Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 października 2014 r., II GSK 714/13

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 października 2014 r., II GSK 714/13

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Robotowska (spr.) Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska Sędzia del. WSA Zbigniew Czarnik Protokolant Karol Sienkiewicz po rozpoznaniu w dniu 2 października 2014 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. W. T. Spółki z o.o. w C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 października 2012 r. sygn. akt VI SA/Wa 1175/12 w sprawie ze skargi A. W. T.Spółki z o.o. w C. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji znaku towarowego oddala skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

2 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 15 października 2012 r. w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w C. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] stycznia 2012 r. w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji znaku towarowego, oddalił skargę.

3 I.

4 Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym.

5 Decyzją Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] marca 2006 r. udzielono prawo ochronne na znak towarowy "500" o nr [...] na rzecz A.Sp. z o.o. z siedzibą w C..

6 Dnia [...] kwietnia 2007 r. do Urzędu Patentowego wpłynął sprzeciw B. O. z siedzibą w R. wobec decyzji Urzędu z dnia [...] marca 2006 r. o udzieleniu prawa ochronnego na znak towarowy "500" o nr [...] w części dotyczącej czasopism i czasopism szaradziarskich. Jako podstawę prawną sprzeciwu wskazano art. 129 ust. 2 pkt 2 oraz art. 129 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117, z późn. zm.; dalej: p.w.p.)

7 Na rozprawie w dniu 16 marca 2010 r. wnosząca sprzeciw podtrzymała stanowisko w sprawie.

8 Decyzją z dnia [...] marca 2010 r. Urząd Patentowy unieważnił prawo ochronne na znak towarowy "500" o numerze [...] udzielone na rzecz A. Sp. z o.o. z siedzibą w C..

9 Na decyzję Urzędu Patentowego z dnia [...] marca 2010 r. A. Sp. z o.o. z siedzibą w C. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 19 listopada 2010 r. (sygn. akt VI SA/Wa 1858/10) uchylił zaskarżoną decyzję.

11 Wskutek uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie decyzji Urzędu Patentowego z dnia [...] marca 2010 r., sprawa ta stała się przedmiotem ponownego rozpoznania przez Urząd.

12 Urząd Patentowy RP Decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r., działając w trybie postępowania spornego, po rozpoznaniu sprawy o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy "500" o nr [...] udzielonego na rzecz A. Sp. z o.o. z siedzibą w C. na skutek sprzeciwu B. O. z R., na podstawie art. 246 i 247 ust. 2 w zw. z art. 129 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej:

13 1) unieważnił prawo ochronne na znak towarowy "500" o nr [...] w części dotyczącej czasopism zawierających szarady oraz czasopism szaradziarskich,

14 2) w pozostałej części sprzeciw oddalił;

15 3) przyznał B. O. z R. od A. Sp. z o.o. z siedzibą w C. zwrot kosztów postępowania w sprawie.

16 W ocenie Urzędu Patentowego, w rozpatrywanej sprawie zasadny był zarzut udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy "500" o nr [...] z naruszeniem art. 129 ust. 2 pkt 2 ustawy p.w.p. w zakresie czasopism zawierających szarady oraz czasopism szaradziarskich.

17 Zdaniem Urzędu Patentowego znak towarowy "500", zapisany zwykłą czcionką z zastosowaniem czerwonych konturów z ledwo dostrzegalnym szarym cieniem oraz czarną ramką, rozpatrywany jako całość pozbawiony jest dostatecznych znamion odróżniających w odniesieniu do takich towarów jak czasopisma zawierające rozrywki umysłowe (szarady) oraz czasopisma szaradziarskie. Organ wskazał, iż w spornym znaku towarowym nie istnieje żadne wzajemne oddziaływanie pomiędzy jego poszczególnymi elementami, które mogłoby nadać całości zdolność odróżniającą a prezentowane stanowisko jest tożsame ze stanowiskiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zawartym w wyroku z dnia 8 kwietnia 2010 r. (sygn. akt VI SA/Wa 132/10), a dotyczącym oceny zdolności odróżniającej znaku towarowego 222, w którym liczba ta ma identyczną postać graficzną co liczba użyta w znaku spornym. Organ uznał, iż sporny znak nie ma pierwotnej zdolności odróżniającej, ale również nie nabył wtórnej zdolności odróżniającej. W ocenie organu skarżący nie wskazał żadnych dowodów świadczących o używaniu oznaczenia 500 jako znaku towarowego, natomiast upatrywanie wtórnej zdolności odróżniającej znaku 500 jako elementu znaku towarowego "500 Panoramicznych" jest niezasadne.

18 Skargę na powyższą decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia 24 stycznia 2012 r. w punkcie 1 oraz 3 wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. Sp. z o.o. z siedzibą w C.

19 W odpowiedzi na skargę UP wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej.

20 Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 15 października 2012 r. uznał skargę za nieuzasadnioną.

21 W ocenie Sądu pierwszej instancji rozstrzygnięcie dokonane przez Urząd Patentowy w rozpatrywanej sprawie było prawidłowe i nie naruszało obowiązującego w tym zakresie prawa, a argumenty zawarte w skardze nie podważały zasadności rozstrzygnięcia.

22 Sąd pierwszej instancji wskazał, że organ prawidłowo zdefiniował problem prawny występujący w sprawie jednoznacznie stwierdzając, że "...zasadnicze znaczenie dla niniejszej sprawy nie ma zatem ustalenie czy liczby (cyfry) jako takie mogą pełnić funkcje znaku towarowego, ale czy sporny znak towarowy w takiej postaci w jakiej jest chroniony posiada dostateczne znamiona odróżniające mając na uwadze rynek szaradziarski."

23 WSA w Warszawie odnosząc się do zarzutów procesowych postawionych w skardze uznał, że Urząd Patentowych nie uchybił zasadom wynikającym z przepisów art. 7, 77 i 80 k.p.a.

24 Sąd pierwszej instancji uznał za zasadny zarzut zawarty w sprzeciwie, że udzielenie prawa ochronnego na znak towarowy "500" o nr [...] nastąpiło z naruszeniem art. 129 ust. 2 pkt 2 ustawy p.w.p. w zakresie czasopism zawierających szarady oraz czasopism szaradziarskich a za niezasadny zarzut skarżącego co do rozbieżności treści art. 7 ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych (Dz. U. z 1985 r. Nr 5, poz. 17 ze zm.) oraz art. 129 ust. 2 pkt 2 p.w.p.

25 W ocenie Sądu wnosząca sprzeciw trafnie wskazała, że sporny znak jest (i był w dacie zgłoszenia) znakiem opisowym (informacyjnym) dla towarów, w rozumieniu art. 129 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 129 ust 2 pkt 2 p.w.p. Już w dacie zgłoszenia do rejestracji ten znak mógł bowiem wskazywać (i w rzeczywistości wskazywał) na liczbę zadań szaradziarskich w danym egzemplarzu czasopisma. Powyższa ocena wynika z faktu, że oczywiście najistotniejszym elementem spornego znaku jest liczba 500. Tej liczby, zwłaszcza w razie jej wyeksponowania na czasopiśmie szaradziarskim, faktycznie nie sposób postrzegać inaczej, niż jako informacji o istotnej cesze czasopisma (tj. o liczbie zawartych w tym czasopiśmie "elementów" - zadań szaradziarskich).

26 Sąd podzielił również stanowisko, iż warstwa graficzna spornego znaku nie eliminowała i nie eliminuje odbioru spornego znaku wyłącznie jako informacji o zawartości czasopisma szaradziarskiego (z szaradami), tj. jako informacji o liczbie zadań szaradziarskich w tym czasopiśmie. Pomimo zastosowanej grafiki, sporny znak znacząco nie odbiegał (i nie odbiega) od przyjętych norm w zakresie oznaczania czasopism krzyżówkowych.

27 WSA w Warszawie wskazał, że w skarżonej decyzji Urząd Patentowy RP prawidłowo ustalił brak konkretnej zdolności odróżniającej (tak pierwotnej, jak i wtórnej) znaku "500" ([...]) w zakresie czasopism zawierających szarady i czasopism szaradziarskich.

28 Sąd zaznaczył również, że w rozpatrywanej sprawie, dotyczącej decyzji z 24 stycznia 2012 r. Urząd zastosował się w całości do zaleceń WSA zawartych w wyroku z 19 listopada 2010 r. – tym bardziej że zalecenia te dotyczyły przede wszystkim zbadania wtórnej zdolności odróżniającej znaku "500" ([...]) i nie naruszył art. 153 p.p.s.a.

29 II.

30 Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła A. sp. z o.o. z siedzibą w C. Strona wnosząca skargę kasacyjną zaskarżyła powyższy wyrok w całości, żądając jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego wraz z kosztami zastępstwa procesowego.

31 Zaskarżonemu wyrokowi na postawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej: jako p.p.s.a.) zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.;

32 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ p.p.s.a. poprzez niestwierdzenie naruszenia przez Urząd Patentowy prawa materialnego - art. 129 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz.U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117, j.t.) zwanej dalej p.w.p., z powodu wzięcia pod uwagę "sytuacji na rynku szaradziarskim" przy unieważnieniu spornego znaku "500", tymczasem taka przesłanka byłaby właściwa tylko w przypadku unieważnienia spornego znaku na podstawie art. 129 ust. 2 pkt 3 p.w.p.;

33 2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ p.p.s.a. poprzez niestwierdzenie naruszenia przez Urząd Patentowy naruszenia prawa materialnego - art. 130 p.w.p. z powodu przyjęcia, że sporny znak towarowy "500" nie mógł nabyć wtórnej zdolności odróżniającej w wyniku używania w obrocie jako część znaku "500 Panoramicznych" oraz uznania, iż fakt używania elementów opisowych przez konkurencyjne podmioty uniemożliwia uznanie, że elementy te mogą mieć wpływ na uznanie wtórnej zdolności odróżniającej.

34 3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. poprzez niestwierdzenie naruszenia przez Urząd Patentowy art. 153 p.p.s.a. poprzez niezastosowanie się przez Urząd do zalecenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zawartego w wyroku z dnia 19 listopada 2010 r. nakazującego organowi uzupełnienie postępowania dowodowego;

35 4) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. poprzez niestwierdzenie naruszenia przez Urząd Patentowy art. 10 k.p.a. poprzez takie działanie Urzędu, które pozbawiło skarżącego możliwości bezpośredniego uczestnictwa w rozprawie, która odbyła się w dniu 24 stycznia 2012 r. oraz w konsekwencji wydanie przez Urząd decyzji bez wysłuchania argumentów skarżącego oraz złożenie własnych dowodów w sprawie, a także odniesienia się przez niego do dowodów przedłożonych przez Uczestnika;

36 5) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. poprzez brak uchylenia skarżonej decyzji w sytuacji naruszenia przez Urząd Patentowy art. 7, 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. z powodu dokonania wadliwych ustaleń faktycznych i uznaniu, że znak towarowy "500" [...] nie był w ogóle używany w obrocie;

37 6) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. poprzez brak uchylenia skarżonej decyzji w sytuacji naruszenia przez Urząd Patentowy art. 7, 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. z powodu dokonania wadliwych ustaleń faktycznych i uznaniu, że znak towarowy "500" [...] nie nabył wtórnej zdolności odróżniającej wskutek używania go jako części znaku towarowego "500 Panoramicznych";

38 7) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia wyroku zawierającego szereg błędów i nieścisłości, które powodują, iż nie wiadomo, czy Sąd w rzeczywistości oceniał zdolność odróżniającą spornego znaku "500" dla towarów, dla których ten znak został unieważniony, czy też jakiegoś innego oznaczenia przeznaczonego dla innych, niż unieważnione, towarów;

39 8) art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez rozstrzygnięcie poza granicami niniejszej sprawy poprzez wskazanie szerszych, niż te wskazane przez Urząd, podstaw unieważnienia spornego znaku "500" [...]

40 Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. strona wnosząca skargę kasacyjną zarzuciła naruszenie prawa materialnego, tj.;

41 1) art. 169 ust. 4 pkt 1 w zw. z art. 154 p.w.p. poprzez uznanie, iż znak towarowy "500" R-171684 nie był w ogóle używany w obrocie;

42 2) art. 130 p.w.p. poprzez uznanie, iż sporny znak "500" [...] nie mógł nabyć wtórnej zdolności odróżniającej wskutek używania go jako części znaku towarowego "500 Panoramicznych", którego wtórna zdolność odróżniająca została potwierdzona prawomocną decyzją Urzędu Patentowego z dnia [...] czerwca 2010 r. oraz uznania, iż fakt używania elementów opisowych przez konkurencyjne podmioty uniemożliwia uznanie, że elementy te mogą mieć wpływ na uznanie wtórnej zdolności odróżniającej;

43 3) art. 129 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 129 ust. 2 pkt 2 p.w.p., poprzez jego zastosowanie w stanie faktycznym niniejszej sprawy i uznanie, iż znak towarowy słowno-graficzny "500" [...] nie posiada pierwotnej zdolności odróżniającej dla towarów, dla których został unieważniony;

44 4) art. 129 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 129 ust. 2 pkt. 2 p.w.p., poprzez jego błędną wykładnię przez uznanie, iż między przesłanką z art. 7 ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych (u.z.t.) a przesłanką zawartą w art. 129 ust. 2 pkt 2 p.w.p. zachodzi tożsamość, tymczasem każda z 3 przesłanek znajdujących się w art. 129 ust. 2 p.w.p. (które wszystkie razem stanowią odpowiednik art. 7 u.z.t.) powinna być rozpatrywana oddzielnie.

45 W uzasadnieniu skargi kasacyjnej strona szeroko odniosła się postawionych zarzutów.

46 Uczestnik postępowania w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej.

III.

47 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

48 Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych zarzutów i podlega oddaleniu.

49 Wnoszący skargę kasacyjną zarzucił naruszenie przez Sąd pierwszej instancji przepisów postępowania, jak i przepisów prawa materialnego.

50 W pierwszej kolejności należy się odnieść do zarzutu naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez wskazanie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, iż udzielenie prawa ochronnego na sporny znak towarowy nastąpiło z naruszeniem przepisu art. 129 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo własności przemysłowej, mimo iż jedyną podstawą unieważnienia prawa, jak wynika z zaskarżonej decyzji, był przepis art. 129 ust. 2 pkt 2 p.w.p. Zarzut ten nie jest zasadny. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

51 Sąd pierwszej instancji orzekł w granicach sprawy i badał legalność zaskarżonej decyzji unieważniającej prawo ochronne na podstawie art. 129 ust. 2 pkt 2. Sąd oceniając zasadność unieważnienia na tej podstawie, wskazał, iż prawidłowo Urząd Patentowy przyjął, że oznaczenie nie ma dostatecznych znamion odróżniających (art. 129 ust. 1 pkt 2) – uszczegółowienie braku zdolności odróżniającej tego oznaczenia znajduje się w ust. 2 pkt 2 art. 129.

52 Niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.w.p., albowiem wskazane na stronie 28 uzasadnienia "oznaczenia 900" jest omyłką, gdyż z całości uzasadnienia wynika jasno, iż przedmiotem oceny przed Sądem pierwszej instancji było oznaczenie "500".

53 Pozostałe zarzuty kasacyjne sprowadzają się do kwestionowania oceny prawidłowości przeprowadzonej przez Sąd pierwszej instancji kontroli zaskarżonej decyzji, gdyż zdaniem skarżącej, mimo iż organ naruszył wskazane przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, wadliwie ustalił stan faktyczny, pozbawił skarżącą spółkę uczestnictwa w rozprawie poprzedzającej wydanie zaskarżonej decyzji – decyzja ta została uznana za zgodną z prawem.

54 Spór sprowadza się do tego, czy sporny znak posiada zdolność odróżniającą.

55 Odnosząc się do stanowiska spółki należy wskazać, iż w niniejszej sprawie zaskarżony wyrok jest kolejnym, albowiem pierwotna decyzja Urzędu Patentowego unieważniająca prawo ochronne udzielone na znak towarowy "500" została uchylona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 19 listopada 2010 r. sygn. akt VI SA/Wa 1858/10. W wyroku tym Sąd nie kwestionował stanowiska Urzędu Patentowego co do braku pierwotnej zdolności odróżniającej spornego oznaczenia, wskazał natomiast, iż wobec błędnych i niepełnych ustaleń co do nabycia przez znak wtórnej zdolności odróżniającej Urząd Patentowy powinien uzupełnić postępowanie dowodowe i przedstawić swoje stanowisko odnośnie znaku "500" i "500 Panoramicznych". Urząd Patentowy ponownie rozpoznając sprzeciw zajął stanowisko w tej materii i podniósł, iż w świetle zebranego materiału dowodowego brak jest podstaw do uznania, iż sporny znak posiada wtórną zdolność odróżniającą, albowiem skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów potwierdzających używanie znaku towarowego "500" w obrocie. Fakt stosowania znaku "500 Panoramicznych" nie oznacza stosowania w obrocie liczby 500 jako samodzielnego znaku towarowego. Sąd pierwszej instancji podzielił stanowisko Urzędu Patentowego co do oceny zdolności odróżniającej oznaczenia "500" i trafnie przyjął, iż prawidłowy jest pogląd, iż mimo grafiki zawartej w znaku, znak ten w ujęciu całościowym nadal pełni funkcję wyłącznie informacyjną.

56 Za prawidłowe należy również uznać stanowisko Sądu pierwszej instancji akceptujące pogląd organu, iż brak jest dowodów na to, by oznaczenie "500" nabyło wtórną zdolność odróżniającą, bo wadliwe jest twierdzenie skarżącej spółki, iż używanie znaku "500 Panoramicznych" jest używaniem znaku "500", albowiem jest on elementem znaku "500 Panoramicznych", a do tego sprowadzał się zarzut naruszenia przez organ i Sąd pierwszej instancji art. 130 p.w.p.

57 Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę, iż skarżący winien wykazać używanie oznaczenia "500" jako znaku towarowego, które pozwoli ustalić jednoznaczny związek między tym znakiem a przedsiębiorcą, który go używał, co skutkować winno możliwość odróżnienia towarów nim opatrywanych od towarów pochodzących od innych przedsiębiorców.

58 Wykazanie takich okoliczności pozwalałoby na ustalenie, iż odbiorca tych towarów nabywa towar w świadomości, iż pochodzi od określonego przedsiębiorcy.

59 Prawidłowo organ, a zaakceptował to Sąd pierwszej instancji, uznał, iż skarżący nie przedstawił żadnych dowodów, iż oznaczenie "500" było używane jako znak towarowy do określonych towarów przed datą zgłoszenia.

60 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym sprawę podziela w całości pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 lipca 2013 r., sygn. akt II GSK 38/12 dotyczącym znaku towarowego "300", gdzie skarżąca spółka była stroną postępowania i prezentowała tożsame stanowisko co do nabycia wtórnej zdolności odróżniającej znaku "300" poprzez używanie go jako elementu znaku "300 Panoramicznych".

61 Za niezasadny należy również uznać zarzut naruszenia art. 169 ust. 4 pkt 1 w zw. z art. 154 p.w.p. poprzez przyjęcie, iż znak "500" nie był w ogóle używany w obrocie.

62 Zarzut ten przede wszystkim jest wadliwy z tego powodu, że ani Urząd Patentowy, ani Sąd pierwszej instancji nie stosowały tych przepisów. Przedmiotem postępowania wszczętego sprzeciwem było ustalenie czy prawo ochronne zostało przyznane z naruszeniem art. 129 ust. 2 pkt 2 p.w.p., a więc wskazane w tym zarzucie przepisy nie miały zastosowania w niniejszej sprawie.

63 Reasumując powyższe, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zaskarżony wyrok odpowiada prawu, a żaden z zarzutów skargi kasacyjnej nie jest zasadny.

64 Z tych powodów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.