Pelnora PrawoOtwórz aplikację

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lipca 2016 r., II OSK 2836/15

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sygnatura
II OSK 2836/15
Data
Forma
Wyrok
Hasła
Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego
Źródło
JuDDGES/pl-nsa (orzeczenia NSA i WSA z CBOSA), dokument u źródła
Otwórz w aplikacji

Sentencja

1 Dnia 6 lipca 2016 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz (spr.) Sędziowie sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak sędzia NSA Zdzisław Kostka Protokolant sekretarz sądowy Anna Dziosa-Płudowska po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2016 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej R. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 25 czerwca 2015 r. sygn. akt II SA/Bk 1149/14 w sprawie ze skargi R. B. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 19 września 2013 r. sygn. akt II SA/Bk 135/13 w sprawie ze skargi Stowarzyszenia "[...]" w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków środowiskowych oddala skargę kasacyjną

Uzasadnienie

2 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 25 czerwca 2015 r., sygn. akt II SA/Bk 1149/14 oddalił skargę R. B. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 19 września 2013 r. sygn. akt II SA/Bk 135/13 w sprawie ze skargi Stowarzyszenia [...] w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków środowiskowych.

3 Wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy:

4 Decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. znak [...] Wójt Gminy J. ustalił środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na budowie i rozbudowie drogi wojewódzkiej nr [...] na odcinku od miejscowości [...] do skrzyżowania z drogą wojewódzką nr [...] w miejscowości [...] w wariancie 3b na kilkudziesięciu działkach, których numery ewidencyjne szczegółowo wskazano w decyzji, znajdujących się w obrębach: ... [...] ....

5 Postępowanie toczyło się na wniosek [...] Zarządu Dróg Wojewódzkich w B., zaś za strony postępowania uznano wszystkich właścicieli nieruchomości znajdujących się w bezpośrednim sąsiedztwie inwestycji, a ponieważ ich liczba przekraczała 20 podmiotów – zawiadomień w toku postępowania dokonywano na podstawie art. 49 k.p.a. (obwieszczenia). Zastosowano również art. 44 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199 poz. 1227 ze zm.), zwanej dalej ustawą środowiskową i dopuszczono do udziału w postępowaniu jako strony Stowarzyszenie [...] oraz Stowarzyszenie A.

6 W trakcie procedury wydawania decyzji środowiskowej przeprowadzono ocenę oddziaływania na środowisko, w tym sporządzono raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, który został upubliczniony wraz z wyznaczeniem terminu na składanie uwag i wniosków. Z uwagi na wpływające liczne uwagi i protesty przeciwko inwestycji oraz na wnioski Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (dalej jako RDOŚ) i Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego (dalej jako PPIS), raport był kilkakrotnie uzupełniany, w tym m.in. o informacje dotyczące zakresu ochrony powietrza atmosferycznego, wód powierzchniowych, klimatu akustycznego, ochrony przyrody, zasięgu dopuszczalnego natężenia hałasu w porze dziennej dla istniejącej zabudowy mieszkaniowej. Regionalna Komisja do Spraw Ocen Oddziaływania na Środowisko końcowo oceniła raport jako wykonany zgodnie z prawem, nie odbiegający od standardu tego typu opracowań. RDOŚ (postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2012 r. znak [...] dla wariantu inwestorskiego 3b(Z), jak i PPIS (opinia nr [...] z dnia [...] maja 2012 r.) pozytywnie uzgodnili warunki realizacji inwestycji. Uzyskano również postanowienie Wójta Gminy T. z dnia [...] grudnia 2011 r. pozytywnie opiniujące raport z zastrzeżeniem zabezpieczenia interesu prawnego mieszkańców Gminy T.

7 Odwołanie od decyzji z dnia [...] czerwca 2012 r. złożyło Stowarzyszenie [...]. W odwołaniu zawarto szczegółową analizę decyzji pierwszoinstancyjnej, w tym podkreślono brak dostatecznego wyjaśnienia sprawy, które uniemożliwiło ustalenie prawidłowego stanu faktycznego. Spośród najważniejszych uchybień i wątpliwości wskazano te dotyczące spełnienia przez wybrany wariant 3b(Z) kryterium najmniej inwazyjnego środowiskowo oraz zgodności stanu środowiska przedstawionego na mapach ze stanem w terenie w datach [...] czerwca i [...] sierpnia 2011 r. Sformułowano również wniosek dowodowy o dołączenie do akt sprawy: całej korespondencji z inwestorem i organem I instancji, całej dokumentacji środowiskowej inwestycji wraz z analizami ekonomicznymi, technicznymi, społecznymi i środowiskowymi oraz szacunkowym kosztorysem.

8 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne.

9 Skargę na ww. decyzję złożyło Stowarzyszenie [...] w B. zarzucając naruszenie:

10 1. przepisów prawa materialnego, tj. art. 62 ust. 1, art. 63 ust. 1, art. 66 ust. 1 i 6, art. 71 ust. 1, art. 80 ust. 1, art. 82 ust. 1, art. 85 ust. 1 i 2 ustawy środowiskowej,

11 2. przepisów o postępowaniu administracyjnym, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 8, art. 12 § 1, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a.

12 W uzasadnieniu skargi, zawierającym obszerne i szczegółowe wypunktowanie nieprawidłowości kwestionowanej decyzji, wskazano, że Kolegium nie spełniło swojej funkcji kontrolnej w sprawie, w tym nie zapoznało się z odwołaniem na pierwotną decyzję Wójta, jak i z późniejszymi dokumentami istotnymi w sprawie.

13 Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi.

14 W piśmie procesowym z dnia 18 września 2013 r. skarżący uzupełnił skargę o zarzuty naruszenia:

15 - przepisów prawa procesowego, tj. art. 77 § 1 i 80 w związku z art. 7 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego w związku z nierozpatrzeniem w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego; art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niepodanie przyczyn i powodów, którym odmówił wiarygodności i mocy dowodowej przekazanym dowodom i materiałom, art. 136 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie uzupełniającego postępowania wyjaśniającego;

16 - przepisów prawa materialnego, tj. art. 77 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 92 ustawy środowiskowej poprzez ustalenie w decyzji warunków realizacji przedsięwzięcia dla wariantu innego niż uzgodnił z RDOŚ oraz niedokonanie kontroli postanowienia tego organu.

17 Skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji drugoinstancyjnej.

18 Wyrokiem z dnia 19 września 2013 r., sygn. akt II SA/Bk 135/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku rozpoznając skargę Stowarzyszenia [...] w B. uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] listopada 2012 r. Wyrok uprawomocnił się w dniu 11 lutego 2014 r.

19 Sąd, podzielając ustalenia organu co do kwalifikacji inwestycji (przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko), stwierdził jednak, że organ odwoławczy dopuścił się naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., jak również naruszenia art. 7, art. 8, art. 11, art. 12 § 1, art. 15, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 w związku z art. 11 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie wyjaśnił bowiem wszechstronnie sprawy, nie dokonał oceny zgromadzonych w niej dowodów, w szczególności raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, nie ustosunkował się dość wnikliwie do wyjaśnień i zarzutów składanych w trakcie postępowania przez skarżącego, jak też nie rozważył należycie poszczególnych wariantów wybierając zaproponowany przez inwestora bez wnikliwego porównania go z innymi. Zdaniem składu orzekającego w sprawie II SA/Bk 135/13, Kolegium nie dokonało faktycznie rozpoznania sprawy jako organ odwoławczy.

20 Po ponownym rozpoznaniu sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. znak [...] utrzymało decyzję środowiskową z dnia [...] czerwca 2012 r. w mocy. Podzieliło w całości ocenę prawną dokonaną przez organ I instancji w decyzji z dnia [...] czerwca 2012 r.

21 Na podstawie art. 85 ust. 3 ustawy środowiskowej obwieszczono informację o decyzji z dnia [...] lipca 2014 r. informując, że zawiadomienie uważa się za dokonane po upływie 14 dni od dnia publicznego ogłoszenia. Z adnotacji na obwieszczeniu wynika, że pozostawało ono na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy w J. oraz w BIP tego Urzędu w dniach 4 sierpnia – 18 sierpnia 2014 r.

22 W aktach administracyjnych sprawy znajduje się też oświadczenie podpisane przez R. B. w dniu 3 września 2014 r., iż w tym dniu zapoznał się z aktami sprawy nr [...].

23 Odrębne skargi na decyzję SKO w B. z dnia [...] lipca 2014 r. wnieśli: Stowarzyszenie [...] w B. oraz R. B., przy czym obydwie zostały – po połączeniu do wspólnego rozpoznania - oddalone nieprawomocnym wyrokiem WSA w Białymstoku z dnia 9 grudnia 2014 r. w sprawie II SA/Bk 894/14 (skargę kasacyjną wniosły obydwa podmioty skarżące).

24 W dniu 3 grudnia 2014 r. została nadana przez R. B. skarga o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego wyrokiem z dnia 19 września 2013 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Bk 135/13. Skarżący wskazał, że został pozbawiony możliwości działania w ww. sprawie pomimo posiadania interesu prawnego. Wywiódł, że w postępowaniu administracyjnym zakończonym decyzjami Wójta oraz SKO skontrolowanymi przez Sąd w sprawie o sygn. akt II SA/Bk 135/13 był uczestnikiem postępowania, gdyż został wymieniony jako właściciel działki nr [...] w obrębie [...] w wykazie ewidencji gruntów (strona 9 załącznika VI do Raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko). Natomiast Sąd w sprawie II SA/Bk 135/13 pominął jego osobę. O wniesieniu skargi do WSA na decyzję SKO z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] dowiedział się z doręczonego mu w dniu 31 października 2014 r. przez WSA w Białymstoku odpisu skargi Stowarzyszenia [...] w sprawie II SA/Bk 894/14. W jego ocenie, wskazuje to na istnienie przesłanki wznowieniowej nieważności postępowania.

25 R. B. nadto sprecyzował swoje stanowisko w piśmie z dnia 24 czerwca 2015 r. złożonym na rozprawie. Wskazał w nim, że:

26 - RDOŚ uzgodnił realizację przedsięwzięcia i ustalił warunki jego realizacji w postanowieniu z dnia [...] kwietnia 2012 r. dla wariantu 3b (Z), podczas gdy decyzja środowiskowa została wydana dla wariantu 3b (co wynika z jej rozstrzygnięcia) – stanowi to naruszenie art. 80 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 77 ust. 3 ustawy środowiskowej. Wskazał, że uzasadnienie decyzji środowiskowej wskazujące jako przyjęty wariant 3b z obejściem miejscowości [...] 3b(Z) jest sprzeczne z jej rozstrzygnięciem. Zdaniem skarżącego, identyczne uchybienia zawierają decyzja pierwszoinstancyjna z dnia [...] czerwca 2012 r., jak i decyzja SKO z dnia [...] listopada 2012 r., przy czym jest to uchybienie istotne, bowiem wariant 3b nie funkcjonuje samodzielnie, ale wyłącznie jako 3b(Z) lub 3b(BZ). Wskazanie w rozstrzygnięciu wyłącznie formuły 3b umożliwia faktycznie realizację inwestycji w dwóch wariantach;

27 - m.in. dla wariantu 3b(Z) nie wskazano rzeczywistej wielkości nadmiaru gruntu nieprzydatnego do budowy nasypów, podczas gdy uczyniono to w pozostałych wariantach. Świadczy to o brakach analizy środowiskowej. Również w postanowieniach organów uzgadniających brak jest oceny tej okoliczności, a oceny tych postanowień we wskazanym zakresie nie przeprowadziły organy wydające decyzję środowiskową.

28 Na rozprawie w dniu 25 czerwca 2015 r. pełnomocnik skarżącego zmodyfikował skargę dodając wniosek o uchylenie także decyzji pierwszoinstancyjnej. Wyjaśnił też, że żąda rozpoznania sprawy od początku na etapie administracyjnym, mimo że był uczestnikiem postępowania administracyjnego toczącego się po wyroku w sprawie II SA/Bk 135/13, złożył na wydaną w nim decyzję skargę, a od wyroku w sprawie II SA/Bk 894/14 złożył skargę kasacyjną.

29 Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga o wznowienie podlega oddaleniu.

30 Sąd wskazał, że wstępna analiza skargi, akt spraw II SA/Bk 135/13 i II SA/Bk 894/14, jak też akt administracyjnych postępowania środowiskowego, uzasadniała połączenie badania dopuszczalności wznowienia z rozpoznaniem sprawy, o czym orzekł na podstawie art. 281 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), dalej p.p.s.a., postanowieniem wydanym na rozprawie w dniu 25 czerwca 2015 r.

31 Zdaniem Sądu skarżący złożył skargę w terminie trzymiesięcznym, przy czym termin ten nie podlegał liczeniu – jak wskazano w skardze – od dnia doręczenia stronie w dniu 31 października 2014 r. odpisu skargi w sprawie II SA/Bk 894/14, ale od daty wcześniejszej, tj. 3 września 2014 r. W tej dacie R. B. zapoznał się z aktami administracyjnymi postępowania środowiskowego nr [...] zakończonego decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. (stanowiącą skutek wyroku w sprawie II SA/Bk 135/13), co wynika wprost ze złożonego przez niego i własnoręcznie podpisanego oświadczenia.

32 W sprawie niniejszej spełniona została również druga formalna przesłanka dopuszczalności wznowienia, tj. wskazanie ustawowej podstawy wznowienia. Skarżący wymienił art. 271 pkt 2 p.p.s.a. i wyczerpująco uzasadnił, w jaki sposób doszło do naruszenia prawa pozbawiającego go możności działania w sprawie II SA/Bk 135/13, przy czym wypowiedź ta nosi znamiona wskazania ustawowych przyczyn uzasadniających żądanie wznowienia postępowania.

33 Sąd stwierdził, że wskazana podstawa wystąpiła. Jak wynika z analizy akt administracyjnych postępowania środowiskowego zakończonego wydaniem przez SKO w B. decyzji z dnia [...] listopada 2012 r. zaskarżonej w sprawie II SA/Bk 135/13, R. B. kilkakrotnie podpisywał się jako protestujący przeciwko budowie obwodnicy w wariancie 3b (vide potwierdzająca ten fakt notatka pracownika Sądu z dnia 12 listopada 2014 r. sporządzona po analizie akt administracyjnych, znajdująca się na k. 76 akt sprawy II SA/Bk 894/14), przy czym swój status strony wywodzi z prawa do działki nr [...] obręb [...], której teren został objęty trasą inwestycji, co wynika z treści decyzji pierwszoinstancyjnej. Na tej podstawie również sąd w sprawie II SA/Bk 894/14 rozpoznał jego, jako strony, skargę na decyzję środowiskową wydaną w ponownym postępowaniu środowiskowym przeprowadzonym po wyroku w sprawie II SA/Bk 135/13. Powyższe przesądza, że R. B. miał interes prawny, a tym samym status strony w kontrolowanym w sprawie II SA/Bk 135/13 postępowaniu środowiskowym zakończonym decyzją SKO z dnia [...] listopada 2012 r., a tym samym powinien zostać zaliczony do kręgu stron postępowania ze skargi na tę decyzję. Stąd też brak jego uczestnictwa w postępowaniu w sprawie II SA/Bk 135/13 (niedoręczenie odpisu skargi, niezawiadamianie o czynnościach procesowych, w tym o terminie rozprawy oraz niedoręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem) stanowił naruszenie art. 33 § 1 p.p.s.a. pozbawiające go możności działania w tej sprawie.

34 Sąd wskazał, że spełnienie wymogów formalnych skargi o wznowienie i potwierdzenie podstawy wznowienia podanej w skardze o wznowienie oraz wydanie postanowienia na podstawie art. 281 p.p.s.a. skutkowało koniecznością rozpoznania obecnie na nowo sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] na decyzję SKO z dnia [...] listopada 2012 r. o ustaleniu środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia w postaci inwestycji drogowej polegającego na budowie i rozbudowie drogi wojewódzkiej nr [...] na odcinku od miejscowości [...] do skrzyżowania z drogą wojewódzką nr [...] w miejscowości [...] w wariancie 3b. Rozpoznanie to następuje na nowo w całości, bowiem nieważność dotyczy całego postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie II SA/Bk 135/13, a nie tylko jego fragmentu (art. 282 § 1 p.p.s.a.) oraz dodatkowo z uwzględnieniem stanowiska R. B. przedstawionego w skardze o wznowienie i w piśmie ją uzupełniającym z dnia 24 czerwca 2015 r.

35 Sąd wskazał, że efektem ponownego skontrolowania wskazanego postępowania środowiskowego (zakończonego decyzją z dnia [...] listopada 2012 r.) jest jednak ocena o braku podstaw do uchylenia lub zmiany zakwestionowanego skargą o wznowienie wyroku w sprawie II SA/Bk 135/13.

36 Przede wszystkim Sąd zwrócił uwagę, że przedmiotowym wyrokiem orzeczono zgodnie z wnioskiem zawartym w skardze Stowarzyszenia [...] o uchylenie wyłącznie decyzji organu odwoławczego z dnia [...] listopada 2012 r. utrzymującej w mocy decyzję środowiskową z dnia [...] czerwca 2012 r. Co prawda skarżący w sprawie niniejszej domagał się na rozprawie w dniu 25 czerwca 2015 r. uchylenia również decyzji pierwszoinstancyjnej, jednakże żądanie to nie mogło zostać uwzględnione z uwagi na końcową, pozytywną ocenę wyroku w sprawie II SA/Bk 135/13, uchylającego decyzję SKO. Nadto nie można nie zauważyć, że skarżące Stowarzyszenie w sprawie II SA/Bk 135/13, której podstawa wznowienia dotyczy, nie żądało uchylenia decyzji pierwszoinstancyjnej, a decyzji SKO i tak uczynił Sąd w tamtej sprawie nie dopatrując się z urzędu także podstaw do uchylenia decyzji organu I instancji. Rozpoznając obecnie ponownie skargę Stowarzyszenia w sprawie II SA/Bk 135/13 Sąd I instancji w pełni podzielił ocenę Sądu zawartą w wyroku we wskazanej sprawie i ocenę skutków zaskarżonej decyzji SKO.

37 Następnie Sąd I instancji, rozpoznając sprawę na nowo, w tym ustosunkowując się do argumentów przedstawionych przez R. B., obszernie przedstawił ocenę prawną decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] listopada 2012 r., wskazując, że uznanie treści raportu za podstawę ustaleń faktycznych w sprawie bez uprzedniego wnikliwego rozpatrzenia wszystkich zarzutów strony skarżącej i przekonywującego uzasadnienia zajmowanego stanowiska, stanowi naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 w związku z art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 w zw. z art. 11 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

38 Sąd stwierdził zatem, że nieprawidłowości postępowania odwoławczego zakończonego decyzją SKO z dnia [...] listopada 2012 r. uzasadniały uchylenie wyłącznie decyzji odwoławczej, bez konieczności uchylania także decyzji organu I instancji. Nie wymagały bowiem uzupełnienia materiału dowodowego w zakresie mającym istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Ponowna, tym razem wszechstronna ocena sprawy dokonana przez SKO, była możliwa na podstawie dokumentacji już zgromadzonej w aktach sprawy, ewentualnie uzupełnionej w niewielkim zakresie, której jedynie nie oceniono w sposób wszechstronny. Stąd też uchylenie przez Sąd w sprawie II SA/Bk 135/13 decyzji odwoławczej z dnia [...] listopada 2012 r. na skutek skargi Stowarzyszenia [...] było wystarczające dla osiągnięcia celu dwuinstancyjnego, merytorycznego rozpoznania sprawy. Nadto ocena ta nie ulega zmianie także po rozważeniu stanowiska skarżącego R. B. zawartego w skardze o wznowienie postępowania II SA/Bk 135/13 i w piśmie precyzującym zarzuty z dnia 24 czerwca 2015 r. – mimo że jako podmiot posiadający interes prawny w tamtej sprawie sądowej został w niej pominięty i nie mógł wówczas swoich argumentów przedstawić. W konsekwencji Sąd stwierdził, że w sprawie II SA/Bk 135/13 nie mógł zostać wydany wyrok inny jak tylko eliminujący z obrotu prawnego decyzję odwoławczą z dnia [...] listopada 2012 r. Powyższa konkluzja rzutowała również na sposób zakończenia niniejszego postępowania toczącego się ze skargi o wznowienie, w którym Sąd stwierdził ziszczenie się przesłanki nieważności postępowania w postępowaniu II SA/Bk 135/13, która jednakże – jak wyżej wykazano – nie miała wpływu na wynik sprawy.

39 Zgodnie z art. 282 § 2 p.p.s.a. po ponownym rozpoznaniu sprawy sąd stosownie do okoliczności oddala skargę o wznowienie postępowania albo uwzględniając ją zmienia zaskarżone orzeczenie albo je uchyla i skargę odrzuca lub postępowanie umarza. Przepis ten wskazuje zamknięty katalog rozstrzygnięć wydanych przez sąd administracyjny na skutek rozpoznania skargi o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego. Jak wskazuje się jednolicie w orzecznictwie sądów administracyjnych, katalog ten jest w pełni przystający do podstaw wznowienia określanych mianem restytucyjnych, tj. z art. 272 – 274 p.p.s.a. W przypadku bowiem, gdy stwierdzona restytucyjna podstawa wznowienia miała wpływ na treść uprzednio wydanego rozstrzygnięcia, należy skargę o wznowienie uwzględnić i orzec następczo w sposób wskazany w art. 282 § 2 p.p.s.a., tj. zmienić zaskarżone orzeczenie, ewentualnie gdy zajdą ku temu podstawy – umorzyć postępowanie lub odrzucić skargę (vide orzecznictwo niżej wskazane, zgodne co do powyższej kwestii).

40 Rozbieżności w orzecznictwie dotyczą sytuacji, gdy podstawa wznowienia postępowania, która faktycznie zaistniała, miała charakter nieważnościowy (jak w sprawie niniejszej – pozbawienie możności działania na skutek naruszenia przepisów prawa, art. 271 pkt 2 p.p.s.a.). Niektóre składy orzekające wskazują bowiem, że w takim przypadku należy zawsze uchylić orzeczenie sądu, tzn. także wówczas, gdy podstawa wznowienia nie miała wpływu na wynik sprawy, a następnie orzec w sprawie, w której wyrok na skutek wznowienia uchylono. W przeciwnym wypadku w obrocie prawnym pozostawałoby orzeczenie dotknięte wadą nieważności (vide wyroki z dnia 14 kwietnia 2015 r., I OSK 3179/14, z dnia 3 marca 2010 r., I OSK 1286/19, z dnia 15 kwietnia 2008 r., II OSK 406/07, z dnia 25 marca 2014 r., II SA/Wr 670/13, CBOSA).

41 Zwolennicy odmiennego kierunku orzecznictwa sądowoadministracyjnego wskazują jednak, że treść art. 282 § 2 p.p.s.a. nie uwzględnia sytuacji, w której brak wpływu na wynik sprawy stwierdzonej podstawy wznowienia postępowania może wystąpić również w przypadku podstawy nieważnościowej, tzn. gdy sąd po ponownym rozpatrzeniu sprawy stwierdzi, że mimo wady nieważności powinien wydać identyczne orzeczenie z tym, którego skarga o wznowienie dotyczy (vide wyroki z dnia 27 stycznia 2012 r., II FSK 1260/10, z dnia 19 stycznia 2010 r., II OSK 1770/09, z dnia 7 października 2014 r., II SA/Kr 889/14, oraz z dnia 11 grudnia 2013 r., I SA/Kr 932/13, CBOSA).

42 Sąd I instancji podzielił tę drugą linię orzecznictwa, przede wszystkim dlatego, że uwzględnia ona w większym stopniu zasadę ekonomii procesowej. W ocenie Sądu brak jest potrzeby uwzględniania skargi o wznowienie postępowania i uchylania zaskarżonego wyroku mimo prawidłowości zawartego w nim rozstrzygnięcia, ewentualnie brak jest potrzeby uchylania zaskarżonego wyroku i zmiany zawartego w nim rozstrzygnięcia poprzez orzeczenie po ponownym rozpoznaniu sprawy jeszcze raz w sposób identyczny - gdy można skargę o wznowienie oddalić po ponownym rozpoznaniu sprawy po wznowieniu (w innym składzie) i wyeliminowaniu przyczyny wznowienia oceniając, że mimo wady nieważności końcowe jej rozstrzygnięcie było trafne.

43 Sąd wskazał również, że dodatkowym argumentem za zastosowaniem takiego rozwiązania w sprawie niniejszej jest jej specyfika. Co prawda wada nieważności polegająca na pozbawieniu skarżącego możności działania w postępowaniu w sprawie II SA/Bk 135/13 dotknęła to postępowanie w całości a nie w jego fragmencie, to jednak nie może ujść uwadze, że Sąd w postępowaniu wznowionym dokonał ponownej oceny tej sprawy, ponownego jej merytorycznego rozpoznania, w innym składzie (co gwarantuje obiektywność orzeczenia). Celem skargi o wznowienie postępowania było ponowne rozpoznanie sprawy tym razem z udziałem skarżącego i z uwzględnieniem jego stanowiska i interesu prawnego. Ten cel został w sprawie niniejszej osiągnięty, bowiem Sąd skontrolował postępowanie środowiskowe na jego etapie zakończonym decyzją z dnia [...] listopada 2012 r., także z rozważeniem stanowiska skarżącego. Ocena, że prawidłowe było uchylenie w sprawie II SA/Bk 135/13 zaskarżonej decyzji SKO mimo nieuczestniczenia w tamtym postępowaniu R. B. - uzasadniała oddalenie skargi o wznowienie postępowania w sprawie niniejszej mimo wystąpienia przesłanki nieważności.

44 Sąd zwrócił ponadto uwagę, że po wydaniu wyroku w sprawie II SA/Bk 135/13 postępowanie środowiskowe zostało jeszcze raz przeprowadzone na etapie odwoławczym i z udziałem skarżącego, który na kolejną decyzję SKO – z dnia [...] lipca 2014 r. wniósł skargę do Sądu zarejestrowaną pod sygnaturą II SA/Bk 894/14. Po przeprowadzeniu postępowania z udziałem R. B. Sąd w sprawie II SA/Bk 894/14 skargę oddalił, a tenże skarżący wniósł od wyroku skargę kasacyjną, którą w dniu 17 marca 2015 r. przekazano Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu. Skarżący miał zatem zapewniony udział na etapach postępowania środowiskowego (administracyjnym i sądowym) zaistniałych po wyroku w sprawie II SA/Bk 135/13, mógł wnosić zastrzeżenia, uwagi i wnioski (w tym dowodowe) oraz poddać kontroli sądu ponowne rozstrzygnięcie organu odwoławczego, którym rozpoznano odwołanie od decyzji z dnia [...] czerwca 2012 r.

45 Podsumowując, Sąd stwierdził, że skargę o wznowienie postępowania należało rozpoznać negatywnie, bowiem wznowione postępowanie w sprawie II SA/Bk 135/13 mimo wady nieważności zakończyło się prawidłowym rozstrzygnięciem sądowym. Stąd też skarga o wznowienie podlegała oddaleniu na podstawie art. 282 § 2 p.p.s.a.

46 Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył R. B., zaskarżając wyrok w całości, zarzucając na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

47 1. art. 281 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i połączenie w sprawie badania zasadności skargi o wznowienie postępowania z ponownym rozpoznaniem sprawy;

48 2. art. 282 § 2 p.p.s.a. poprzez wydanie wyroku oddalającego skargę o wznowienie postępowania, mimo przyjęcia, że podstawą wznowienia była nieważność postępowania spowodowana pozbawieniem strony możliwości działania w toczącym się postępowaniu, o której mowa w art. 271 pkt 2 p.p.s.a., co w rezultacie doprowadziło do pozostawienia w obrocie prawnym wyroku Sądu I instancji z dnia 19 września 2013 r., sygn. akt II SA/Bk 135/13, mimo że zapadł on w postępowaniu dotkniętym wadą nieważności;

49 3. art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 282 § 1 p.p.s.a. poprzez nierozpoznanie sprawy na nowo w granicach jakie zakreśla podstawa nieważności w postępowaniu, które było dotknięte tą wadą w całości, a przejawiające się niedostrzeżeniem naruszenia prawa polegającego na wydaniu decyzji przez Wójta Gminy J. bez porozumienia z Wójtem Gminy T. oraz niezastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. w związku z wystąpieniem przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego z art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a., które to uchybienie proceduralne rodzi skutki w zakresie prawa materialnego, tj. art. 75 ust. 4 ustawy środowiskowej;

50 4. art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 282 § 1 p.p.s.a. poprzez niedopełnienie obowiązku wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego na podstawie akt sprawy, i przyjęcie, że skarżące Stowarzyszenie w sprawie II SA/Bk 135/13 wnosiło jedynie o uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B., w sytuacji gdy z akt sprawy wynika (pismo procesowe z dnia 18 września 2013 r.), że wskazano na podstawy faktyczne i prawne, które umożliwiały uchylenie decyzji obu organów;

51 5. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 282 § 1 p.p.s.a. poprzez nieuchylenie decyzji organu I instancji, która powinna zostać wyeliminowana z obiegu prawnego jako naruszająca art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy środowiskowej w zw. z art. 104 § 2 k.p.a. i art. 107 § 1 k.p.a., ponieważ nie czyni zadość wymaganiom konkretności rozstrzygnięcia decyzją administracyjną i w konsekwencji powoduje, że na jej podstawie możliwa jest realizacja przedsięwzięcia co najmniej w dwóch wariantach;

52 6. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 282 § 1 p.p.s.a. poprzez nieuchylenie decyzji organu I instancji, która powinna zostać wyeliminowana z obiegu prawnego jako naruszająca art. 80 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 77 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 77 ust. 3 ustawy środowiskowej z tego powodu, że określa inny wariant przedsięwzięcia do realizacji niż postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w B. z dnia [...]kwietnia 2012 r., znak [...];

53 7. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 282 § 1 p.p.s.a. poprzez nieuchylenie decyzji organu I instancji, która została wydana w postępowaniu przeprowadzonym z naruszeniem art. 7, 77 § 1, 77 § 4 k.p.a polegającym na niewłaściwym ustaleniu stanu faktycznego w zakresie ilości odpadów w poszczególnych wariantach;

54 8. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 282 § 1 p.p.s.a. poprzez nieuchylenie decyzji organu I instancji, która powinna zostać wyeliminowana z obiegu prawnego jako naruszająca art. 66 ust. 1 pkt 5 lit. b o.o.ś., ponieważ określa wariant 3b(Z) (wariant z obejściem [...]) jako wariant najbardziej korzystny z punktu widzenia szkodliwości dla środowiska, w sytuacji kiedy z analizy środowiskowej wynika, że takim wariantem jest wariant 3b(BZ) (wariant bez obejścia [...]). Wariant 3b(Z) (wariant z obejściem [...]) jest tymczasem wariantem proponowanym przez [...] Zarząd Dróg Wojewódzkich w B. (art. 66 ust. 1 pkt 5 lit. a ustawy środowiskowej);

55 9. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 282 § 1 p.p.s.a. poprzez nieuchylenie decyzji organu I instancji, która powinna zostać wyeliminowana z obiegu prawnego jako naruszająca art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy środowiskowej i art. 82 ust. 3 w zw. z § 12 ust. 1 oraz § 13 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie, ponieważ określa parametry techniczne projektowanej trasy niezgodnie z rozporządzeniem.

56 W konsekwencji wskazanych wyżej naruszeń, w ocenie skarżącego kasacyjnie, Sąd I instancji niezasadnie oddalił skargę w oparciu o art. 282 § 2 p.p.s.a, podczas gdy skarga ta zasługiwała na uwzględnienie, a wyrok o sygn. II SA/Bk 135/13 oraz decyzje organu I instancji, jak również organu II instancji podlegały uchyleniu.

57 Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

58 Odpowiedź na skargę kasacyjną złożył [...] Zarząd Dróg Wojewódzkich w B., wnosząc o oddalenie skargi kasacyjnej.

59 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

60 Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

61 Zgodnie z art. 281 p.p.s.a. (w brzmieniu obowiązującym do 15 sierpnia 2015 r.), na rozprawie sąd rozstrzyga przede wszystkim o dopuszczalności wznowienia i odrzuca wniosek, jeżeli brak ustawowej podstawy wznowienia albo termin do wniesienia skargi nie został zachowany. Sąd może jednak po rozważeniu stanu sprawy połączyć badanie dopuszczalności wznowienia z rozpoznaniem sprawy.

62 Wskazany przepis dopuszcza połączenie badania dopuszczalności wznowienia z rozpoznaniem sprawy, co też uczynił Sąd I instancji. W zaskarżonym wyroku stwierdzono bowiem, że skarga została wniesiona w terminie i opiera się na ustawowej podstawie wznowienia, która wystąpiła. Skoro skarga była dopuszczalna, Sąd przystąpił do rozpoznania sprawy.

63 Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się zaś do rozstrzygnięcia, czy stwierdzając zaistnienie przesłanki nieważności postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 19 września 2013 r., sygn. akt II SA/Bk 135/13, Sąd I instancji był uprawniony do oddalenia skargi o wznowienie postępowania, pozostawiając tym samym w obrocie prawnym wyrok, wydany w postępowaniu dotkniętym wadą nieważności.

64 Stosownie do art. 282 § 2 p.p.s.a. (w brzmieniu obowiązującym do 15 sierpnia 2015 r.), po ponownym rozpoznaniu sprawy sąd stosownie do okoliczności oddala skargę o wznowienie postępowania albo uwzględniając ją zmienia zaskarżone orzeczenie albo je uchyla i skargę odrzuca lub postępowanie umarza.

65 Z powyższego przepisu wynika, że ponowne rozpoznanie sprawy w wyniku wznowienia postępowania sąd może zakończyć orzeczeniem oddalającym skargę o wznowienie postępowania, zmieniającym zaskarżone orzeczenie, uchylającym zaskarżone orzeczenie i odrzucającym skargę bądź uchylającym zaskarżone orzeczenie i umarzającym postępowanie.

66 Oddalenie skargi o wznowienie postępowania nastąpić powinno wówczas, gdy zgłoszona podstawa wznowienia postępowania jest bezzasadna lub stwierdzona podstawa wznowienia nie miała wpływu na treść uprzednio wydanego orzeczenia. Natomiast w każdym innym przypadku skarga o wznowienie postępowania powinna być uwzględniona.

67 Co do zasady uwzględnienie skargi o wznowienie postępowania wiązać się musi z ustaleniem, czy stwierdzona podstawa wznowienia miała wpływ na treść uprzednio wydanego rozstrzygnięcia. W doktrynie ugruntowało się stanowisko, że zasada ta nie dotyczy jednak podstaw wznowienia postępowania unormowanych w art. 271 pkt 1 i 2 p.p.s.a. Ustaleń takich nie prowadzi się więc wówczas, gdy skarga o wznowienie postępowania opiera się na zarzucie nieważności postępowania zakończonego uprzednio wydanym w sprawie orzeczeniem. W przypadku nieważności postępowania bada się jedynie to, czy w chwili wydania prawomocnego orzeczenia zaistniała przyczyna nieważności. Stwierdzenie zaistnienia przyczyny nieważności postępowania w dacie wydawania prawomocnego orzeczenia skutkować powinno zawsze uchyleniem tego orzeczenia tylko już z tego powodu, choćby nieważność postępowania pozostawała bez wpływu na rozstrzygnięcie sprawy (por. A. Kabat [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz do art. 271, Lex 2013; H. Knysiak-Molczyk [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 1021; J. P. Tarno Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, s. 621). Zgodnie z tym stanowiskiem, każde orzeczenie wydane w toku postępowania dotkniętego wadą nieważności winno zawsze być usunięte z obrotu prawnego niezależnie od wyniku zakończonego postępowania i niezależnie od słuszności zapadłego w nim rozstrzygnięcia. Nieważność postępowania stanowi bowiem z jednej strony kwalifikowaną wadę zarówno dotkniętego nią postępowania jak i kończącego je orzeczenia a z drugiej bezwzględną podstawę wznowienia postępowania. Jednakże w orzecznictwie wyrażany jest również pogląd, że wydanie orzeczenia o oddaleniu skargi o wznowienie postępowania możliwe jest także wtedy, gdy mimo wystąpienia przesłanki nieważności postępowania z art. 271 pkt 1 i 2 p.p.s.a., ponowne rozpoznanie sprawy ze skargi doprowadzi do konstatacji, że w wyniku jej rozpoznania zapadłoby orzeczenie odpowiadające w swej treści orzeczeniu wydanemu w postępowaniu dotkniętym wadą nieważności (zob. wyroki NSA: z dnia 27 stycznia 2012 r., sygn. akt II FSK 1260/10, z dnia 19 stycznia 2010 r., sygn. akt II OSK 1770/09, prawomocny wyrok WSA w Krakowie z dnia 11 grudnia 2013 r., sygn. akt I SA/Kr 932/13, orzeczenia.nsa.gov.pl).

68 W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji, mimo tego, że stwierdził, iż skarga o wznowienie postępowania opiera się na usprawiedliwionej podstawie, a więc, że postępowanie sądowe zakończone prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 19 września 2013 r. sygn. akt II SA/Bk 135/13 dotknięte jest wadą nieważności, podzielając motywy rozstrzygnięcia zawarte we wspomnianym wyroku, oddalił skargę o wznowienie postępowania i tym samym pozostawił w obrocie prawnym orzeczenie wydane w postępowaniu dotkniętym wadą nieważności. Zauważyć jednak trzeba, iż Sąd I instancji, mimo że oddalił skargę o wznowienie postępowania, to w rzeczywistości jeszcze raz rozpoznał skargę Stowarzyszenia [...] w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] listopada 2012 r. w przedmiocie ustalenia warunków środowiskowych, biorąc pod uwagę stanowisko R. B. przedstawione w skardze o wznowienie i w piśmie ją uzupełniającym z dnia 24 czerwca 2015 r., w konsekwencji uznając, że brak jest podstaw do uchylenia lub zmiany zakwestionowanego skargą o wznowienie wyroku z dnia 19 września 2013 r. sygn. akt II SA/Bk 135/13.

69 Dokonując oceny prawidłowości wydanego przez Sąd I instancji wyroku, przede wszystkim podkreślić należy, że wyrokiem z dnia 19 września 2013 r. sygn. akt II SA/Bk 135/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uchylił zaskarżoną decyzję z dnia [...] listopada 2012 r. utrzymującą w mocy decyzję środowiskową z dnia [...] czerwca 2012 r. Sąd ten uwzględniając zarzuty skargi Stowarzyszenia [...], orzekł przy tym zgodnie z wnioskiem zawartym w skardze o uchylenie wyłącznie decyzji organu odwoławczego. Wnoszący skargę o wznowienie postępowania R. B. domagał się uchylenia również decyzji pierwszoinstancyjnej, jednakże żądanie to nie mogło zostać uwzględnione z uwagi na uznanie, że postępowanie w sprawie o sygn. II SA/Bk 135/13, zakończyło się prawidłowym rozstrzygnięciem sądowym. Jak słusznie wskazał Sąd I instancji, Sąd w wyroku z dnia 19 września 2013 r. sygn. akt II SA/Bk 135/13, uwzględnił żądanie skargi Stowarzyszenia uchylenia decyzji organu odwoławczego, nie dopatrując się z urzędu także podstaw do uchylenia decyzji organu I instancji. Na marginesie należy zauważyć, że w świetle art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, więc nawet gdy skarżący wnosi o uchylenie decyzji organów obu instancji, wniosek taki nie musi być przez Sąd uwzględniony.

70 Należy podkreślić, że Sąd I instancji w istocie jeszcze raz rozpoznał skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] listopada 2012 r. Dokonanie zaś wykładni art. 282 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którą w sytuacji stwierdzenia zaistnienia przesłanki nieważności postępowania z art. 271 pkt 2 p.p.s.a., należałoby uwzględnić skargę o wznowienie postępowania i uchylić objęty skargą o wznowienie postępowania wyrok, prowadziłoby w niniejszej sprawie do stanu, w którym Sąd, orzekający w innym składzie, ponownie wydałby wyrok uwzględniający skargę na wskazaną decyzję. Zaskarżony wyrok w istocie właśnie do takiego stanu doprowadził. Dlatego też w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, na pełną aprobatę zasługuje stanowisko Sądu I instancji, że brak było potrzeby uwzględniania skargi o wznowienie postępowania i uchylania zaskarżonego wyroku mimo prawidłowości zawartego w nim rozstrzygnięcia, ewentualnie uchylania zaskarżonego wyroku i zmiany zawartego w nim rozstrzygnięcia poprzez orzeczenie po ponownym rozpoznaniu sprawy jeszcze raz w sposób identyczny, w sytuacji, gdy można skargę o wznowienie oddalić po ponownym rozpoznaniu sprawy po wznowieniu (w innym składzie) i wyeliminowaniu przyczyny wznowienia oceniając, że mimo wady nieważności końcowe jej rozstrzygnięcie było trafne. W myśl bowiem art. 282 § 2 p.p.s.a. po ponownym rozpoznaniu sprawy, a więc sprawy, w której był wydany kwestionowany w drodze skargi o wznowienie postępowania wyrok, Sąd może oddalić skargę o wznowienie postępowania. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w warunkach rozpoznawanej sprawy wydanie takiego orzeczenia było zgodne z prawem, mimo wystąpienia przesłanki nieważności postępowania z art. 271 pkt 2 p.p.s.a. Ponowne rozpoznanie sprawy ze skargi na wskazaną wyżej decyzję doprowadziło Sąd I instancji do konstatacji, że zaskarżoną decyzję należy uchylić. Mając na uwadze art. 7 p.p.s.a. i statuowaną przez niego zasadę szybkości postępowania trzeba stwierdzić, że zaskarżony wyrok odpowiada prawu. Należy zauważyć, że Sąd we wznowionym postępowaniu dokonał ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy z rozważeniem stanowiska skarżącego. Ocena, że prawidłowe było uchylenie w sprawie o sygn. akt II SA/Bk 135/13 zaskarżonej decyzji SKO mimo nieuczestniczenia w tamtym postępowaniu R. B. uzasadniała zatem oddalenie skargi o wznowienie postępowania.

71 Zasadnicze znaczenie dla oceny prawidłowości rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonym wyroku ma także okoliczność, na którą zwrócił uwagę Sąd I instancji, że po wydaniu wyroku w sprawie II SA/Bk 135/13 postępowanie środowiskowe zostało jeszcze raz przeprowadzone na etapie odwoławczym i z udziałem skarżącego, który na kolejną decyzję SKO – z dnia [...] lipca 2014 r. wniósł skargę do WSA w Białymstoku, zarejestrowaną pod sygnaturą II SA/Bk 894/14. Po przeprowadzeniu postępowania z udziałem R. B. Sąd w sprawie II SA/Bk 894/14 skargę oddalił, a tenże skarżący wniósł od wyroku skargę kasacyjną, którą w dniu 17 marca 2015 r. przekazano Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu. Skarżący miał zatem zapewniony udział na etapach postępowania środowiskowego (administracyjnym i sądowym), toczących się po wyroku w sprawie o sygn. akt II SA/Bk 135/13, mógł przedstawić swoje stanowisko oraz poddać kontroli sądu ponowne rozstrzygnięcie organu odwoławczego, którym rozpoznano odwołanie od decyzji z dnia [...] czerwca 2012 r. Należy podkreślić, że cały czas chodzi o postępowanie w tej samej sprawie w przedmiocie ustalenia warunków środowiskowych. Zatem, uwzględniając realia rozpoznawanej sprawy, należało uznać, że wartością zasadniczą jest merytoryczne rozpoznanie sprawy.

72 Wobec powyższego, nie sposób podzielić stanowiska zawartego w skardze kasacyjnej, że w zaskarżonym wyroku dano pierwszeństwo zasadzie ekonomii procesowej nad prawem strony do obrony swoich praw w postępowaniu. Nie można bowiem tracić z pola widzenia, że skarżący w istocie miał zapewniony szeroki udział w postępowaniu dotyczącym decyzji środowiskowej z dnia [...] czerwca 2012 r. Postępowanie środowiskowe zostało bowiem jeszcze raz merytorycznie przeprowadzone na etapie odwoławczym, z udziałem skarżącego, który na decyzję SKO z dnia [...] lipca 2014 r. wniósł skargę do WSA w Białymstoku, a następnie skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

73 Należy zauważyć, że w okolicznościach niniejszej sprawy nieusprawiedliwione są także obawy związania WSA w Białymstoku orzekającego w sprawie sygn. II SA/Bk 894/14 wyrokiem Sądu w sprawie sygn. akt II SA/Bk 135/13, bowiem w wyroku tym Sąd stwierdził naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na prawidłowość ustalonego stanu faktycznego sprawy i uznał za przedwczesną ocenę zaskarżonej decyzji z punktu widzenia prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. W konsekwencji, Sąd nakazał organowi odwoławczemu ponowne, merytoryczne rozpoznanie sprawy w jej całokształcie.

74 Wobec ponownego rozpoznania sprawy przez Sąd I instancji, z rozważeniem stanowiska skarżącego, i dokonania oceny, że mimo wady nieważności rozstrzygnięcie zawarte w wyroku z dnia 19 września 2013 r. sygn. akt II SA/Bk 135/13, było trafne, jak i biorąc pod uwagę specyfikę niniejszej sprawy, w której sąd administracyjny orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji, a w wyniku tego orzeczenia przeprowadzono na nowo postępowanie administracyjne w drugiej instancji, a następnie postępowanie sądowoadministracyjne, w których zapewniono skarżącemu czynny udział, za prawidłowe należało uznać rozstrzygnięcie Sądu I instancji, oddalające skargę o wznowienie postępowania.

75 Nieusprawiedliwione są zatem zarzuty naruszenia przez Sąd I instancji art. 281 i art. 282 § 2 p.p.s.a.

76 W związku z treścią rozstrzygnięcia zawartego w wyroku z dnia 19 września 2013 r. sygn. akt II SA/Bk 135/13 i wskazanymi wytycznymi dla organu II instancji, pozostałe zarzuty zawarte w skardze kasacyjnej, wskazujące na wadliwość decyzji organu I instancji, nie mogły być uznane za zasadne.

77 Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji wyroku.

78 -----------------------

79 16

Powołane przepisy

Cytowane w

Cytowane w 37 orzeczeniach.

  1. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 września 2024 r., II SA/Wa 1015/24
  2. Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 maja 2024 r., II OZ 742/23
  3. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 marca 2024 r., II SA/Wa 2072/23
  4. Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 czerwca 2023 r., I OZ 152/23
  5. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 maja 2023 r., I GSK 808/19
  6. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 20 grudnia 2022 r., II SA/Ke 558/22
  7. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 20 października 2022 r., IV SA/Po 336/22
  8. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 sierpnia 2022 r., II GSK 236/22
  9. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 marca 2022 r., III FSK 3938/21
  10. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 14 grudnia 2021 r., I SA/Bd 276/21
  11. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 14 grudnia 2021 r., I SA/Bd 261/21
  12. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 1 grudnia 2021 r., I SA/Bd 706/21
  13. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 5 października 2021 r., I SA/Bd 254/21
  14. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 21 września 2021 r., III SA/Lu 232/21
  15. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 29 marca 2021 r., II SA/Gl 1468/20
  16. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 grudnia 2020 r., I OSK 305/19
  17. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 grudnia 2020 r., I OSK 1274/19
  18. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 31 sierpnia 2020 r., I SA/Kr 401/20
  19. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 czerwca 2020 r., I GSK 1554/19
  20. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 października 2019 r., I GSK 1379/18

Pokaż wszystkie