Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 stycznia 2014 r., II GSK 834/12
wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 stycznia 2014 r., II GSK 834/12Otwórz w aplikacji
Sentencja
1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Robotowska (spr.) Sędzia NSA Małgorzata Korycińska Sędzia del. WSA Inga Gołowska Protokolant Karol Sienkiewicz po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2014 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [...] obecnie [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 listopada 2011 r. sygn. akt VI SA/Wa 1867/11 w sprawie ze skargi [...] na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] lipca 2011 r. nr [....] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o ofercie publicznej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od [...] na rzecz Komisji Nadzoru Finansowego kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
2 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 16 listopada 2011 r., po rozpatrzeniu sprawy ze skargi [...] na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia 5 lipca 2011 r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej, oddalił skargę.
3 I
4 Z uzasadnienia wyroku wynika, że Sąd pierwszej instancji przyjął za podstawę rozstrzygnięcia następujące ustalenia.
5 Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2010 r. Komisja Nadzoru Finansowego (dalej: KNF) wszczęła z urzędu postępowanie administracyjne w przedmiocie nałożenia na podstawie art. 96 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzenia instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych (tj. Dz. U. z 2009 r, Nr 185, p. 1439 z późn. zm., dalej "ustawa o ofercie") kary administracyjnej w związku podejrzeniem naruszenia przez [...] (dalej: spółka) art. 56 ustawy o ofercie.
6 KNF po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego wydała decyzję z dnia [...] lutego 2011 r. na podstawie której w oparciu o art. 96 ust. 1 pkt 1 ustawy o ofercie nałożyła na spółkę karę pieniężną w wysokości 350 000 zł wobec stwierdzenia, że spółka:
7 a) nienależycie wykonała obowiązek informacyjny z art. 56 ust. 1 pkt. 2 lit. a) ustawy o ofercie w zw. z § 3 ust. 1,2,3, Rozporządzenia, w związku z nierzetelnym sporządzeniem raportu bieżącego nr [...] z dnia [...] lipca 2009 r.
8 b) nie wykonała obowiązku informacyjnego z art. 56 ust. 1 pkt. 2 lit. a ustawy o ofercie w zw. z § 5 ust. 1 pkt. 3 oraz § 2 ust. 2 Rozporządzenia w związku z nieprzekazaniem do publicznej wiadomości w formie raportu bieżącego informacji o zawarciu ze spółką [...] oraz spółką [...] umów subskrypcji i pożyczki akcji, które z chwilą zawarcia umowy z dnia 7 kwietnia 2010 r. łącznie spełniały kryteria umowy znaczącej.
9 Ponadto organ zobowiązał stronę do opublikowania w trybie art. 56 ust. 1 pkt. 2 lit. a w związku z art. 58 ust. 1 ustawy o ofercie:
10 a) informacji o przedmiocie i stronach umowy, o której mowa w raporcie bieżącym nr [...] z dnia [...] lipca 2009 r. o funkcji umów pożyczek w mechanizmie funkcjonowania w/w umowy oraz o kosztach poniesionych przez [...] na rzecz pożyczkodawców,
11 b) informacji o zawarciu umowy znaczącej zawartej ze spółką [...] i [...], w tym o przedmiocie i stronach umowy, funkcji umów pożyczek w mechanizmie funkcjonowania w/w umowy oraz o kosztach związanych z realizacją umowy poniesionych na rzecz [...] oraz pożyczkodawcy.
12 Spółka złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym domagała się odstąpienia od wymierzenia kary bądź też o jej znaczące zmniejszenie.
13 Komisja Nadzoru Finansowego decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. w punkcie pierwszym uchyliła w całości decyzję z dnia 14 lutego 2011 r. a w punkcie drugim nałożyła na podstawie art. 96 ust. 1 pkt 1 w zw z art. 56 ust. 1 pkt 2 lit b ustawy o ofercie na spółkę karę pieniężną w wysokości 350 000 zł.
14 Komisja Nadzoru Finansowego ponownie rozpoznając sprawę przyjęła, że spółka była notowana na rynku równoległym Giełdy Papierów Wartościowych zatem wobec niej znajduje zastosowanie art. 56 ust. 1 pkt. 2 lit. b ustawy o ofercie.
15 KNF zwróciła się do Giełdy Papierów Wartościowych jako spółki prowadzącej rynek regulowany, na którym notowane są papiery wartościowe strony o wyrażenie opinii zgodnie z art. 96 ust. 2 ustawy o ofercie publicznej.
16 W odpowiedzi na powyższe wystąpienie Giełda pismem, które wpłynęło do organu w dniu 3 czerwca 2011 r. poinformowała, że w jej ocenie istnieją podstawy do stwierdzenia naruszenia przez [...] przepisów art. 56 ust. 1 pkt. 2 lit. b ustawy o ofercie w związku z § 28 ust. 2 Regulaminu oraz § 2 ust. 2, § 3 ust. 1, 2 i 3 oraz § 5 ust. 1 pkt. 3 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 19 lutego 2009 r. (Dz. U. Nr 33, poz. 259 z późn. zm., dalej "Rozporządzenie)
17 Ponownie rozpoznając sprawę Organ podał, iż skarżąca w dniu 8 lipca 2009 r. zawarła z [...], dalej "[...]", [...], dalej "[...]" oraz z pożyczkodawcami akcji umowę subskrypcji i pożyczki akcji. Stosownie do postanowień załącznika nr 2 do umowy pożyczkodawcą akcji była spółka [...], dalej "[...]".
18 Komisja ustaliła, że w ramach realizacji umowy [...] objął 75 000 000 sztuk akcji zwykłych [...]. Raportem bieżącym nr. 16./2010 w sprawie emisji warrantów subskrypcyjnych oraz emisji akcji "W" opublikowanym w dniu 4 lutego 2010 r. skarżąca poinformowała, że w związku z emisją akcji serii "W" umowa została wykonana w całości oraz, że nie przewiduje kontynuacji współpracy z podmiotami z grupy kapitałowej [...] na dotychczasowych zasadach, a łączny koszt pozyskania przez nią kapitału w ramach kapitału docelowego wyniósł 28,80 %.
19 W toku postępowania administracyjnego Komisja ustaliła, iż stroną umowy oprócz wskazanych podmiotów był także pożyczkodawca akcji - [...], co wynikało z-postanowień załącznika nr 2 do Umowy. Komisja Nadzoru Finansowego wskazała, że przedmiot umowy obejmował nie tylko finansowanie udzielone skarżącej w formie linii zaangażowania kapitałowego poprzez emisję warrantów subskrypcyjnych uprawniających do objęcia akcji [...], ale również umowę pożyczki akcji strony pomiędzy [...] a [...].
20 Komisja ustaliła, że mechanizm korzystania z linii zaangażowania kapitałowego przedstawiał się w następujący sposób:
21 1. Skarżąca zawiadamiała [...] i [...] o zamiarze wystąpienia do [...] z żądaniem zapisu na określoną liczbę akcji, dalej "zawiadomienie".
22 2. [...] zobowiązany był pożyczyć [...] podaną w zawiadomieniu liczbę akcji [...] poprzez ich przekazanie na rachunek papierów wartościowych [...].
23 3. [...] dostarczał stronie informacje określające liczbę warrantów subskrypcyjnych i akcji, które miał subskrybować.
24 4. Strona oferowała [...] lub jakiejkolwiek innej osobie, która została wyznaczona przez [...] do wykonywania praw [...] wynikających z Umowy, dalej "powiernik", bezpłatne warranty subskrypcyjne w liczbie podanej w zawiadomieniu, które [...] lub jego powiernik subskrybował.
25 5. Zarząd skarżącej podejmował uchwałę o emisji akcji na rzecz [...] lub jego powiernika (w liczbie równej liczbie warrantów subskrypcyjnych wyemitowanych na rzecz [...] lub jego powiernika), które [...] lub jego powiernik subskrybował.
26 6. Strona wnosiła do sądu rejestrowego wniosek o rejestrację uchwały o emisji akcji, które po zarejestrowaniu były wprowadzane na Giełdę.
27 7. Po dopuszczeniu nowowyemitowanych akcji [...]u do obrotu na Giełdzie, [...] zlecał stronie zaksięgowanie akcji w liczbie równej liczbie akcji będących przedmiotem pożyczki na rachunku [...], tytułem zwrotu pożyczki, co zwalniało [...] z zobowiązania wobec [...] do zwrotu pożyczonych akcji.
28 W przedmiotowej sprawie Komisja po zbadaniu stanu faktycznego i prawnego sprawy stwierdziła, iż Strona dopuściła się naruszenia art., 56 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o ofercie w zw. z § 3 ust 1, 2 i 3 Rozporządzenia w ten sposób, że nierzetelnie sporządziła raport bieżący nr [...] z dnia [...] lipca 2009 r., informując wyłącznie o jednym aspekcie umowy.
29 Organ wskazał, że obowiązek informacyjny z art. 56 ust. 1 pkt. 2 lit. b ustawy o ofercie należy rozpatrywać wraz z ogólnymi dyrektywami dotyczącymi raportów bieżących. Raport bieżący powinien być sporządzony w sposób prawdziwy, rzetelny i kompletny, a jeżeli jest to niezbędne, zawierać również dodatkowe informacje, umożliwiając inwestorom ocenę wpływu przekazywanych informacji na sytuację gospodarczą, majątkową i finansową strony. Tylko raporty bieżące sporządzone z uwzględnieniem powyższych elementów stanowią realizację obowiązku informacyjnego.
30 [...] w przedmiotowym raporcie bieżącym wskazał, że zawarł umowę dotyczącą udostępnienia stronie finansowania w wysokości do 75 000 000 zł. Zdaniem Komisji, przedmiotem umowy była również umowa pożyczki akcji emitenta pomiędzy [...] a [...]. Z preambuły do Umowy wynika, iż [...] miał pożyczać [...] akcje zwykłe [...], aby umożliwić [...] sprzedaż tych akcji, a po wyemitowaniu i dopuszczeniu do obrotu giełdowego akcji zwykłych - zwrot [...] pożyczonych akcji. Strony umowy ukształtowały mechanizm pozyskiwania kapitału w ten sposób, że pożyczki akcji były konieczne dla jego realizacji.
31 Zdaniem organu, raport bieżący z dnia [...] lipca 2009 r. wskazywał wyłącznie na jeden aspekt umowy i nie zawierał informacji o umowie pożyczki, która jak wynika z analizy umowy, była ściśle powiązana z realizacją linii zaangażowania kapitałowego. Raport nie zawierał żadnych informacji o roli i funkcji umów pożyczek w mechanizmie funkcjonowania i pozyskiwania kapitału.
32 W ocenie Organu raport bieżący nr [...] został sporządzony w sposób niekompletny i nierzetelny, nie opisywał bowiem specyfiki Umowy ani kosztów ponoszonych przez [...] w związku z realizacją umowy pożyczki, które miały wpływ na sytuację finansową strony.
33 Organ wskazał również, iż raport bieżący z dnia [...] lipca 2009 r. uniemożliwiał ocenę wpływu umowy na sytuację strony. Nie wyjaśniał on specyfiki opisywanej sytuacji, tj. zasad realizacji linii zaangażowania kapitałowego - a więc był niezgodny z § 3 ust. 1 3 Rozporządzenia. W ocenie Organu informacja na temat znaczenia pożyczek w realizacji umowy jest informacją mającą istotne znaczenie dla inwestorów, którzy powinni być poinformowani o roli, jaką pełnili w całym mechanizmie finansowania pożyczkodawcy.
34 Na decyzje Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] lipca 2011 r. [...] złożył skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie.
35 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga jest nieuzasadniona a zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
36 Sąd pierwszej instancji ustosunkowując się do zarzutów skargi stwierdził, że organ nie naruszył art. 10 w zw z art. 127 § 3 kpa. Sąd zauważył, iż środkiem zaskarżenia decyzji wydanych przez Komisję Nadzoru Finansowego jest wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, do którego zgodnie z art. 127 § 3 kpa stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji.
37 W niniejszej sprawie KNF, po złożeniu wniosku przez spółkę o ponowne rozpatrzenie sprawy, była zobowiązana rozpatrzyć sprawę w jej całokształcie, zaś w przypadku stwierdzenia naruszeń mogła orzec tylko poprzez wydanie decyzji reformatoryjnej. W związku z tym, Sąd I instancji stwierdził, że niezasadnie skarżąca podnosiła, że działanie organu uniemożliwiło jej skuteczne uczestnictwo i obronę interesów w postępowaniu przed Komisją Nadzoru Finansowego.
38 Sąd pierwszej instancji uznał za niezasadny zarzut strony dotyczący braku udostępnienia w aktach sprawy protokołów z posiedzeń KNF, na których wydano decyzję oraz postanowienie z dnia 17 maja 2011 r. w przedmiocie zwrócenia się o wymagane przepisami stanowisko Giełdy Papierów Wartościowych. Sąd uznał, że strona sformułowała ten zarzut ogólnie, nie wskazując jaki ujemny wpływ na sferę jej interesów mogło mięć nieudostepnienie jej protokołu z rozprawy na którym zapadła decyzja.
39 Sąd pierwszej instancji zaznaczył, że postanowienie w przedmiocie zwrócenia się po opinię do Giełdy Papierów Wartościowych zapadło poza rozprawą, więc czynność ta nie mogła zostać odzwierciedlona w protokole rozprawy.
40 Sąd za niezasadny uznał również zarzut naruszenia przez organ art. 7, 75 § 1 i 77 kpa. Zdaniem Sąd pierwszej instancji nie ma istotnego znaczenia w sprawie okoliczność, iż KNF potraktował umowę subskrypcji oraz pożyczki jako jedną umowę. Pomiędzy tymi dwiema umowami istnieje bowiem ścisłe powiązanie, tak więc zamieszczenie w raporcie bieżącym tylko informacji o umowie subskrypcji bez umowy pożyczek nie było wywiązaniem się z obowiązku informacyjnego, albowiem raport bieżący nie przedstawił w sposób rzetelny mechanizmu funkcjonowania przedsięwzięcia.
41 Sąd I instancji uznał za chybiony zarzut nieprzesłuchania w charakterze świadków [...] i [...]. Sąd uznał również, iż wyjaśnienie niniejszej sprawy nie wymagało wiadomości specjalnych, a w związku z tym organ nie był zobowiązany dopuścić dowodu z opinii biegłego dla ewentualnego ustalenia czy informacje dotyczące ramowej pożyczki, można uznać za informacje umożliwiające inwestorom ocenę wpływu przekazywanych informacji na sytuację majątkową i finansową strony.
42 Sąd nie dopatrzył się również naruszenia prawa materialnego tj. art. 87 ust. 1 i art. 42 ust. 1 Konstytucji RP. Organ nałożył na skarżącą karę pieniężną na podstawie art. 96 ust. 1 pkt. 1 ustawy o ofercie. Przepis ten stanowi, że w przypadku, gdy emitent lub wprowadzający nie wykonują albo wykonują nienależycie obowiązki, wynikające m.in. z art. 56-56c ustawy o ofercie to Komisja może zastosować sankcję w postaci nałożenia m.in. kary pieniężnej do wysokości 1 000 000 złotych. Sąd uznał, iż naruszenie jak i sankcja za to naruszenie wynika z ustawy.
43 II
44 Skargę kasacyjną złożyła skarżąca spółka.
45 Wyrok zaskarżyła w całości, wnosząc o jego uchylenie i rozpoznanie skargi przez Naczelny Sąd Administracyjny, i w tym zakresie uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji KNF z dnia 5 lipca 2011 roku ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.
46 Wnosząca skargę kasacyjną spółka na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) dalej powoływanej jako "p.p.s.a." zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie:
47 1) przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.
48 a) art. 107 § 3 ust. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania
49 administracyjnego (dalej "KPA") poprzez brak zawarcia w uzasadnieniu faktycznym
50 decyzji wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których
51 się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i
52 mocy dowodowej, co uniemożliwiło zarówno Skarżącej jak i WSA ustosunkowanie się do treści decyzji administracyjnej.
53 b) art. 75 § 1 KPA i art. 107 § 3 KPA poprzez nieuwzględnienie wniosków dowodowych strony (wniosku o powołanie biegłego i wniosku o przesłuchania stron) przy jednoczesnym niezawarciu w uzasadnieniu decyzji przesłanek wskazujących na brak potrzeby powołania biegłego, podczas gdy podstawową przesłanką podjęcia decyzji administracyjnej było stwierdzenie faktów, wymagających opinii biegłego lub co najmniej szczegółowego uzasadnienia decyzji.
54 c) art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) w związku z art. 7, 75 §1 oraz art. 77 § 1 KPA poprzez nie uchylenie zaskarżonej Decyzji pomimo:
55 - zaniechania przez Komisję Nadzoru Finansowego ("KNF") ustalenia jaka umowa
56 była przedmiotem obowiązku informacyjnego, którego naruszenie zarzuca
57 skarżącemu KNF, poprzez nie ustalenie czy umowa subskrypcyjna oraz pożyczki
58 akcji z dnia 8 lipca 2009 r. ("Umowa Subskrypcji oraz Pożyczki") zawarta przez
59 skarżącego i będąca przedmiotem postępowania administracyjnego była z prawnego
60 punktu widzenia jedną umową, czy też, jak podnosił to w toku postępowania
61 skarżący, była dwiema umowami zawartymi w jednym dokumencie, a więc umową
62 subskrypcji (która to umowa ze względu na wartość była umową znaczącą, a więc
63 podlegała obowiązkom informacyjnym) ("Umowa Subskrypcji") oraz ramową
64 umową pożyczek (która to umowa nie podlegała obowiązkom informacyjnym)
65 ("Ramowa Umowa Pożyczek"), co jest warunkiem koniecznym dla stwierdzenia,
66 w jakim zakresie na skarżącym ciążył obowiązek informacyjny w odniesieniu do
67 Ramowej Umowy Pożyczek oraz w konsekwencji czy nieprzekazanie do publicznej
68 wiadomości informacji dotyczących Ramowej Umowy Pożyczek może stanowić
69 podstawę do stwierdzenia naruszenia przez skarżącego obowiązków
70 informacyjnych;
71 - zaniechania powołania na świadka [...][...],[...] ("[...]")
72 oraz [...] [...] ("[...]"), a więc stron Umowy Subskrypcji oraz
73 Pożyczki, przy jednoczesnym dokonywaniu ustaleń dotyczących interpretacji
74 Umowy Subskrypcji oraz Pożyczki sprzecznych z zeznaniami skarżącego, będącego
75 również stroną Umowy Subskrypcji oraz Pożyczki, co stanowi doda naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 65 § 2 kodeksu cywilnego z dnia 23 kwietnia 1964 r. z późn. zmian, ("kc" lub "KC"), poprzez przyjęcie przez KNF dowolnej (bo, zdaniem skarżącego odbiegającej nawet od literalnego brzmienia Umowy Subskrypcji oraz Pożyczki) interpretacji Umowy Subskrypcji oraz Pożyczki, która jest sprzeczna ze zgodnym zamiarem stron, którego KNF w ogóle nie ustalił;
76 - zaniechania powołania biegłego dla ewentualnego ustalenia czy informacje
77 dotyczące Ramowej Umowy Pożyczek, których brak przekazania stanowił podstawę
78 do wydania przez KNF Decyzji, można uznać za informacje "umożliwiające
79 inwestorom ocenę wpływu przekazywanych informacji na sytuację gospodarczą,
80 majątkową i finansową Strony" w rozumieniu § 3 Rozporządzenia Ministra
81 Finansów z dnia 19 lutego 2009 r. w sprawie informacji bieżących i okresowych
82 przekazywanych przez emitentów papierów wartościowych oraz warunków
83 uznawania za równoważne informacji wymaganych przepisami prawa państwa
84 niebędącego państwem członkowskim (Dz. U. Nr 33, poz. 259)
85 ("Rozporządzenie"), do którego stosowania niejako odsyła § 2 ust. 4 Regulaminu
86 Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie S.A. ("Regulamin", "GPW");
87 - zaniechania ustalenia przez KNF czy podanie do wiadomości informacji o Ramowej
88 Umowie Pożyczek stanowiło konieczny element dla wymaganej w § 3
89 Rozporządzenia kompletności raportu dotyczącego Umowy Subskrypcji, i
90 poprzestanie jedynie na stwierdzeniu formalnego powiązania pomiędzy Umową
91 Subskrypcji a Ramową Umową Pożyczek, a więc zaniechaniu ustalenia istnienia
92 przesłanek zastosowania obowiązku wynikającego z § 3 Rozporządzenia do
93 Ramowej Umowy Pożyczek;
94 d) Naruszenie prawa poprzez oparcie decyzji administracyjnej na błędnej podstawie prawnej. Zgodnie z art. 56 ust. 1 pkt 2 lit b Ustawy o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych ("Ustawa o ofercie publicznej") obowiązki informacyjne spółki publicznej notowanej wyłącznie na rynku równoległym określone są, w przepisach regulaminu rynku regulowanego. Tymczasem KNF w żadnym punkcie żadnej z zaskarżonych decyzji nie podaje, jakie obowiązki, i wynikające z jakiego przepisu tego regulaminu Skarżąca naruszyła. Skarżąca podnosi wszakże, że nawet przyjęcie (formalnie prawidłowej) podstawy prawnej stanowiłoby naruszenie porządku konstytucyjnego (por. poniżej), w konsekwencji jedyną dla organu administracji drogą wyjścia ze swoistego "legislacyjnego impasu" byłoby niestwierdzenie naruszenia prawa przez Skarżącą i podjęcie czynności (np. w drodze czynności nadzorczych etc.) wobec GPW SA, celem walidacji zaistniałej sytuacji i uzupełnienie treści regulaminu o kwestie obowiązków informacyjnych;
95 2) przepisów prawa materialnego tj.
96 a) art. 87 ust. 1 i art. 42 ust. 2 Konstytucji polegającym na przyjęciu, że możliwe jest nałożenie sankcji administracyjnej tj. kary pieniężnej do wysokości 1.000.000 PLN na podstawie art. 96 ust. 1 ustawy o ofercie za naruszenie obowiązków informacyjnych o których mowa w art. 56 ust. 1 pkt 2 lit b ustawy o ofercie - czyli nałożenie sankcji administracyjnej za naruszenie obowiązków określonych nie w przepisach prawa ale w regulaminie stanowiącym wzorzec kontraktowy, a zarazem (i jedynie) element cywilnoprawnej umowy między emitentem a podmiotem prywatnym (Giełdą Papierów Wartościowych w Warszawie S.A. z siedzibą w Warszawie).
97 b) art. 56 i 65 Kodeksu Cywilnego oraz § 3 ust. 3 Rozporządzenia polegającym na przyjęciu, że związek gospodarczy dwóch lub więcej umów stanowi wystarczającą
98 przesłankę do zobowiązania emitenta papierów wartościowych do ich prezentacji w
99 jednym raporcie bieżącym, a niespełnienie tego wymogu stanowi "nierzetelną prezentację raportu" w rozumieniu przepisów Rozporządzenia.
100 c) art. 56 ust. 1 pkt 2 lit. b Ustawy o ofercie publicznej w zw. z art. § 2 ust. 4 Regulaminu oraz § 3 ust. 1, 2 oraz 3 Rozporządzenia poprzez jego błędne zastosowanie do Ramowej Umowy Pożyczek oraz do umów o współpracy zawartych z [...] S.A. w dniu 9 lipca 2009 r., 10 listopada 2009 r., 10 marca 2010 r., 8 kwietnia 2010 r. oraz 5 maja 2010 r. ("Umowy z [...]") oraz umowy z panem [...] z dnia 9 lipca 2009 ("Umowa z [...]"), pomimo braku istnienia przesłanek uzasadniających konieczność podania do publicznej wiadomości informacji o tych umowach.
101 Spółka wniosła również o wystąpienie do Trybunału Konstytucyjnego z następującym pytaniem prawnym:
102 "Czy przepis art. 56 ust 1 pkt 2 lit. b Ustawy o ofercie publicznej jest zgodny z art. 87 ust. 1 i art. 42 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej?"
103 W uzasadnieniu skargi kasacyjnej kasator przedstawił obszerną argumentację na poparcie postawionych w skardze zarzutów.
104 W odpowiedzi na skargę kasacyjną Komisja Nadzoru Finansowego wniosła o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym zastępstwa procesowego.
III
105 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
106 Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu.
107 Istota skargi kasacyjnej polega na przytoczeniu podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia, przy czym podstawy kasacyjne to wskazanie przepisów prawa, które zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną zostały naruszone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wydający zaskarżony wyrok.
108 Skarga kasacyjna w tej sprawie została sformułowana w ten sposób, że nie wynika z niej wprost czy podstawy kasacyjne dotyczą naruszenia określonych przepisów przez Sąd pierwszej instancji. Mając jednak na uwadze wskazane podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie można przyjąć, iż obejmują one zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. przez to, że Sąd pierwszej instancji nie zastosował tego przepisu (nie uchylił zaskarżonej decyzji), mimo że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3), a także zarzuty naruszenia art. 56 ust. 1 pkt 2 lit. b/ ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzenia instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych, zwanej dalej ustawą o ofercie, przez to, że Sąd pierwszej instancji przyjął, że przepis ten może być podstawą obowiązku sankcjonowanego karą pieniężną, przy czym zastosowanie tego przepisu stanowi naruszenie również art. 42 ust. 1 i art. 87 ust. 1 Konstytucji RP.
109 Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania, należy stwierdzić, że sprowadzają się one do tego, że zdaniem skarżącej spółki nie zostały przeprowadzone dowody, których przeprowadzenie było konieczne dla wyjaśnienia sprawy, nie został zgromadzony pełny materiał dowodowy, nie zostały wyjaśnione wszystkie istotne okoliczności sprawy, wadliwie ustalony został stan faktyczny sprawy i wadliwie zostało sporządzone uzasadnienie zaskarżonej decyzji, a mimo tych naruszeń przepisów postępowania administracyjnego wskazanych w skardze kasacyjnej Sąd pierwszej instancji nie uchylił zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a.
110 Zarzuty te nie są trafne, ponieważ zakres postępowania dowodowego oraz dokonanie ustaleń istotnych do rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej wyznaczają przede wszystkim przepisy prawa materialnego, które określają przedmiot sprawy administracyjnej i przesłanki rozstrzygnięcia administracyjnego.
111 W rozpoznawanej sprawie przedmiotem postępowania administracyjnego było ustalenie jaki był zakres obowiązku informacyjnego skarżącej spółki, o którym mowa w art. 56 ust. 1 pkt 2 lit. b/ ustawy o ofercie, sposób wykonania tego obowiązku oraz to, czy obowiązek ten został wykonany przez skarżącą spółkę nienależycie, co uzasadniało nałożenie kary pieniężnej na podstawie art. 96 ust. 1 pkt 1 ustawy o ofercie.
112 Sąd pierwszej instancji trafnie stwierdził, iż sprawa została wyjaśniona w pełnym zakresie, zgodnie z przepisami k.p.a., a ustalenia i wnioski przedstawione w uzasadnieniu decyzji stanowiły wystarczającą podstawę do nałożenia na skarżącą spółkę kary pieniężnej.
113 W szczególności Sąd pierwszej instancji prawidłowo podzielił stanowisko organu co do oceny treści umowy z dnia 8 lipca 2009 r., nazwanej umową subskrypcji i pożyczki akcji oraz obowiązku poinformowania o treści tej umowy w raporcie bieżącym nr [...] z dnia [...] lipca 2009 r. zarówno co do subskrypcji akcji, jak i pożyczki akcji. W pełni przekonujące jest stanowisko, że subskrypcja akcji była powiązana z udzieleniem pożyczki akcji.
114 W tym stanie rzeczy nie są trafne argumenty spółki zmierzające do wykazania, iż konieczne było dokonanie dalszych ustaleń co do tego, jaki był rzeczywisty zamiar stron zawierających umowę. Nie ma również istotnego znaczenia z punktu widzenia obowiązku informacyjnego, o którym mowa w art. 56 ust. 1 pkt 20 lit. b/ ustawy o ofercie, to czy umowa z dnia 8 lipca 2009 r. zostanie potraktowana jako jedna umowa, czy dwie umowy (jedna dotycząca subskrypcji, a druga pożyczki akcji). Nie ulega przecież wątpliwości, że przedmiotem obowiązku informacyjnego jest przekazywanie informacji w sposób prawdziwy, rzetelny i kompletny, umożliwiający inwestorom ocenę wpływu przekazywanych informacji na sytuację gospodarczą, majątkową i finansową emitenta.
115 W żadnym razie nie można zgodzić się z poglądem skarżącej spółki, że informacje dotyczące pożyczek akcji spółki związanych z subskrypcją akcji nie mogły mieć wpływu na ocenę sytuacji gospodarczej, majątkowej i finansowej skarżącej, a wobec tego spółka nie miała obowiązku informowania o umowie dotyczącej pożyczki akcji.
116 Zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 56 ust. 1 pkt 2 lit. b/ ustawy o ofercie sprowadza się do tego, że zdaniem skarżącej spółki przepis ten nie może być podstawą obowiązku, za niewykonanie którego lub nienależyte wykonanie może być nałożona sankcja w postaci kary pieniężnej, przy czym przepis ten tak rozumiany jak to przyjął organ (KNF) i Sąd pierwszej instancji jest niezgodny z art. 87 ust. 1 i art. 42 ust. 1 Konstytucji RP.
117 Zarzut ten nie jest trafny, albowiem wbrew wywodom skargi kasacyjnej obowiązek informacyjny, o którym mowa w art. 56 ust. 1 pkt 2 lit. b/ ustawy o ofercie określony został w ustawie. To przepis ustawy nakłada na emitenta obowiązek przekazywania informacji zgodnie z postanowieniami regulaminów, o których mowa w art. 61 tej ustawy. Okoliczność, że zakres tego obowiązku określają regulaminy nie może oznaczać, iż tym samym obowiązek jest statuowany aktem, który nie ma formy przepisu prawa powszechnie obowiązującego.
118 To, że ustawa wiąże obowiązek z regulaminem, nie pozbawia tego obowiązku charakteru obowiązku nałożonego w drodze ustawy, a którego naruszenie jest sankcjonowane karą pieniężną, pod warunkiem wszakże, że postanowienia regulaminu nie naruszają prawa (ustaw). W art. 61 ustawy o ofercie ustawodawca zdecydował, że rodzaj, zakres i forma informacji przekazywanych przez wskazanych w tym przepisie emitentów określą regulaminy rynków, których emitenci są uczestnikami.
119 Taki sposób ukształtowania obowiązku w ustawie nie nasuwa w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wątpliwości co do zgodności tych przepisów z Konstytucją RP, a w szczególności z art. 42 ust. 1 i art. 87 ust. 1 Konstytucji RP, na które to przepisy wskazuje skarżąca spółka.
120 Nie są więc spełnione warunki o wystąpienie z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego.
121 Na marginesie należy zaznaczyć, że Regulamin Giełdy w § 28 odsyła do rozporządzenia o obowiązkach informacyjnych.
122 Reasumując powyższe, wobec braku zasadności zarzutów skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.
Powołane przepisy
- Kodeks cywilny, art. 65 (§ 2)
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 7
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 75 (§ 1)
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 127 (§ 3)
- Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej, art. 42
- Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej, art. 87
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 184
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 204
- Ustawa o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych, art. 56
- Ustawa o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych, art. 61
- Ustawa o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych, art. 96