Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 sierpnia 2019 r., II OSK 2405/17

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 sierpnia 2019 r., II OSK 2405/17

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marzenna Linska - Wawrzon Sędziowie Sędzia NSA Roman Ciąglewicz Sędzia del. WSA Paweł Groński (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Łukasz Pilip po rozpoznaniu w dniu 29 sierpnia 2019 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej [...] Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 maja 2017 r. sygn. akt VII SA/Wa 1496/16 w sprawie ze skargi [...] Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2016 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

2 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 30 maja 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 1496/16, oddalił skargę [...] Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2016 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji.

3 W skardze kasacyjnej od ww. wyroku [...] Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w K., reprezentowany przez radcę prawnego, opierając się na podstawie z art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o

4 postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze

5 zm, dalej: p.p.s.a.) zarzucił naruszenie:

6 I. prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, poprzez przyjęcie, że przepis ten odnosi się do odbudowy wałów przeciwpowodziowych rzeki [...];

7 II. przepisów postępowania, których uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy w postaci art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy skarżący wykazał, iż postępowanie organów administracji publicznej dotknięte było wadami prawnymi określonymi w art. 156 §1 pkt 2 i pkt 4 k.p.a. tj.:

8 1. nałożenie bez podstawy prawnej na skarżącego, przez organ nadzoru budowlanego, obowiązku w zakresie przebudowy przedmiotowego wału;

9 2. skierowanie decyzji organu nadzoru budowlanego do skarżącego jako jednostki organizacyjnej realizującej w imieniu Marszałka Województwa [...] zadania z zakresu administracji rządowej określone i zdefiniowane w art. 75 ustawy Prawo wodne, który na podstawie art. 17a ustawy z dnia 8 sierpnia 1996r. o zasadach wykonywania uprawnień przysługujących Skarbowi Państwa (Dz. U. Nr 106, poz. 493 ze zm.) reprezentuje Skarb Państwa.

10 Podnosząc powyższe zarzuty, skarżący kasacyjnie wniósł na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Ponadto w oparciu o art. 176 § 2 p.p.s.a. oświadczył, że wnosi o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.

11 W uzasadnieniu skarżący kasacyjnie przedstawił argumentację na poparcie przedstawionych zarzutów prezentując wybrane przykłady orzecznictwa sądowoadministracyjnego.

12 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

13 Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i dlatego podlega oddaleniu.

14 Ponieważ postępowanie sądowoadministracyjne w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte po dniu 15 sierpnia 2015 r., do uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego znajduje zastosowanie art. 193 zd. 2 p.p.s.a., zgodnie z którym uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę

15 zarzutów skargi kasacyjnej.

16 Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny ocenił zarzuty postawione wobec zaskarżonego wyroku, uwzględniwszy, że rozpoznaniu podlega sprawa w granicach wywiedzionych skarg kasacyjnych (art. 183 § 1 p.p.s.a.), gdyż

17 nie stwierdzono przesłanek nieważności postępowania sądowego określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a.

18 Zasadniczo w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty kasacyjne dotyczące naruszenia przepisów postępowania.

19 Odnosząc się do zarzutu kasacyjnego naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

20 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez skierowanie decyzji do osoby niebędącej stroną w sprawie należy uznać, że decyzja decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2016 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji została prawidłowo skierowana do [...] Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w K.. Zgodnie bowiem z § 4 Statutu [...] Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w K. będącego załącznikiem do uchwały Sejmiku Województwa Śląskiego z dnia 17 maja 2012 r. nr IV/21/3/2012 jest jednostką budżetową województwa finansowaną ze środków Samorządu Województwa [...] i jednocześnie wojewódzką samorządową jednostką organizacyjną (§ 2), do której zadań należy między innymi realizowanie zadań wynikających z wykonywania przez Marszałka Województwa [...] prawa właścicielskiego w stosunku do wód i urządzeń istotnych dla regulacji stosunków wodnych na potrzeby rolnictwa oraz w stosunku do

21 tzw. wód pozostałych, niewymienionych w art. 11 ust. 1 pkt 1-3 ustawy Prawo wodne; przygotowanie dokumentacyjne zadań w zakresie utrzymania cieków wodnych oraz budowy, odbudowy i modernizacji urządzeń wodnych, urządzeń melioracji wodnych podstawowych, realizacja tych zadań i rozliczenie finansowe wraz z przekazaniem do eksploatacji; koordynowanie utrzymanie cieków wodnych, urządzeń melioracji wodnych podstawowych (remonty, konserwacja i eksploatacja) w zakresie zabezpieczenia środków i ich rozdziału według hierarchii potrzeb w aspekcie otrzymywanych środków finansowych (§ 10 pkt 1, 3, 5). Ponadto, stosownie do treści art. 92 ust. 4 Prawa wodnego, w ramach gospodarowania mieniem Skarbu Państwa, związanym z gospodarką wodną, dyrektor regionalnego zarządu realizuje w imieniu Prezesa Krajowego Zarządu zadania związane z utrzymywaniem śródlądowych wód powierzchniowych lub urządzeń wodnych oraz pełni funkcję inwestora w zakresie gospodarki wodnej w regionie wodnym.

22 W świetle powyższego należy uznać, że skarżący kasacyjnie był właściwym adresatem decyzji administracyjnych dotyczących utrzymania wałów przeciwpowodziowych, które są rodzajem urządzeń wodnych.

23 Dodatkowo należy podkreślić, że obowiązki, o których mowa w art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego są nakładane na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego. W świetle przywołanych przepisów oraz przyjętego jako prawidłowy i niepodważonego w skardze kasacyjnej stanu faktycznego, organy zasadnie przyjęły, że w rozpoznawanej sprawie to skarżący kasacyjnie był zarządzającym obiektem budowlanym w postaci wałów przeciwpowodziowych. Prawidłowo zatem decyzja mająca swoje oparcie w podstawie materialnoprawnej określonej w art. 66 ust. 1 została skierowana do skarżącego kasacyjnie. Tym samym nie doszło do naruszenia art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a.

24 Niezasadny jest także zarzut naruszenia prawa materialnego w postaci art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Zgodnie z tym przepisem w przypadku

25 stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Sąd I instancji słusznie uznał za prawidłowe stanowisko organów nadzoru budowlanego , że

26 decyzja wydana na podstawie powołanego przepisu ma na tzw. związany charakter. Przejawia się on w tym, że organ jest zobowiązany do wydania decyzji w razie ustalenia, że wystąpiła którakolwiek z przesłanek wymienionych w powyższym

27 przepisie. Ponadto należy wskazać, że zgodnie z art. 2 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego przepisy ustawy Prawo budowlane nie naruszają przepisów

28 odrębnych, a w szczególności prawa wodnego w odniesieniu do urządzeń wodnych. Tymczasem stosownie do treści art. 62 ust. 2 Prawa wodnego przepisy art. 63-66 Prawa wodnego (dotyczące budownictwa wodnego) nie naruszają przepisów ustawy Prawo budowlane. Powyższe oznacza, że przepisy Prawa wodnego i Prawa budowlanego wzajemnie się nie naruszają, wobec czego zachodzi przypadek współstosowania tych ustaw.

29 W rozpoznawanej sprawie poza sporem pozostaje, że wały przeciwpowodziowe rzeki [...] znajdują się w nieodpowiednim stanie technicznym, gdyż wynika, to jednoznacznie ze zgromadzonego w sprawie materiału

30 i okoliczność ta nie była przez skarżącego kasacyjnie kwestionowana. W tej zaś sytuacji organ nadzoru budowlanego był zobowiązany do wydania decyzji opierającej się na art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Nałożone na skarżącego kasacyjnie obowiązki mają na celu doprowadzenie urządzenia melioracji wodnych podstawowych do odpowiedniego stanu technicznego, zgodnie z treścią dwóch opinii technicznych sporządzonych na potrzeby tego postępowania tj. "Oceny stanu technicznego i stopnia bezpieczeństwa wałów przeciwpowodziowych, budowli wałowych i towarzyszących, na długości 73,25 km., w woj. [...]. Zeszyt 13. Etap 6- obwałowania rzeki [...], o łącznej długości 16,07 km, wał lewy w gm. [...] i [...]: km rzeki 3+000-11+450,km wału 3+000 - 11+450" z sierpnia 2011 r. oraz "Oceny stanu technicznego i stopnia bezpieczeństwa wałów przeciwpowodziowych, budowli wałowych i towarzyszących na długości 28,838 km - część 4, ciek [...], lewy wał w km 10+620-15+500, prawy wał w km 11+450-15+500" z listopada 2012 r.

31 Nie można podzielić argumentacji skarżącego kasacyjnie, który wskazuje, że art. 66 Prawa budowlanego nie może obejmować odbudowy, czyli de facto budowy nowego obiektu. W opisanej sprawie nie mamy bowiem do czynienia z budową nowego obiektu, którego wcześniej w danym miejscu nie było. Zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2016 r., znak: [...] dotyczy istniejących już urządzeń melioracji wodnej, a celem art. 66 Pra budowlanego jest zapewnienie należytego użytkowania wcześniej istniejących i znajdujących się w złym stanie technicznym obiektów budowlanych. Nie można zatem podzielić stanowiska o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art.

32 156 § 1 pkt 2 k.p.a., które dawałoby podstawę do stwierdzenia nieważności

33 powyższej decyzji GINB. W tym zakresie skład orzekający rozpatrujący niniejszą skargę kasacyjną całkowicie podzielił pogląd zaprezentowany w wydanym w analogicznej sprawie wyroku NSA z dnia 15 maja 2019 r. sygn. akt II OSK 1640/17.

34 W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie

35 art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.