Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 listopada 2012 r., II GZ 408/12

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 listopada 2012 r., II GZ 408/12

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Cezary Pryca po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia J. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 23 sierpnia 2012 r., sygn. akt V SA/Wa 1417/11 w zakresie wniosku Stowarzyszenia [...] o dopuszczenie do udziału w charakterze uczestnika postępowania w sprawie ze skargi J. L. na postanowienie Ministra Środowiska z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości kosztów egzekucyjnych postanawia oddalić zażalenie.

Uzasadnienie

2 Wojewoda P., postanowieniem z [...] listopada 2010 r., nr [...] ustalił wysokość kosztów egzekucyjnych w kwocie 3.482,67 zł, które obciążają zobowiązanego J. L. ("Przedsiębiorstwo [...]"), a postanowieniem z [...] maja 2011 r., nr [...] Minister Środowiska utrzymał w mocy postanowienie Wojewody P.

3 Na powyższe postanowienie Ministra Środowiska skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. wniósł J. L. Do skargi dołączył zgłoszenie przystąpienia do udziału w postępowaniu Stowarzyszenia [...]. W zgłoszeniu tym wskazano, że zgodnie z § 1 statutu Stowarzyszenia, jego celem jest m.in.: wspieranie społecznej aktywności obywateli oraz działania mające na celu umacnianie porządku publicznego, bezpieczeństwa i praworządności, a zwłaszcza walka z bezprawiem, korupcją i innymi patologiami życia publicznego. Zgodnie natomiast z § 2 statutu, Stowarzyszenie realizuje swoje cele zgodnie z obowiązującymi przepisami, w szczególności poprzez prowadzenie działalności informacyjnej, promocyjnej, szkoleniowej, badawczej, interwencyjnej i wydawniczej służącej realizacji celów statutowych. W odpowiedzi na wezwanie Sądu Stowarzyszenie nadesłało statut i zgłoszenie zawiadomienia o zawiązaniu stowarzyszenia złożone do Starosty S. oraz wyjaśniło, że działa jako stowarzyszenie zwykłe i nie podlega obowiązkowemu wpisowi do KRS.

4 Postanowieniem z 17 października 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odmówił Stowarzyszeniu [...] dopuszczenia do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania. W uzasadnieniu WSA podniósł, że brak jest dostatecznych podstaw do uwzględnienia wniosku.

5 Pismem z 3 kwietnia 2012 r. Stowarzyszenie [...] złożyło wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu. We wniosku wskazało, że skarga dotyczy niezgodnego z prawem działania organów administracji publicznej, w szczególności Ministra Środowiska, który wydając zaskarżone postanowienie naruszył w ocenie strony jej prawa. Stowarzyszenie wskazało, że wnosi o dopuszczenie do udziału w postępowaniu zgodnie z wystosowanym do niego w tej sprawie wnioskiem J. L. Do swojego wniosku Stowarzyszenie załączyło statut, zaświadczenie Starosty S. z 5 sierpnia 2011 r. o wpisie podmiotu w rejestrze stowarzyszeń zwykłych prowadzonym przez Starostwo Powiatowe w S. pod numerem: [...] oraz Regulamin Wewnętrzny Pracy Zarządu Stowarzyszenia.

6 Naczelny Sąd Administracyjny, postanowieniem z 30 maja 2012 r. sygn. akt II GZ 176/12, uchylił postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z 17 października 2011 r., wskazując w uzasadnieniu, że zostało ono podjęte w składzie sprzecznym z przepisami prawa, bowiem w przypadku wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym w charakterze uczestnika, ustawodawca nie przewidział możliwości orzekania w tym przedmiocie na posiedzeniu niejawnym.

7 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., postanowieniem z 23 sierpnia 2012 r., odmówił Stowarzyszeniu [...] dopuszczenia do udziału w charakterze uczestnika postępowania w niniejszej sprawie. Sąd wskazał, że z art. 33 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej p.p.s.a.) nie wynika zasada obligatoryjnego udziału każdej organizacji społecznej, występującej w sprawach innych osób dotyczących działalności statutowej tej organizacji. W ocenie Sądu analiza złożonych przez Stowarzyszenie [...] dokumentów dotyczących celów i zakresu jego działania (statutu oraz Regulaminu Wewnętrznego Pracy Zarządu) nie pozwala uznać by przedmiotowe postępowanie sądowoadministracyjne wpisywało się w zakres statutowej działalności Stowarzyszenia. Również pisma Stowarzyszenia, jak wskazał Sąd, nie precyzują, który ze statutowych celów miałby realizować udział w niniejszym postępowaniu sądowym.

8 Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł J. L. wnosząc o uchylenie postanowienia w całości i dopuszczenie Stowarzyszenia [...] do udziału w spawie w charakterze uczestnika. W zażaleniu przytoczył treść § 1 i § 2 rozdziału II Statutu Stowarzyszenia podkreślając, że celem Stowarzyszenia są m.in. działania mające na celu umacnianie porządku publicznego, bezpieczeństwa i praworządności, a zwłaszcza walka z bezprawiem, korupcją i innymi patologiami życia publicznego, a cele te realizuje się poprzez prowadzenie działalności informacyjnej, promocyjnej, szkoleniowej, badawczej, interwencyjnej i wydawniczej. W ocenie wnoszącego zażalenie przepis art. 31 § 1 k.p.a. upoważnia organizację społeczną do występowania w spawie dotyczącej innej osoby, a znaczenie decydujące mają postanowienia statutowe, w związku z czym organizacja nie musi posiadać bezpośredniego interesu prawnego w sprawie. W zażaleniu podniesiono ponadto, że toczące się postępowanie dotyczy rażącego naruszenia prawa, co wypełnia cele działania stowarzyszenia m.in. w zakresie walki z bezprawiem urzędników. W ocenie skarżącego, subiektywna odmowa opuszczenia Stowarzyszenia do toczącego się postępowania rażąco uderza w postawy konstytucyjnego państwa prawa i pozbawia organizację społeczną możliwości wypowiadania się w sprawach publicznych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono ponadto niewskazanie w uzasadnieniu materialnych i prawnych przesłanek przedmiotowej odmowy.

9 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

10 Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

11 Zgodnie z art. 33 § 2 p.p.s.a., udział w charakterze uczestnika może zgłosić osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4 tej ustawy, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności, nawet odnośnie organizacji społecznych, które nie posiadają osobowości prawnej.

12 Wydanie postanowienia o dopuszczeniu bądź odmowie dopuszczenia danej organizacji społecznej do udziału w postępowaniu uzależnione jest zatem od tego, czy sprawa, w której organizacja społeczna chce uczestniczyć, dotyczy jej statutowej działalności. Rozpoznanie wniosku o dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym na podstawie art. 33 § 2 p.p.s.a. wymaga ponadto wyjaśnienia, czy organizacja ta w postępowaniu realizuje tylko indywidualne interesy osób należących do niej, czy też te działania mają lub mogą mieć znaczenie dla interesu ogólnospołecznego.

13 Naczelny Sąd Administracyjny podzielił pogląd Sądu I instancji, że z art. 33 § 2 ustawy p.p.s.a. nie wynika zasada obligatoryjnego udziału każdej organizacji społecznej, występującej w sprawach innych osób, a dotyczących działalności statutowej tej organizacji lecz Sąd powinien badać dopuszczalność udziału wnioskującej organizacji w konkretnym postępowaniu sądowoadministracyjnym.

14 Analiza złożonych w toku postępowania sądowego dokumentów dotyczących celów i zakresu działalności Stowarzyszenia pozwala stwierdzić, że przedmiotowa sprawa nie dotyczy jej statutowej działalności.

15 W pierwszej kolejności wskazać należy, że wniosek Stowarzyszenia

16 o dopuszczenie do udziału postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczy indywidualnej sprawy, w przedmiocie ustalenia wysokości kosztów egzekucyjnych obciążających J. L. w związku z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą. W ocenie strony wnoszącej zażalenie, przedmiot sprawy dotyczy zakresu statutowej działalności Stowarzyszenia na podstawie § 1 i § 2 rozdziału II Statutu. W zażaleniu J. L. wskazał w szczególności na cel Stowarzyszenia jakim jest umacnianie porządku publicznego, bezpieczeństwa i praworządności, a zwłaszcza walka z bezprawiem, korupcją i innymi patologiami życia publicznego. Taki zapis nie świadczy jednak o tym, aby poprzez uczestniczenie Stowarzyszenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym realizowany miał być przytoczony cel społeczny, czy też jakikolwiek z celów, dla których Stowarzyszenie zostało powołane. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczącym kwestii udziału w charakterze uczestnika organizacji społecznych ugruntowany jest pogląd, że zakres działalności statutowej musi uwzględniać charakter rozstrzyganej sprawy sądowoadministracyjnej (postanowienie NSA z 28 września 2009 r., sygn. akt II GZ 55/09 i z 15 marca 2011 r., sygn. akt II OZ 157/11, niepublikowane). Wskazane w statucie cele nie pozwalają uznać by przedmiotowe postępowanie sądowoadministracyjne wpisywało się w zakres statutowej działalności Stowarzyszenia [...]. W treści art. 25 § 4 p.p.s.a., do którego odsyła wspomniany art. 33 § 2 tej ustawy mowa jest o statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów innych osób. Tak więc ta statutowa działalność musi mieć swój zdefiniowany przedmiot, nie polegający wszak jedynie na reprezentowaniu interesów prawnych innych osób.

17 Podsumowując, stwierdzić należy, że Sąd I instancji w zaskarżonym postanowieniu słusznie przyjął, że nie zostały spełnione ustawowe przesłanki uzasadniające dopuszczenie Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym w charakterze uczestnika.

18 Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w postanowieniu.

19 -----------------------

20 4