Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 października 2010 r., II OSK 1479/09

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 października 2010 r., II OSK 1479/09

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Barbara Adamiak Sędziowie sędzia NSA Alicja Plucińska – Filipowicz /spr./ sędzia del. NSA Tomasz Zbrojewski Protokolant Kamil Strzępek po rozpoznaniu w dniu 1 października 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 2 czerwca 2009 r. sygn. akt II SA/Bd 921/08 w sprawie ze skargi K. B. na decyzję Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych obowiązków 1. oddala skargę kasacyjną 2. zasądza od Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy na rzecz K. B. kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

2 II OSK 1479/09 U z a s a d n i e n i e

3 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 2 czerwca 2009 r. sygn. akt II SA/Bd 921/08 po rozpoznaniu skargi K. B. na decyzję Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy z dnia [...] września 2008 r. utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w T. z dnia [...] lipca 2008 r. w przedmiocie nakazania Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w T. wykonania określonych robót polegających na skutecznym usunięciu przyczyny zawilgocenia i zagrzybienia w mieszkaniach na ostatniej kondygnacji budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] /lokale nr [...],[...] i [...]/, poprzez wyeliminowanie przyczyn, to jest braków w ociepleniu, uszczelnieniu stolarki oraz innych błędów wykonawczych określonych w opinii sporządzonej przez T. M., przy czym w pozostałych mieszkaniach ostatniej kondygnacji nakazano przeprowadzić roboty zgodnie z wytycznymi przedstawionymi w tej opinii - uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą organu pierwszej instancji.

4 W uzasadnieniu wyroku podano, że stanowisko organu pierwszej instancji zostało oparte na wynikach kontroli mieszkania K. B..

5 Od decyzji organu pierwszej instancji odwołanie wniosła K. B. podnosząc, że domaga się rozstrzygnięcia co do istotny sprawy poprzez nakazanie Spółdzielni Mieszkaniowej skutecznego usunięcia zgodnie z prawem budowlanym i sztuką budowlaną, przyczyn złego stanu jej własnościowego mieszkania, to jest zawilgocenia i zagrzybienia oraz ich skutków w mieszkaniach ostatniej kondygnacji przedmiotowego budynku a także ocieplenia wszystkich ścian szczytowych ostatniej kondygnacji. Odwołująca się podniosła zarzuty dotyczące opinii autorstwa T. M. w kwestii jego bezstronności i jakości. Autor opinii starał się zwłaszcza unikać powiązania przyczyn zaistniałego stanu lokalu ze skutkami, co powoduje, że opinia w zasadzie niczego nie wyjaśnia. Odwołanie wniosła również Spółdzielnia Mieszkaniowa domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. Po rozpoznaniu sprawy organ II instancji decyzją z dnia [...] listopada 2007 r. uchylił decyzję zaskarżoną i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia wskazując, że art. 61 i 62 Prawa budowlanego dotyczą obiektów budowlanych a nie lokali a ponadto organ pierwszej instancji nie dokonał oceny opinii technicznej stanowiącej materiał dowodowy w sprawie.

6 Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji wydał decyzję z dnia [...] lipca 2008 r. nakazującą Zarządowi Spółdzielni Mieszkaniowej usunięcie w zakreślonym terminie skutków zawilgocenia w mieszkaniu nr 7 w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w T., to jest osuszenie ściany oraz usunięcie zarodników grzyba. Po rozpoznaniu odwołania złożonego przez "wnioskodawcę" organ odwoławczy decyzją z dnia [...] września 2008 r. uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej nakazania wykonania obowiązku Zarządowi Spółdzielni Mieszkaniowej i nakazał wykonanie określonego obowiązku tej Spółdzielni, utrzymując w mocy decyzję pierwszoinstancyjną w pozostałej części.

7 Skargę na powyższą decyzję wniosła K. B. podnosząc, iż wadliwie organ odwoławczy utrzymał w mocy merytoryczne rozstrzygnięcie powołując się na art. 66 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, podczas gdy istnieje rozbieżność stanowisk dotyczących wykładni i zastosowania tego przepisu, a także wskazał na to, że nakazane obowiązki dotyczą jedynie skutków zaistniałego stanu mieszkania, nie prowadzą natomiast do usunięcia przyczyn takiego stanu rzeczy.

8 Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną.

9 Sąd podzielił stanowisko skarżącej, iż nakazane obowiązki w istocie "wskazują tylko na remont zamieszkiwanego lokalu", jednakże nie zostało uwzględnione w sprawie, że "nawet chwilowo usunięte skutki mogą znaleźć powtórzenie w przypadku nieusunięcia skutecznie przyczyn ich powstania". W ocenie Sądu ma przy tym w sprawie zastosowanie art. 66 Prawa budowlanego, jednakże nie tylko do samego obiektu, lub do lokalu mieszkalnego, lecz zarówno do budynku jak i lokalu skarżącej. W uzasadnieniu wyroku podkreśla się też, że w administracyjnym postępowaniu miało miejsce naruszenie prawa procesowego wobec pominięcia innych właścicieli lokali jako stron postępowania.

10 Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Kujawsko-Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy zarzucając:

11 1/ naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego i właściwej jego oceny, to jest art. 141 ( 4 ppsa,

12 2/ naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię, w szczególności art. 66 ( 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /tekst jednolity Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm./, poprzez przyjęcie, że postępowanie prowadzone odnośnie jednego lokalu mieszkalnego w budynku wymaga uczestnictwa w charakterze strony także innych właścicieli lokali w tym budynku.

13 W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wywodzi się, że postępowanie w sprawie zostało wszczęte na wniosek skarżącej K. Bj. W toku postępowania dokonano remontu dachu a także ocieplono kominy w celu przesunięcia mostka termicznego., zaś po kolejnym okresowym przeglądzie w 2007 r. nie stwierdzono powstawania zawilgoceń. Oględziny w lokalu skarżącej przeprowadzone w dniu [...] stycznia 2008 r. nie stwierdziły pogarszającego się jego stanu technicznego. Pomimo to skarżąca domagała się remontu części dachu budynku. W ocenie organu według przepisów rozdziału 6 ustawy Prawo budowlane nie ma obowiązku badania przyczyn, które doprowadziły do tego, że obiekt jest użytkowany w sposób zagrażający zdrowiu i życiu ludzi. Uznając stan lokalu skarżącej jako wiążący się z jego użytkowaniem, zostały nałożone określone obowiązki na Spółdzielnię Mieszkaniową. Inne żądania skarżącej są niezasadne, skoro wcześniej dokonano remontu dachu. Podnoszone przez skarżącą kwestie dotyczące wad związanych z użytkowaniem lokalu czy budynku należą do postępowania sądowego jako sprawy cywilne.

14 Ponieważ postępowanie było prowadzone na wniosek skarżącej i dotyczyło jej lokalu, tylko ona jest stroną w sprawie a nie inni właściciele lokali w danym budynku, wbrew stanowisku Sądu pierwszej instancji wyrażonemu w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.

15 Odpowiedź na skargę kasacyjną wniosła K. B., domagając się jej oddalenia. W uzasadnieniu podnosi się, że błędnie w skardze kasacyjnej twierdzi się, iż jedyną stroną postępowania w sprawie jest skarżąca, skoro w toku postępowania prowadzonego na jej wniosek okazało się, że problem zagrzybienia i zawilgocenia budynku może dotyczyć także innych lokali mieszkalnych w przedmiotowym budynku. Słuszne jest stanowisko Sądu I instancji, że prawidłowe rozpoznanie sprawy na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego wymaga stosownie do art. 7 i 77 ( 1 kpa udziału także innych właścicieli lokali, poza skarżącą, gdyż pojęcie interesu prawnego w sprawie należy rozumieć szeroko.

16 Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach.

17 Jako podstawę skargi kasacyjnej wskazano w niniejszej sprawie naruszenie prawa procesowego, to jest art. 141 ( 4 ppsa, wobec braku rozpatrzenia całego materiału dowodowego i niedokonanie właściwej oceny. Tak podniesiony zarzut w istocie nie odnosi się do treści art. 141 ( 4 ppsa, który stawia wymagania dla sądu administracyjnego w zakresie uzasadnienia rozstrzygnięcia, zaś zarzucane naruszenie tego przepisu powinno wywodzić związek braków uzasadnienia z samym rozstrzygnięciem. Wnoszący skargę kasacyjną organ w istocie nie kwestionuje treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku w aspekcie wymogów art. 141 ( 4 ppsa, a więc braków samego uzasadnienia, lecz zarzuca wadliwą ocenę przedmiotu sprawy w kontekście art. 66 pkt 1 Prawa budowlanego, to natomiast nie odpowiada regulacji art. 141 ( 4 ppsa. Zarzut naruszenia prawa procesowego tak sformułowany, jak to ma miejsce w skardze kasacyjnej, nie mógł zostać uznany za usprawiedliwiony.

18 Skarga kasacyjna zawiera także zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię, "w szczególności art. 66 ( 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /tekst jednolity Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm./, poprzez przyjęcie, że postępowanie prowadzone odnośnie jednego lokalu mieszkalnego w budynku wymaga uczestnictwa w charakterze strony także innych właścicieli lokali w tym budynku". Tak podniesiony zarzut również nie mógł być uznany za zasadny. Trudno bowiem mówić skutecznie o nieprawidłowej wykładni "art. 66 ( 1" Prawa budowlanego w powiązaniu z błędnie przez organ potraktowaną oceną Sądu I instancji w kwestii wymogów dotyczących uczestnictwa w sprawie wszystkich mieszkańców danego budynku Spółdzielni Mieszkaniowej.

19 Wprawdzie postępowanie administracyjne toczyło się na wniosek skarżącej jako jednej z właścicielek lokalu w budynku Spółdzielni Mieszkaniowej, to jednak może się okazać w toku postępowania administracyjnego, że organ nadzoru budowlanego powinien podjąć postępowanie z urzędu w sytuacji, gdy stwierdzony wadliwy stan budynku, a w tym poszczególnych lokali, wymaga objęcia kontrolą i wydaniem odpowiednich nakazów w odniesieniu do innych także części budynku, a nie tylko do lokalu skarżącej. Nie ma też racji wnoszący skargę kasacyjną organ, iż sprawa wad budynku powodujących określone niekorzystne skutki w jego substancji oraz w poszczególnych lokalach należy wyłącznie do właściwości sądu powszechnego, jako sprawa cywilna pomiędzy właścicielem i wykonawcą robót budowlanych. W sytuacji, gdy organ nadzoru budowlanego wszczyna postępowanie administracyjne na podstawie regulacji zamieszczonej w tej części ustawy - Prawo budowlane, która odnosi się do użytkowania obiektów budowlanych, ma pełne prawo, a nawet obowiązek, wydać stosowne nakazy podmiotowi zobowiązanemu do zapewnienia właściwego stanu użytkowego obiektu na podstawie przepisów prawa publicznego /Prawa budowlanego/, co oczywiście nie wyklucza możliwości zaistnienia sprawy cywilnej w stosunkach pomiędzy podmiotem uprawnionym i zobowiązanym na gruncie prawa cywilnego, rozstrzyganej w postępowaniu przed sądem cywilnym.

20 Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku z mocy art. 184 pps. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 ppsa.