Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 sierpnia 2020 r., II GSK 518/20

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 sierpnia 2020 r., II GSK 518/20

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Jagielska (spr.) Sędzia NSA Małgorzata Korycińska Sędzia NSA Zbigniew Czarnik po rozpoznaniu w dniu 20 sierpnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 28 listopada 2019 r., sygn. akt III SA/Gl 886/19 w sprawie ze skargi M. G. na czynność Burmistrza C. z dnia [...] lipca 2019 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu opłat za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach, 2. zasądza od Burmistrza C. na rzecz M. G. 560 (pięćset sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

2 Wyrokiem z dnia 28 listopada 2019 r. sygn. akt III SA/Gl 886/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę M. G. na czynność Burmistrza C. z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu opłat za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych.

3 Z uzasadnienia wyroku wynika, że za podstawę rozstrzygnięcia Sąd I instancji przyjął następujące ustalenia.

4 Decyzjami z dnia [...] maja 2017 r. Burmistrz C. udzielił przedsiębiorcy R. G., prowadzącej jednoosobowo działalność gospodarczą pod firmą "[...]" w C. zezwolenia na sprzedaż i podawanie: napojów alkoholowych do 4,5% zawartości alkoholu oraz piwa; napojów alkoholowych o zawartości alkoholu powyżej 4,5% do 18% alkoholu oraz napojów alkoholowych o zawartości alkoholu powyżej 18%.

5 W dniu [...] stycznia 2019 r. R. G. uiściła na rachunek gminy opłatę należną za cały rok 2019 za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych.

6 Z kolei w dniu [...] marca 2019 r. R. G. złożyła oświadczenie o rezygnacji z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych z dniem 31 marca 2019 r., z powodu likwidacji i jednocześnie zrzekła się prawa do odwołania od decyzji organu.

7 Burmistrz C. w dniu [...] marca 2019 r., w związku ze złożonym oświadczeniem, wydał decyzję stwierdzającą wygaśnięcie z dniem 31 marca 2019 r. zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych.

8 W dniu [...] kwietnia 2019 r. R. G. zmarła. Pismem z dnia 28 czerwca 2019 r. M. G. jako spadkobierca R. G. wniósł o zwrot nadpłaconych opłat za korzystanie z zezwoleń za okres od dnia 31 marca 2019 r. do dnia 31 grudnia 2019 r.

9 Pismem z dnia [...] lipca 2019 r., organ poinformował skarżącego, że nie znajduje jednoznacznych podstaw prawnych umożliwiających dokonanie zwrotu uiszczonych opłat.

10 Wnioskodawca wezwał następnie Burmistrza C. do usunięcia naruszenia prawa, jednak pismem z dnia [...] sierpnia 2019 r. organ podtrzymał dotychczas wyrażone stanowisko w sprawie.

11 W związku z powyższym M. G. złożył na czynność Burmistrza C. z dnia [...] lipca 2019 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który wyrokiem z dnia 28 listopada 2019 r. oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; powoływanej dalej jako p.p.s.a.).

12 W uzasadnieniu Sąd I instancji nie zgodził się ze stanowiskiem organu co do braku podstaw prawnych umożliwiających dokonanie zwrotu uiszczonych opłat przez beneficjenta zezwoleń. Wniesienie przez przedsiębiorcę opłaty obejmującej również okres przypadający po utracie ważności zezwolenia skutkuje bowiem po stronie organu powstaniem obowiązku zwrotu przedsiębiorcy poprzez czynność materialno-techniczną kwoty stanowiącej opłatę nienależną. Tym samym po stronie przedsiębiorcy powstaje wynikające z mocy prawa uprawnienie do zwrotu opłaty nienależnej.

13 Sąd I instancji zauważył jednak, że zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych jest ściśle związane z podmiotem, który otrzymał zezwolenie. Wynika z decyzji administracyjnej i nie podlega obrotowi, a w ocenie Sądu I instancji nie podlega również dziedziczeniu. Zgodnie bowiem z art. 922 § 2 k.c. nie należą do spadku prawa i obowiązki zmarłego ściśle związane z jego osobą, jak również prawa, które z chwilą jego śmierci przechodzą na oznaczone osoby niezależnie od tego, czy są one spadkobiercami. Niewątpliwie prawa i obowiązki wynikające z wydanych R. G. decyzji administracyjnych zezwalających na sprzedaż alkoholu były ściśle związane z jej osobą, natomiast uiszczone opłaty mają charakter publicznoprawny. Tymczasem do spadku, co do zasady nie należą prawa i obowiązki majątkowe o charakterze publicznoprawnym regulowane przepisami innych niż prawo cywilne działów prawa, w szczególności prawa administracyjnego czy podatkowego (wyjątkiem jest jednak np. prawo podatnika do zwrotu nadpłaty podatku), nawet jeśli przepisy te posługują się konstrukcjami prawa spadkowego (np. pojęciem spadkobiercy). Sąd I instancji powołał się na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 kwietnia 2004 r., sygn. akt IV CK 215/03, w którym SN stwierdził, że spadek stanowi ogół cywilnych majątkowych praw i obowiązków zmarłego. Do spadku nie należą natomiast majątkowe prawa i obowiązki wynikające z przepisów należących do innych działów prawa (prawa administracyjnego, prawa finansowego).

14 M. G. zaskarżył powyższy wyrok w całości skargą kasacyjną, wnosząc o jego uchylenie w całości i zasądzenie kosztów postępowania. Skarżący oświadczył, że zrzeka się przeprowadzenia rozprawy.

15 Zaskarżonemu wyrokowi skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

16 1. art. 3 § 1 w zw. z art. 146 § 1 w zw. z art. 133 oraz art. 134 § 1 i art. 135 p.p.s.a. poprzez nieprawidłowe przeprowadzenie kontroli zaskarżonej czynności i w efekcie oddalenie skargi w całości, w sytuacji gdy zachodzą przesłanki do stwierdzenia bezskuteczności czynności organu; brak wszechstronnego rozważenia materiału procesowego, znajdującego się w aktach sprawy; zawężenie granic orzekania;

17 2. art. 146 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2019 r., poz. 869 ze zm., powoływanej dalej jako u.f.p.), w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r., poz. 900, powoływanej dalej jako o.p.) w zw. z art. 111 ust. 8 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2277 ze zm.) przez niestwierdzenie przez Sąd I instancji bezskuteczności czynności organu, pomimo przyjęcia, że stanowisko organu w przedmiocie odmowy zwrotu opłaty jest błędne i narusza przepisy ustawy o wychowaniu w trzeźwości, a nadto przez przyjęcie, że zaskarżona czynność mimo wadliwego uzasadnienia nie narusza prawa;

18 3. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie motywów rozstrzygnięcia w zakresie podstawy prawnej rozstrzygnięcia, w części (str. 8, 9 uzasadnienia) odnoszącej się do odmowy przyznania skarżącemu jako spadkobiercy przedsiębiorcy R. G. uprawnienia do żądania zwrotu nienależnej opłaty.

19 Skarżący postawił również zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 67 ust. 1 u.f.p. w zw. z art. 97 § 1 o.p. w zw. z art. 21 ust. 1 oraz art. 64 ust. 1 Konstytucji RP, przez ich niezastosowanie i przyjęcie, że uprawnienie do żądania zwrotu opłaty za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych nie przechodzi na spadkobierców.

20 W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący powołał się na orzecznictwo sądów administracyjnych, zgodnie z którym – w związku z treścią art. 60 pkt 7 i art. 67 ust. 1 u.f.p. – do opłat za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych mają zastosowanie przepisy Działu III Ordynacji podatkowej. W ocenie skarżącego, zastosowanie ma zatem w tym przypadku art. 97 § 1 o.p., który stanowi, że spadkobiercy podatnika, z zastrzeżeniem § 2, przejmują przewidziane w przepisach prawa podatkowego majątkowe prawa i obowiązki spadkodawcy.

21 W ocenie skarżącego, żądanie zwrotu opłaty jest w rozumieniu art. 97 § 1 o.p. prawem majątkowym spadkodawcy, które podlega na podstawie tego przepisu przejęciu przez spadkobiercę, a zatem skarżący, jako spadkobierca podatnika (osoby zobowiązanej do uiszczenia opłaty) przejął prawo żądania zwrotu nienależnie uiszczonej opłaty.

22 Organ nie skorzystał z uprawnienia do złożenia odpowiedzi na skargę kasacyjną.

23 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

24 Zaskarżonym kasacyjnie wyrokiem Sąd I instancji stwierdził, iż skarżący jako spadkobierca nie może skutecznie domagać się zwrotu uiszczonej jednorazowo przez spadkodawcę opłaty za korzystanie z zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, uznając jednocześnie za błędne stanowisko organu co do braku podstawy prawnej do żądania zwrotu części nienależnej opłaty za korzystanie z zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych przez beneficjenta tego zezwolenia.

25 Skarga kasacyjna oparta została na wskazanej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. podstawie, a w jej ramach skarżący zarzucił naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. przez niedostateczne wyjaśnienie motywów rozstrzygnięcia w zakresie jego podstaw, w szczególności niedostrzeżenie zasadniczych dla wyniku sprawy przepisów art. 5 ust. 2 pkt 1 i art. 60 pkt 7 i art. 67 ust. 1 ustawy o finansach publicznych oraz art. 97 § 1 Ordynacji podatkowej, co skutkowało wadliwym niezastosowaniem art. 146 § 1 p.p.s.a.

26 Skarga kasacyjna podlega uwzględnieniu.

27 Nie ulega wątpliwości, iż Sąd I instancji, odmawiając skarżącemu M. G. prawa do dochodzenia zwrotu uiszczonej przez jego nieżyjącą matkę i adresatkę zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych niewykorzystanej opłaty, o której mowa w art. 111 ust. 1 i 8 ustawy o wychowaniu w trzeźwości, nie uwzględnił w swoich rozważaniach całokształtu stanu prawnego mogącego mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, czym naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a. Trudno również uznać za spójny wywód przedstawiony w części analitycznej uzasadnienia.

28 Sąd I instancji prawidłowo zidentyfikował istotę problemu, jaki wystąpił w rozpoznawanej przezeń sprawie. Jak wyjaśnił, spór w sprawie sprowadza się do oceny, czy uzasadniony jest wniosek skarżącego, będącego spadkobiercą adresatki trzech zezwoleń na sprzedaż i podawanie napojów alkoholowych, o zwrot zapłaconych jednorazowo rat opłaty za korzystanie z tych zezwoleń, w sytuacji skutecznego złożenia rezygnacji z nich z uwagi na likwidację działalności i w konsekwencji wygaśnięcie wszystkich trzech decyzji.

29 Na wstępie należy przede wszystkim uznać za prawidłowy punkt wyjścia rozważań Sądu, który wskazał, iż opłata, o której mowa w art. 111 ustawy jest opłatą za korzystanie z zezwolenia, nie zaś opłatą za jego udzielenie, co wprost wynika z treści ust. 1 wskazanego artykułu. Konsekwencją opłaty ukształtowanej w powiązaniu z korzystaniem z zezwolenia jest przepis art. 111 ust. 8 ustawy. Odwołując się do tego przepisu, Sąd trafnie wyjaśnił, iż z uwagi na wynikającą z tego przepisu zasadę uiszczenia opłaty w wysokości proporcjonalnej do okresu ważności zezwolenia, w przypadku wygaśnięcia zezwolenia, opłata uiszczona za okres po wygaśnięciu zezwolenia staje się opłatą nienależną i podlega zwrotowi przy czym jest to czynność materialno-techniczna - podobnie jak to ma miejsce w przypadku wyliczenia opłaty. Zgodzić się należy z twierdzeniem, iż jest tylko jedna opłata należna i jest nią opłata w wysokości proporcjonalnej do okresu ważności zezwolenia, przy czym dodać dla jasności trzeba, iż jest to okres, w którym realizuje się przyznane adresatowi prawo do sprzedaży napojów alkoholowych. Oczywiście prawidłowy jawi się więc wniosek co do obowiązku zwrotu przez organ kwoty stanowiącej opłatę nienależną i odpowiadającego mu uprawnienia do otrzymania zwrotu opłaty nienależnej.

30 Dalsze rozważania Sądu nie są już jasne i nie wyjaśniają dochodzącemu zwrotu opłaty nienależnej powodów, dla których organ jednostki samorządu terytorialnego tego zwrotu zarządzić nie może.

31 Sąd I instancji nie rozważył przede wszystkim zasadniczej kwestii, tj. miejsca opłaty za korzystanie z zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych w obszarze finansów jednostki samorządu terytorialnego, jaką jest gmina. Stwierdzenie Sądu, iż opłata, o której mowa, nie jest niepodatkową należnością budżetu jednostki samorządu terytorialnego w rozumieniu art. 2 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa nie doczekało się żadnego głębszego uzasadnienia i nie doprowadziło Sądu do odpowiedzi na pytanie, czym w takim razie owa opłata jest w kontekście dochodów gminy. Jeśli bowiem, opłata, o której mowa w art. 111 ustawy uiszczana jest na rzecz gminy, to niewątpliwie nie może egzystować poza budżetem tej jednostki samorządu terytorialnego, tak jak nie może pozostawać w budżecie gminy kwota z tytułu opłaty nienależnej, a więc opłaty uiszczonej za okres, w którym zezwolenie utraciło byt prawny. Niezbędne jest zatem odwołanie się do przepisów ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 1530 t.j.), w której w art. 3 ust. 1 pkt 1 wskazano, iż dochodami jednostek samorządu terytorialnego są dochody własne gminy, zaś w art. 4 ust. 1 – 3 wyszczególniono źródła tych dochodów w tym m.in. wpływy z opłat innych [niż wymienione w pkt 2 lit. a) – e)] stanowiących dochody gminy, uiszczanych na podstawie odrębnych przepisów (art. 4 ust. 1 pkt 2 lit. f) oraz dochody uzyskiwane przez gminne jednostki budżetowe oraz wpłaty od gminnych zakładów budżetowych (art. 4 ust. 1 pkt 3). W świetle treści przywołanego przepisu trudno wyłączyć z grupy dochodów gminy ustanowione art. 111 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi opłaty za zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych.

32 Powyższe rozumowanie prowadzi do rozważenia zasadności stosowania do opłat za zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych przepisów ustawy Ordynacja podatkowa. Zgodnie z art. 2 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej przepisy tej ustawy stosuje się do opłaty skarbowej oraz opłat, o których mowa w przepisach o podatkach i opłatach lokalnych. Potrzeba w tym miejscu zauważyć, iż ustawodawca, wymieniając jako należności, do których znajduje zastosowanie Ordynacja podatkowa, opłatę skarbową oraz opłaty, nie odniósł tych opłat do ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, lecz wskazał na przepisy o podatkach i opłatach lokalnych. Trudno wśród tych przepisów nie dostrzec art. 111 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i określonej nim opłaty za zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych.

33 Sąd nie odwołał się również do ustawy o finansach publicznych, gdzie w art. 5 ust. 2 zidentyfikowane zostały dochody publiczne, do których zaliczono m.in. opłaty i inne świadczenia pieniężne, których obowiązek ponoszenia na rzecz m.in. jednostek samorządu terytorialnego wynika z odrębnych ustaw.

34 Odnosząc się do stanowiska Sądu I instancji, iż opłata za korzystanie z zezwolenia nie jest niepodatkową należnością budżetu jednostki samorządu terytorialnego i stanowi świadczenie publicznoprawne pobierane przez gminę, niezbędne było oparcie rozważań i wniosków w tym zakresie na obowiązujących przepisach, co w szczególności dotyczy art. 3 pkt 3 lit. c) i pkt 8 Ordynacji podatkowej i art. 60 i 67 u.f.p. Przepis art. 60 u.f.p. określa – niewyczerpująco – jakiego rodzaju dochody m.in. budżetu jednostki samorządu terytorialnego stanowią środki publiczne będące niepodatkowymi należnościami budżetowymi o charakterze publicznoprawnym, zaś art. 67 ust. 1 nakazuje do spraw wymienionych w art. 60 u.f.p. należności stosować przepisy k.p.a. i odpowiednio przepisy działu III Ordynacji podatkowej. Jeżeli Sąd uznał, że opłaty za zezwolenie na sprzedaż alkoholu nie można uznać za niepodatkową należność budżetową jednostki samorządu terytorialnego winien był swoje twierdzenie uzasadnić, czego nie uczynił, powtórzył natomiast kilkakrotnie, iż ustalenie kwoty do zwrotu jest czynnością rachunkową i materialno-techniczną podlegającą kontroli sądowej (tak na str. 6 i 7 uzasadnienia wyroku).

35 Podkreślić należy, co już wyżej zaznaczono, że kwota opłaty nienależnej, której istotę prawidłowo wyjaśnił Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku, nie może pozostawać w budżecie gminy, bowiem w sytuacji wygaśnięcia zezwolenia, a zatem niekorzystania z niego, gmina traci z mocy w art. 111 ust. 8 ustawy tytuł prawny do opłaty uiszczonej za czas po wygaśnięciu uprawnienia. W tym kontekście zarządzenie zwrotu opłaty nienależnej jawi się jako działanie oczywiste i konieczne, a pogląd iż brak wniosku osoby, która zgłosiła rezygnację z zezwolenia, uzasadnia niedokonanie zwrotu jest, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, błędny.

36 W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w sytuacji gdy w związku ze złożonym wnioskiem o rezygnacji z udzielonych zezwoleń, określone w art. 111 ust. 1 ustawy uprawnienie wygasło, zwrot opłaty uiszczonej ponad czas obowiązywania zezwolenia stanowi, w związku z przepisem art. 111 ust. 8 ustawy, obowiązek gminy, który nie może być warunkowany złożeniem wniosku w tym przedmiocie przez osobę zawiadamiającą organ o rezygnacji z zezwolenia. Przeciwnego stanowiska nie broni fakt, iż zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych jest ściśle związane z podmiotem, który otrzymał zezwolenie, które to zezwolenie nie podlega obrotowi i dziedziczeniu. Jak wszak stwierdził WSA istota problemu nie dotyczy samego zezwolenia, lecz prawa do domagania się zwrotu opłaty uiszczonej przed jego wydaniem, zgodnie z nakazem wynikającym z art. 111 ust. 2 ustawy, za korzystanie z tego zezwolenia. Natomiast żądanie zwrotu kwoty opłaty nienależnej przez spadkobiercę osoby, która zrezygnowała z zezwolenia należy rozpatrywać na gruncie przepisów prawa administracyjnego, nie zaś przepisów kodeksu cywilnego, które mają znaczenie o tyle, o ile istnieje potrzeba wykazania, że dochodzący zwrotu czyni to jako spadkobierca osoby, która złożyła rezygnację z zezwolenia i której należało zwrócić kwotę opłaty nienależnej.

37 Ponownie rozpatrując skargę, Sąd uwzględni wyrażony niniejszym wyrokiem pogląd prawny co do braku podstaw prawnych pozostawania "nadpłaconej" opłaty za zezwolenie w budżecie gminy, rozważy charakter opłaty za korzystanie z zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych na gruncie przepisów ustaw: Ordynacja podatkowa, ustawy o finansach publicznych, ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego i ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi i dokona oceny stosowania do tej opłaty przepisów Ordynacji podatkowej zarówno w oparciu o art. 2 § 1 tej ustawy jak też w oparciu o art. 67 u.f.p. Sąd weźmie też pod uwagę wynikającą z akt sprawy okoliczność, iż Burmistrz C. w odpowiedzi na zawiadomienie o rezygnacji z zezwoleń wydał, w tym samym co zawiadomienie dniu, decyzję stwierdzającą ich wygaśnięcie z dniem 31 marca 2019 r. Obowiązek zwrotu nadpłaconej opłaty czyli tzw. opłaty nienależnej powstał zatem następnego dnia po wygaśnięciu decyzji, a nie było również przeszkód, aby zwrot taki zarządzić w dacie wydania decyzji wygaszającej zezwolenia. Fakt, iż adresatka decyzji zmarła w kilka dni po jej wydaniu nie czyni uiszczonej przez nią opłaty nienależnej należną i nie stwarza żadnego tytułu do zatrzymania kwoty nienależnej przez gminę.

38 Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., orzeczono jak w pkt 1 sentencji.

39 O kosztach postępowania kasacyjnego w punkcie 2 sentencji wyroku orzeczono stosownie do art. 203 pkt 1 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265), zasądzając od Burmistrza C. na rzecz M. G. 560 zł tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. Zasądzona kwota kosztów obejmuje: uiszczony wpis od skargi kasacyjnej w wysokości 100 zł, opłatę kancelaryjną za uzasadnienie wyroku w wysokości 100 zł oraz stawkę minimalną w wysokości 360 zł (480 zł x 75%) za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika skarżącego, który nie prowadził sprawy w pierwszej instancji.