Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2009 r., II GZ 51/09

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2009 r., II GZ 51/09

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Kazimierz Brzeziński po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Z.B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 20 listopada 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 898/07 w zakresie odmowy zmiany postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi Z.B. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym postanawia: oddalić zażalenie

Uzasadnienie

2 Zaskarżonym postanowieniem z dnia 20 listopada 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 898/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. po rozpoznaniu wniosku Z.B. o przyznanie prawa pomocy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 260 i art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz.1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., odmówił zmiany postanowienia tego Sądu z dnia 9 października 2007 r. w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi Z.B. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] kwietnia 2007 r. w przedmiocie stwierdzenia objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym.

3 W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd I instancji wskazał, iż postanowieniem z dnia 9 października 2007 r. odmówiono przyznania stronie prawa pomocy, a zażalenie na to postanowienie zostało oddalone przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 9 stycznia 2008 r., sygn. akt II GZ 207/07. W związku z otrzymanym po doręczeniu powyższego postanowienia wezwaniem do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, Z.B. złożył na urzędowym formularzu ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Sąd uznał oświadczenie zawarte we wniosku za niewystarczające i na podstawie art. 255 p.p.s.a. wezwał Z.B. do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących jego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. W odpowiedzi na powyższe wezwanie Z.B. wyjaśnił w piśmie z 20 października 2008 r., że utrzymuje się z gruntu o powierzchni 0,58 ha oraz że nie podejmuje innej pracy i nie otrzymuje pomocy, a wydatki jakie ponosi to ok. 20 zł za energię elektryczną miesięcznie, a także że posiada zadłużenie kredytowe w wysokości ok. 60.000 zł.

4 Sąd I instancji rozpoznając wniosek wskazał, że informacja podana we wniosku, iż wnioskodawca utrzymuje się z gruntu o pow. 0,58 ha jest zbyt ogólnikowa i nie jest wystarczająca do przyznania prawa pomocy. Sąd stwierdził, że skarżący nie wykazał żadnej kwoty pieniężnej, jaką uzyskuje z posiadanego gruntu, nie wyjaśnił skąd posiada środki finansowe na opłacenie rachunków za energię elektryczną, a także nie podał skąd czerpie środki na spłatę kredytu i nie wyjaśnił od jakiego okresu pozostaje bez pracy oraz czy podejmował próby jej znalezienia.

5 W konkluzji Sąd stwierdził, że podane przez wnioskodawcę informacje dotyczące jego sytuacji finansowej nie są wyczerpujące i dostatecznie przekonywujące i dlatego nie znalazł podstaw do zmiany wcześniejszego, prawomocnego postanowienia

6 o odmowie przyznania prawa pomocy uznając, że skarżący nie wykazał, iż spełnia ustawowe przesłanki do przyznania prawa pomocy.

7 W zażaleniu na powyższe postanowienie Z.B. podniósł, że argumenty przedstawione przez Wojewódzki Sąd Administracyjny są sprzeczne z art. 113 k.p.c. oraz orzecznictwem Sądu Najwyższego i prowadzą do nieuzasadnionej odmowy objęcia skarżącego obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym.

8 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

9 Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

10 Przystępując do oceny podniesionego w zażaleniu zarzutu wydania zaskarżonego postanowienia z naruszeniem art. 113 k.p.c. należy na wstępie zauważyć, że przepis ten nie ma zastosowania w sprawie, ponieważ prawo pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi regulują przepisy art. 243 – 263 p.p.s.a.

11 Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.

12 Na podstawie art. 255 p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, Sąd ma prawo zażądać od strony złożenia dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.

13 Zgodnie z zastosowanym przez Sąd I instancji art. 165 p.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne.

14 W świetle tego przepisu ponowny wniosek strony o przyznanie prawa pomocy należy traktować jako wniosek o zmianę wcześniej wydanego postanowienia w tym przedmiocie (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 11 stycznia 2007 r., sygn. akt II OZ 1490/06 oraz z dnia 22 grudnia 2008 r., sygn. akt I FZ 448/08). Zmiana takiego postanowienia może nastąpić wyłącznie w sytuacji, gdy nastąpiła zmiana okoliczności sprawy. Podkreślić przy tym należy, iż mają to być okoliczności relewantne dla rozpatrywanej kwestii, a więc dla oceny przesłanek umożliwiających ewentualne przyznanie wnioskodawcy prawa pomocy. Okoliczność, iż skarżący inaczej ocenia swoją sytuację, niż uczynił to Sąd rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy, nie stanowi przesłanki do zmiany prawomocnego rozstrzygnięcia wydanego w tym zakresie. Instytucja przewidziana w art. 165 p.p.s.a. nie służy bowiem do ponownego rozpatrzenia argumentów strony przedstawionych w trakcie rozpoznawania wniosku o przyznanie prawa pomocy, lecz do umożliwienia zmiany wcześniej wydanego postanowienia w tym przedmiocie, w przypadku gdy okoliczności sprawy uległy zmianie, powodując nieadekwatność poprzednio zapadłego postanowienia do zmienionej sytuacji. W przypadku niewykazania przez stronę, że okoliczności sprawy uległy zmianie, art. 165 p.p.s.a. nie znajduje zastosowania,

15 a zatem nie zachodzi podstawa do zmiany prawomocnego postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy.

16 W niniejszej sprawie skarżący nie wykazał, że okoliczności będące podstawą wniosku o przyznanie prawa pomocy uległy zmianie na gorsze. Takiego twierdzenia skarżącego nie uzasadnia podniesiony w ponownym wniosku nowy argument dotyczący zadłużenia kredytowego, gdyż skarżący nie udowodnił istnienia tego zadłużenia, a tym samym nie wykazał faktu zmiany okoliczności sprawy, które stanowiły podstawę odmowy przyznania prawa pomocy.

17 Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.