Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 2014 r., II GZ 638/13

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 2014 r., II GZ 638/13

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maria Jagielska po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Stowarzyszenia P. w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 16 września 2013 r., sygn. akt V SA/Wa 1471/13 w zakresie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi Stowarzyszenia P. w W. na decyzję Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty dofinansowania z budżetu Unii Europejskiej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.

Uzasadnienie

2 Postanowieniem objętym zażaleniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odrzucił zażalenie Stowarzyszenia P. na odmowę wstrzymania wykonania decyzji, w sprawie ze skargi tego Stowarzyszenia na decyzję Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia [...] kwietnia 2013 r. w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty dofinansowania ze środków unijnych.

3 W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Sąd I instancji wskazał, że na etapie weryfikowania uzupełnienia braków formalnych zażalenia ustalił, iż pełnomocnik skarżącego Stowarzyszenia nie wykazał, iż osoby podpisujące pełnomocnictwo procesowe w sprawie były umocowane do reprezentacji Stowarzyszenia. Do usunięcia tego braku formalnego zażalenia nie doszło mimo wezwania pełnomocnika, na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału V WSA w W. z dnia [...] sierpnia 2013 r. Wobec powyższego Sąd I instancji uznał, że profesjonalny pełnomocnik w terminie zakreślonym przez Sąd nie wykazał swego umocowania do działania w imieniu skarżącego w sprawie i dlatego orzekł powołując w podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), dalej: p.p.s.a.

4 Zażalenie na to postanowienie wniosło Stowarzyszenie P., zarzucając mu naruszenie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 w zw. z art. 49 w zw. z art. 28 § 1 w zw. z art. 29 p.p.s.a., które to uchybienie miało istotny wpływ na zaskarżone rozstrzygnięcie, a polegało na błędnym ustaleniu, że pełnomocnik skarżącego nie uzupełnił braków formalnych w terminie, mimo prawidłowych wezwań, gdyż nie wykazał w prawidłowy sposób umocowania do działania w imieniu Stowarzyszenia, podczas gdy wezwania były formułowane w sposób niejasny, zaś strona uzupełniła wszelkie braki formalne zgodnie z treścią wezwań.

5 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

6 Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.

7 Poza sporem pozostaje, że zgodnie z art. 29 p.p.s.a. przedstawiciel ustawowy albo organ osoby prawnej oraz jednostki organizacyjnej mającej zdolność sądową ma obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności. Brak w tym zakresie jest brakiem formalnym, uzupełnianym w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a. Z art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. wynika, że sąd administracyjny odrzuca zażalenie w sytuacji, gdy strona nie usunęła w wyznaczonym terminie jego braków.

8 Niewłaściwe zastosowanie wskazanych przepisów niesie za sobą poważne konsekwencje prawne, może bowiem doprowadzić do naruszenia konstytucyjnie chronionego prawa do sądu (art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji RP). Z tego względu zarządzenie przewodniczącego o wezwaniu strony (lub jej pełnomocnika) do usunięcia braków pisma procesowego powinno być sformułowane precyzyjnie, jasno i jednoznacznie, tak, aby u strony, do której zostało skierowane, nie powstała wątpliwość co do przedmiotu wezwania i rygorów grożących w razie niezastosowania się do jego treści (por. postanowienia SN z dnia 17 listopada 1998 r., sygn. akt III CKN 871/98, LEX nr 50714). Niezachowanie któregokolwiek z tych wymagań pozbawia wezwanie sankcji określonej w art. 178 p.p.s.a.

9 W rozpoznawanej sprawie, po wniesieniu zażalenia na postanowienie o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, pełnomocnik skarżącego Stowarzyszenia został wezwany zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału Sądu I instancji do "usunięcia braków formalnych przez złożenie pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu skarżącego przed sądami administracyjnymi, w tym przed Naczelnym Sądem Administracyjnym oraz potwierdzającego umocowanie do sporządzenia zażalenia – w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia zażalenia (art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.".

10 W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z treści powyższego wezwania w sposób jednoznaczny wynika, że brak, którego usunięcia domagano się od pełnomocnika Stowarzyszenia, to brak pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu skarżącego przed sądami administracyjnymi, w tym przed Naczelnym Sądem Administracyjnym oraz potwierdzającego umocowanie do sporządzenia zażalenia. Wobec powyższego oraz przytoczonych rozważań na temat art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., wskazany w wezwaniu rygor w postaci odrzucenia środka odwoławczego mógł obejmować jedynie sytuację, w której pełnomocnik skutecznie zawiadomiony nie nadesłałby stosownego, opisanego wyżej pełnomocnictwa.

11 Taka sytuacja w sprawie nie miała miejsca. Wezwanie do uzupełnienia braku zostało pełnomocnikowi doręczone w dniu 13 sierpnia 2013 r. (k. 58 akt WSA). W dniu 20 sierpnia 2013 r. złożył do akt pełnomocnictwo do reprezentowania Stowarzyszenia przed sądami administracyjnymi, w tym do sporządzenia i wniesienia zażalenia do Naczelnego Sądu Administracyjnego na postanowienie z dnia 12 lipca 2013 r. oraz reprezentowania Stowarzyszenia w postępowaniu zażaleniowym przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

12 Zdaniem Sądu kasacyjnego tak uzupełniony brak formalny zażalenia czynił zadość wezwaniu Sądu I instancji z dnia 7 sierpnia 2013 r., a wobec tego brak było podstaw do odrzucenia zażalenia na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.

13 Jeżeli Sąd I instancji uznał za niezbędne nadesłanie upoważnienia do udzielenia pełnomocnictwa przez zarząd Stowarzyszenia, w którym upoważnia on dwóch spośród trzech swoich członków do udzielenia pełnomocnictwa procesowego do sprawy, to nic nie stało na przeszkodzie, by takie, precyzyjne i jednoznaczne wezwanie w tym postępowaniu do pełnomocnika skierować. Nie można jednak odrzucić środka odwoławczego wskazując na niewykonanie wezwania do nadesłania dokumentu, do nadesłania którego Sąd w sposób jasny nie wzywał.

14 Nie sposób również nie zauważyć braku konsekwencji w postępowaniu Sądu I instancji, który po uzupełnieniu braków formalnych skargi na skutek wezwania z dnia 24 czerwca 2013 r. rozpoznał wniosek Stowarzyszenia o wstrzymanie wykonania decyzji, a następnie przy odrzuceniu zażalenia na odmowę przywrócenia terminu powołał się na niewykonanie tego wezwania.

15 Ponadto należy wskazać, że pełnomocnik Stowarzyszenia w wykonaniu wezwania z dnia 15 listopada 2013 r. nadesłał uchwałę Zarządu Stowarzyszenia P. z dnia [...] lipca 2013 r. w sprawie udzielenia na podstawie § 31 statutu Stowarzyszenia upoważnienia członkom zarządu do udzielenia pełnomocnictwa. Na ten dokument Sąd I instancji zwróci uwagę w dalszym postępowaniu w sprawie.

16 Z przedstawionych powodów, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.