Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 września 2015 r., II GZ 410/15

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 września 2015 r., II GZ 410/15

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Korycińska po rozpoznaniu w dniu 4 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia W. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 18 czerwca 2015 r. sygn. akt V SA/Wa 1368/15 w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi W. Z. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie wstrzymania postępowania egzekucyjnego postanawia oddalić zażalenie.

Uzasadnienie

2 I

3 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. zaskarżonym postanowieniem odmówił W. Z. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.

4 Sąd wskazał, że skarżący prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe i jest współwłaścicielem mieszkania o powierzchni 60 m2. Źródłem utrzymania strony jest świadczenie emerytalne w wysokości 2090 zł. Nie posiada innych nieruchomości, przedmiotów wartościowych ani oszczędności pieniężnych. Do wydatków zaliczył koszt zakupu leków, opłaty związane z utrzymaniem mieszkania oraz alimenty w kwocie 600 zł w miesiącu.

5 Odpowiadając na wezwanie do złożenia dodatkowych dokumentów oraz przedstawienia dodatkowych informacji skarżący przedstawił zeznania podatkowe za lata 2013 – 2014, protokół zawarcia ugody przez Sądem Rejonowym w O. III Wydział Rodzinny i Nieletnich w sprawie wypłaty przez skarżącego na rzecz jego żony alimentów w wysokości 600 zł oraz dowody wypłaty emerytury za luty, marzec i kwiecień 2015 r.

6 Dokonując analizy ww. dokumentów Sąd stwierdził, że skarżący nie przedstawił wszystkich dokumentów i informacji wskazanych w wezwaniu z 17 kwietnia 2015 r. Z przedstawionych zeznań podatkowych wynika, że w 2013 r. Skarżący uzyskał dochód z wykonywanej działalności w wysokości 1.566,40 zł, a w 2014 r. dochód w łącznej kwocie 36.579,81 zł w tym 32.458,06 zł z tytułu świadczeń emerytalno-rentowych. Z akt sprawy wynika, iż skarżący otrzymuje emeryturę w wysokości 1.478,15 zł i 1.474,15 zł (wypłaty w marcu i kwietniu 2015 r.). Skarżący nie przedstawił natomiast wyciągów z rachunku bankowego, dowodów potwierdzających, że faktycznie wypłaca alimenty w ustalonej wysokości. Nie wykazał również, ile wynoszą miesięczne koszty utrzymania, w tym deklarowane na formularzu PPF koszty leczenia i utrzymania mieszkania (nie przedstawił np. faktur za korzystanie z energii elektrycznej, gazu, wody, wymiaru czynszu).

7 Zatem w ocenie Sądu zasadny jest wniosek, że skarżący nie udokumentował ponoszonych kosztów utrzymania. W konsekwencji nie jest możliwe określenie rzeczywistych relacji dochodów do wydatków, co pozwoliłoby na ocenę zasadności przyznania prawa pomocy, w tym uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł, od uiszczenia którego zależy rozpoznanie sprawy przez Sąd. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, należy mieć na uwadze, że to na Skarżącym spoczywa obowiązek wyjaśnienia oraz udokumentowania sytuacji majątkowej uzasadniającej przyznanie prawa pomocy.

8 Mając na względzie, że skarżący nie wykazał, że zachodzą wobec niego ustawowe przesłanki do przyznania prawa pomocy, WSA na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) odmówił przyznania prawa pomocy.

9 II

10 Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący, wnosząc o ponowne rozpatrzenie wniosku. Zarzucił Sądowi I instancji błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, dotyczący faktycznej sytuacji materialnej wnioskodawcy.

III

11 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

12 Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

13 Zgodnie z art. 199 p.p.s.a., strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątek od tej reguły stanowi instytucja prawa pomocy. W związku z tym, że w przypadku przyznania prawa pomocy koszty postępowania sądowego pokrywane są z budżetu państwa, korzystanie z tej instytucji powinno mieć miejsce jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca rzeczywiście nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania, a przez to nie może zrealizować przysługującego mu prawa do sądu.

14 Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Należy podkreślić, że strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania i wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, iż jej sytuacja majątkowa jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie i przyznanie pomocy z budżetu państwa.

15 W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji prawidłowo ocenił, że strona nie wykazała istnienia przesłanki pozwalającej na przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżący pomimo wezwania nie nadesłał wyciągów i wykazów z posiadanych rachunków bankowych oraz kont i lokat dewizowych - skarżącego - z okresu od 1 stycznia 2015 r. do dnia otrzymania wezwania, a w przypadku ich likwidacji – dokumentu potwierdzającego ten fakt wraz z historią rachunku z ostatnich 3 miesięcy, dowodów potwierdzających, że faktycznie wypłaca alimenty w ustalonej wysokości, dokumentów potwierdzających miesięczne koszty utrzymania, w tym deklarowane na formularzu PPF koszty leczenia i utrzymania mieszkania. Sąd I instancji w swoich rozważaniach ujął wszystkie informacje przedstawione przez skarżącego i prawidłowo uznał, że nie jest możliwe określenie rzeczywistych relacji dochodów do wydatków, co pozwoliłoby na ocenę zasadności przyznania prawa pomocy.

16 W zażaleniu strona ograniczyła się do ogólnych twierdzeń, niepowiązanych z konkretnymi argumentami Sądu I instancji. W tej sytuacji należy uznać, że skarżący nie zdołał w sposób skuteczny podważyć stanowiska WSA odnośnie zasadności odmowy przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. Należy też zauważyć, że skarżący może wystąpić z nowym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w określonym zakresie, w szczególności gdy jego sytuacja majątkowa ulegnie zmianie.

17 Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.