Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 sierpnia 2021 r., II OSK 1285/21

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 sierpnia 2021 r., II OSK 1285/21

Sentencja

1 Dnia 3 sierpnia 2021 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Robert Sawuła po rozpoznaniu w dniu 3 sierpnia 2021 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku A. D. i J. D. o wstrzymanie wykonania decyzji Naczelnika Gminy [...] z [...] lipca 1982 r. nr [...] w sprawie ze skargi kasacyjnej A. D. i J. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 lutego 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 1290/20 oddalającego skargę A. D. i J. D. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia[...] marca 2020 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: wstrzymać wykonanie decyzji Naczelnika Gminy [...] z [...] lipca 1982 r. nr [...].

Uzasadnienie

2 Wyrokiem z 11 lutego 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 1290/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej: WSA) w Warszawie oddalił skargę A. D. i J. D. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) z [...] marca 2020 r., znak [...], w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy Bakałarzewo z [...] lipca 1982 r., nr [...], nakazującej A. P. rozbiórkę budynku letniskowego (7m x 5m x 3m) na działce nr [...] we wsi [...], gmina [...] (decyzja nakazowa).

3 W treści skargi kasacyjnej A. D. i J. D. od ww. wyroku, na zasadzie art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019, poz. 2325 ze zm., Ppsa), zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nakazowej Naczelnika Gminy [...] z [...] lipca 1982 r., nr [...]. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazali, że wykonanie przedmiotowej decyzji wyrządziłoby im nieodwracalne skutki i spowodowałoby znaczne szkody. Podnieśli, że opisana wyżej inwestycja, której rozbiórka nie będzie wiązała się z prostymi, odwracalnymi czynnościami, ale procesem, w toku którego może nastąpić zniszczenie materiałów użytych do budowy obiektu. W załączeniu przedłożyli również dokumentację fotograficzną domku.

4 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

5 Wniosek zasługuje na uwzględnienie.

6 Na wstępie podkreślić należy, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 w związku z art. 193 Ppsa, zgodnie z którą wniesienie skargi kasacyjnej nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Po oddaleniu skargi, skarżący, który wniósł skargę kasacyjną może wystąpić z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji (por. uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 kwietnia 2007 r., I GPS 1/07, ONSAiwsa, 2007, nr 4, poz.77).

7 Stosownie zaś do art. 61 § 3 Ppsa, po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba, że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego możliwe jest wstrzymanie wykonania rozstrzygnięć wydanych w trybie zwykłym, w przypadku wniesienia skargi dotyczącej aktu wydanego w trybie nadzwyczajnym, tak jak to ma miejsce w niniejszej sprawie w trybie stwierdzenia nieważności, a co do oceny zaistnienia przesłanek wstrzymania wykonania wskazanej we wniosku decyzji organu nadzoru budowlanego dot. nakazu rozbiórki. Wyjaśnienia wymaga, że A. D. i J. D. są następcami prawnymi poprzedniego właściciela nieruchomości przedmiotowego budynku, tj. A. P. Decyzja nakazowa Naczelnika Gminy [...], której dotyczy sformułowany w skardze kasacyjnej wniosek, mieści się w dyspozycji art. 61 § 3 zd. 3 Ppsa.

8 W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, należy zgodzić się ze stronami skarżącymi, że w rozpoznawanej sprawie zachodzi przesłanka uzasadniająca wstrzymanie wykonania decyzji. Jak wyżej wskazano, przedmiotem rozstrzygnięcia organu jest nakaz rozbiórki budynku letniskowego o wymiarach 7m x 5m x 3m, konstrukcji szkieletowej z krawędziaków drewnianych obitych od zewnątrz deskami, posadowionego na stałym fundamencie, dach jednospadowy, położonego na działce nr [...] w miejscowości [...], gmina B. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że decyzja nakazująca rozbiórkę obiektu budowlanego w przypadku jej wykonania, a następnie ewentualnego uchylenia przez sąd, jest tego rodzaju rozstrzygnięciem, które może spowodować wyrządzenie stronie znacznej szkody i trudne do odwrócenia skutki (zob. postanowienia NSA: z 8 listopada 2016 r., II OSK 2563/16; z 1 marca 2011 r., II OZ 118/11; z 27 listopada 2009 r., II OZ 1040/09; z 10 marca 2008 r., II OZ 202/08 – dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Oczywiście nie oznacza to, że w każdym przypadku decyzja nakazująca rozbiórkę podlega, niejako "automatycznie", wstrzymaniu w postępowaniu sądowym. W każdym jednak przypadku, sąd rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania aktu, zobowiązany jest ocenić skutki wykonania rozbiórki zarówno z punktu widzenia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody, jak i trudnych do odwrócenia skutków. Dokumentacja fotograficzna dołączona przez pełnomocnika skarżących do akt sprawy, potwierdza, że niewątpliwie mamy do czynienia z inwestycją, której rozbiórka nie będzie się wiązała z prostymi, odwracalnymi czynnościami, ale procesem, w toku którego, może nastąpić zniszczenie materiałów użytych do budowy obiektu. Oznacza to, że wykonanie nakazanej rozbiórki wiązać może się z niebezpieczeństwem spowodowania nieodwracalnych skutków, co uzasadnia udzielenie stronom skarżącym ochrony tymczasowej, w postaci wstrzymania wykonania decyzji nakazowej.

9 W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 Ppsa, orzekł jak w sentencji postanowienia.