiska. Przy ww. przesłance zagrożenia znaczenie ma nie tylko czy faktycznie doszło do zagrożenia, ale czy z uwagi na charakter odpadu stanowi ono potencjalne źródło zagrożenia. Mając to na względzie orzeczona kara została wymierzona w dolnych granicach kary, która zgodnie z art. 32 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów mogła być orzeczona od 50000 do 300000 złotych. Doszło bowiem do nielegalnego przemieszenia odpadów bez stosownego zgłoszenia właściwym organom. Zarzut dotyczący naruszenia art. 32 ust. 1 w zw. art. 34 i w zw. art. 2 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy oraz art. 2 pkt 34 i 35 rozporządzenia nr 1013/2006.
33 Z tych względów, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak sentencji wyroku.
Powołane przepisy
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 6
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 7
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 8
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 16
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 76 (§ 1)
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 77 (§ 1)
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 80
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 84 (§ 1)
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 138 (§ 2)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 106 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 133 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 134 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 151
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 183 (§ 1, § 2)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 184
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 189
- Ustawa o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, art. 2
- Ustawa o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, art. 25
- Ustawa o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, art. 32
- Ustawa o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, art. 34
- Ustawa o odpadach, art. 3
- Dz. U. z 2007 r. poz. 251, art. 3
Cytowane w
Cytowane w 2 orzeczeniach.