Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 stycznia 2020 r., II GSK 3268/17

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 stycznia 2020 r., II GSK 3268/17

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż (spr.) Sędzia NSA Mirosław Trzecki Sędzia del. WSA Urszula Wilk Protokolant Magdalena Chewińska po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2020 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. S., I. R., J. K., T. H., T. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 marca 2017 r. sygn. akt VI SA/Wa 2205/16 w sprawie ze skargi A. S., I. R., J. K., T. H., T. S. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia patentu na wynalazek oddala skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

2 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 7 marca 2017 r., oddalił skargi A. S., I.R., J. K., T. H. i T. S. na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] sierpnia 2016 r., w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia patentu na wynalazek.

3 Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:

4 objętą skargą decyzją Urząd Patentowy utrzymał w mocy swoją decyzję z [...] kwietnia 2016 r., stwierdzającą wygaśnięcie z dniem 18 czerwca 2015 r. patentu na wynalazek nr [...] z powodu nieuiszczenia w przewidzianym terminie opłaty za 7 rok ochrony. Organ wskazał w motywach, że ostatnim dniem szóstego roku ochrony wynalazku był dzień 18 czerwca 2015 r. Podstawowy termin do uiszczenia opłaty okresowej za kolejny siódmy rok ochrony wynalazku upływał w tymże dniu. Wobec nieuiszczenia przez uprawnionych opłaty za dalszy rok ochrony wynalazku ani w powołanym terminie podstawowym ani w dodatkowym sześciomiesięcznym terminie do 18 grudnia 2015 r. Urząd Patentowy uznał, że spełnione zostały ustawowe warunki wymagane do stwierdzenia wygaśnięcia patentu określone w art. 90 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r. poz. 1410 ze zm., dalej: p.w.p.).

5 Organ wskazał również, że opłata za siódmy rok ochrony patentu została uiszczona dopiero 10 czerwca 2016 r., a więc niemal rok po ustawowym terminie. Sformułowane przez pełnomocnika uprawnionych żądanie przywrócenia uchybionego terminu, zdaniem Urzędu Patentowego, nie było możliwe ze względu na brzmienie art. 224 ust. 4 zd. 2 p.w.p. Podnoszona przez uprawnionych okoliczność "braku ich winy" w niedochowaniu terminu płatności, w ocenie organu, nie miała znaczenia dla rozpatrywanej sprawy, albowiem kwestia braku winy po stronie uprawnionych nie jest wystarczającą przesłanką uchylenia decyzji wydanej w oparciu o art. 90 ust. 1 pkt 3 p.w.p. Organ wskazał w tym zakresie, że brak winy w uchybieniu terminu odgrywa rolę jedynie w przypadku nieuiszczenia opłaty za pierwszy okres ochrony prawa wyłącznego (art. 225 p.w.p.), co się zaś tyczy lat kolejnych ustawa wymaga od uprawnionego wykazania (udowodnienia) wystąpienia okoliczności o charakterze siły wyższej, które uniemożliwiły dokonanie wymaganej czynności w ustawowym terminie. Zdaniem Urzędu Patentowego, nie było podstaw do rozpatrywania przedmiotowego wniosku pod kątem ewentualnego zastosowania art. 243 ust. 6 ustawy p.w.p., gdyż uprawnieni nie wystąpili ze stosownym żądaniem w tym zakresie.

6 Sąd I instancji oddalając skargę na tą decyzję, wskazując na treść art. 90 i art. 224 p.w.p., stwierdził, że w zakresie wynikającym z tych przepisów Urząd Patentowy dokonał pełnych ustaleń faktycznych. Trafnie ustalił, że skoro zgłoszenie zostało dokonane w dniu 18 czerwca 2009 r., to ostatnim dniem za szósty rok ochrony był 18 czerwca 2015 r. a zatem termin, o jakim mowa w art. 224 ust. 4 zd. 1 p.w.p. - podstawowy termin do uiszczenia opłaty okresowej za kolejny siódmy rok ochrony - upływał w tym dniu. Organ prawidłowo też obliczył termin dodatkowy z art. 224 ust. 4 p.w.p. wskazując, że skarżący mógł wnieść stosowną opłatę (powiększoną o 30 % opłaty należnej) za siódmy rok ochrony do dnia 18 grudnia 2015 r.

7 Za bezsporne Sąd uznał, że współuprawnieni do patentu nie uiścili opłaty w żadnym z powyższych terminów. Ustalenia w tym zakresie nie zostały zaś podważone. Okoliczności te stanowiły natomiast podstawą kwestię dla oceny prawidłowości podjętego rozstrzygnięcia, gdyż po upływie terminu do uiszczenia opłaty, a co za tym idzie, po wygaśnięciu patentu z mocy prawa, organ nie mógłby na podstawie art. 243 ust. 6 p.w.p. zastosować odpowiednio przepisów o zawieszeniu biegu przedawnienia, skoro materialnoprawny skutek uchybienia terminu już nastąpił. Wobec tego Sąd I instancji uznał, że organ prawidłowo zastosował art. 90 ust. 1 pkt 3 p.w.p., skoro współuprawnieni nie wnieśli opłaty za siódmy rok ochrony wynalazku. Sąd podkreślił, że nie miało znaczenia, z jakich powodów nie dokonano opłaty okresowej za ochronę prawa z patentu.

8 Odnosząc się do zarzutów skargi, że organ z urzędu nie zastosował instytucji przewidzianej w art. 243 ust. 6 p.w.p., co powinno prowadzić w rezultacie do uznania zawieszenia terminu do uiszczenia opłaty za siódmy rok ochrony, Sąd zauważył, że wydanie postanowienia na podstawie tego przepisu wymaga aktywności zainteresowanej strony. Jak trafnie podkreślił organ, współuprawnieni do patentu nie złożyli do organu żądania zastosowania przepisów o zawieszeniu biegu przedawnienia z powodu siły wyższej zaś kwestia ta została poruszona dopiero w skardze do Sądu.

9 Sąd zwrócił również uwagę, że w toku postępowania o udzielenie patentu współuprawnieni byli reprezentowani przez fachowego pełnomocnika będącego rzecznikiem patentowym. Pełnomocnictwo to, z prawem substytucji, było udzielone do zastępowania wszystkich współuprawnionych przez UP RP, sądami administracyjnymi i NSA w sprawie zgłoszenia wynalazku i wykonywania związanych z nim wszelkich czynności prawem przepisanych w celu uzyskania żądanej ochrony, utrzymania jej w mocy i ewentualnie zrzeczenia się jej. W tym aspekcie organ prawidłowo uczynił doręczając decyzję o udzieleniu patentu temu rzecznikowi, podobnie jak i decyzję z [...] kwietnia 2016 r. stwierdzająca wygaśnięcie patentu z uwagi na niewniesienie opłaty za 7 rok ochrony, skoro organ nie powziął od nikogo informacji o wypowiedzeniu pełnomocnictwa dla Pana T.W. – pełnomocnika współuprawnionych. Sąd zauważył, że dopiero do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od wymienionej decyzji złożonego przez tego samego rzecznika patentowego tj. Pana T. W., załączono pismo z B. P. "I." opatrzone datą 10 listopada 2015 r. skierowane wyłącznie do Pana I. R., w którym zawarto stwierdzenie: "jednocześnie informujemy, że uwagi na pozytywne załatwienie zleconej nam sprawy, udzielone nam pełnomocnictwo uważamy za wygasłe.". Wobec powyższego, zdaniem Sądu, organ prawidłowo uczynił doręczając zaskarżoną decyzję zarówno T. W., jak i Ireneuszowi R.. Brak było bowiem w aktach jednoznacznego dowodu, że pełnomocnictwo z dnia 10 czerwca 2009 r. udzielone dla T. W. wygasło wobec pozostałych współuprawnionych z patentu.

10 Wobec powyższego Sąd za niezasadny uznał zarzut naruszenia rozdziału 8 k.p.a. dotyczącego doręczeń.

11 W podstawie prawnej wyroku Sąd I instancji podał art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (aktualnie: tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.).

12 Skargą kasacyjną A. S., I. R., J. K., T. H. i T. S. zaskarżyli wyrok Sądu I instancji zarzucając mu naruszenie:

13 - przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 234 ust. 6 p.w.p., jak również art. 2, art. 21, art. 31 ust. 3 oraz art. 64 Konstytucji RP, przez co wypełniono została dyspozycja art. 174 pkt 1 p.p.s.a.;

14 - przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 145 § 1 pkt 1 w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie przez WSA skargi współuprawnionych w sytuacji, gdy decyzja Urzędu Patentowego została wydana z naruszeniem art. 7, art. 12, art. 77 § 1, art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a., jak również Rozdziału 8 k.p.a. związanego z doręczeniami przez organ adiustacyjny, uzasadniającym jej uchylenie ze względu na istotne naruszenie przepisów postępowania, w szczególności polegające na błędnym ustaleniu przez organy podatkowe stanu faktycznego w sprawie, przez co wypełniona została dyspozycja art. 174 pkt 2 p.p.s.a.

15 Podnosząc te zarzuty skarżący kasacyjnie wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, a także o zasądzenie kosztów postępowania zgodnie z obowiązującymi przepisami.

16 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

17 Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw.

18 W postępowaniu kasacyjnym obowiązuje wynikająca z art. 183 § 1 p.p.s.a. zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami i granicami zaskarżenia, wskazanymi w skardze kasacyjnej. Przytoczone w tym środku prawnym przyczyny wadliwości kwestionowanego orzeczenia determinują zakres jego kontroli przez Sąd drugiej instancji. Do podjęcia działań z urzędu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie w sytuacjach określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a., które w sprawie nie występują.

19 Jak słusznie akcentuje się w orzeczeniach sądów administracyjnych w sytuacji gdy w skardze kasacyjnej zarzuca się zarówno naruszenie prawa materialnego jak i naruszenie przepisów postępowania – jak ma to miejsce w niniejszej sprawie - w pierwszej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje zarzut naruszenia przepisów postępowania.

20 Całkowicie niezasadne są zarzuty naruszenia przepisów postępowania wskazane w petitum skargi kasacyjnej, tj. zarzuty naruszenia: "art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 145 § 1 pkt 1 w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie przez WSA skargi współuprawnionych w sytuacji, gdy decyzja Urzędu Patentowego została wydana z naruszeniem art. 7, art. 12, art. 77 § 1, art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a., jak również Rozdziału 8 k.p.a. związanego z doręczeniami przez organ adiustacyjny, uzasadniającym jej uchylenie ze względu na istotne naruszenie przepisów postępowania, w szczególności polegające na błędnym ustaleniu przez organy podatkowe stanu faktycznego w sprawie, przez co wypełniona została dyspozycja art. 174 pkt 2 p.p.s.a." (podkr. – NSA).

21 Odnosząc się do tak sformułowanych zarzutów podkreślenia wymaga, że po pierwsze jest niezrozumiały zarzut, w którym mowa jest o "organie adiustacyjnym i "organach podatkowych". Zaakcentować należy, iż w analizowanej sprawie takie organy nie brały udziału. Co do zarzutu naruszenia całego rozdziału 8 k.p.a., to jest on tak nieprecyzyjnie sformułowany, iż nie poddaje się kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Trzeba wskazać, iż skarga kasacyjna jest wysoce sformalizowanym środkiem prawnym, przy którego sporządzeniu obowiązuje przymus adwokacki (art. 175 § 1 p.p.s.a.). Zatem do konstrukcyjnych wymogów skargi kasacyjnej sporządzanej obowiązkowo przez profesjonalnego pełnomocnika należy m.in. precyzyjne wskazanie w niej podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia (art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W ramach podstaw kasacyjnych autor skargi kasacyjnej jest zobowiązany do precyzyjnego wskazania konkretnej jednostki redakcyjnej (artykuł, ustęp lub paragraf oraz punkt i podpunkt) aktu prawnego zarówno w zakresie naruszenia prawa materialnego jaki i prawa procesowego. Analizowana skarga kasacyjna w tej części nie spełnia tychże wymogów konstrukcyjnych. Z treści uzasadnienia do tegoż zarzutu wynika jedynie, iż autor skargi kasacyjnej uważa, że Sąd I instancji błędnie przyjął, iż pełnomocnictwo rzecznika patentowego zostało wypowiedziane tylko w stosunku do I. R., podczas gdy z treści wypowiedzenia pełnomocnictwa wynika, iż zostało ono wypowiedziane w stosunku do wszystkich współuprawnionych, a zatem w konsekwencji, w ocenie skarżących kasacyjnie, nie została doręczona prawidłowo, czym naruszono cały rozdział 8 k.p.a. – Doręczenia. Nadto skarżący kasacyjnie zarzucają Sądowi I instancji, iż nie dostrzegł naruszenia przez UP RP art. 7, art. 12, 77 § 1, 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a. i oddalił skargę, mimo że organ administracji nie dokonał pełnych ustaleń faktycznych, "gdyż nie wszyscy współuprawnieni byli powiadomieni przez organ o stanie faktycznym" (s. 3 skargi kasacyjnej).

22 Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela wskazanych wyżej zarzutów. Rację ma Sąd I instancji stwierdzając, w oparciu o akta sprawy, iż UP RP nie miał obowiązku udzielać współuprawnionym, w trybie art. 9 k.p.a. informacji, a w istocie instrukcji, jakie działania powinna podjąć strona, aby nie narazić się na utratę prawa z patentu. "Należy zauważyć, że prawidłowo organ uczynił doręczając decyzję o udzieleniu patentu temu rzecznikowi [tj. rzecznikowi patentowemu T. W. – dopow. NSA], podobnie jak i decyzję z [...] kwietnia 2016 r. stwierdzającą wygaśnięcie patentu z uwagi na niewniesienie opłaty za 7 rok ochrony, skoro organ nie powziął od nikogo informacji o wypowiedzeniu pełnomocnictwa dla Pana T.W.. Dopiero do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od ww. decyzji złożonego przez tego samego rzecznika patentowego tj. Pana T. W., załączono pismo z B. P. "I." opatrzone datą 10 listopada 2015 r. skierowane wyłącznie do Pana I. R., w którym zawarto stwierdzenie <> Wobec powyższego, organ prawidłowo uczynił doręczając zaskarżoną decyzję zarówno T. W., jak i I. R.. Brak bowiem w aktach jednoznacznego dowodu, że pełnomocnictwo z dnia 10 czerwca 2009 r. udzielone dla T. W. wygasło wobec pozostałych współuprawnionych z patentu." (s. 8-9 uzasadnienia zaskarżonego wyroku WSA). Zasadnie także Sąd I instancji wskazał, iż z informacji UP RP zawartej na odwrocie decyzji o udzieleniu przedmiotowego patentu wynika, że opłaty za następne okresy ochrony (tj. poczynając od 4 roku ochrony) należy wnieść najpóźniej w ostatnim dniu upływającego okresu ochrony. Informacja ta jest zbieżna w swej treści z przepisem art. 224 ust. 2 .p.w.p., który stanowi, że: "opłaty za dalsze okresy ochrony są uiszczane, z zastrzeżeniem ust. 1 (który to przepis nie ma zastosowania w rozpatrywanej sprawie) z góry, nie później niż w dniu, w którym upływa poprzedni okres ochrony". Jak słusznie WSA konkluduje - skoro bowiem w przytoczonej informacji jest mowa o opłacie za następny okres oraz konieczności wniesienia jej najpóźniej w ostatnim dniu upływającego okresu (czyli poprzedniego) nie ulega wątpliwości, że stosowna opłata ma być uiszczona z góry (tj. na gruncie niniejszej sprawy za 7 rok ochrony opłata (podstawowa) powinna zostać uiszczona nie później niż w ostatnim dniu poprzedniego okresu tj. 6 roku ochrony - a zatem w dniu 18 czerwca 2015 r.). Nadto ponieważ w dacie wydania i doręczenia decyzji o udzieleniu patentu wszyscy współuprawnieni byli reprezentowani przez rzecznika patentowego tak więc każdy z nich miał wgląd w treść tego rozstrzygnięcia organu. Natomiast wewnętrzna umowa zawarta przez współuprawnionych (o podziale praw autorskich), na którą, co zaakcentował Sąd I instancji, po raz pierwszy powołano się we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie wyklucza możliwości nadzorowania czy też kontrolowania terminowości i wysokości dokonywanych opłat za ochronę wynalazku przez współuprawnionych.

23 Odnosząc się do pomieszczonego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia przez Sąd I instancji prawa materialnego, tj. art. 234 ust. 6 p.w.p., jak również art. 2, art. 21, art. 31 ust. 3 oraz art. 64 Konstytucji RP, Naczelny Sąd Administracyjny go nie podzielił. Zgodnie z poglądami doktryny i judykatury, które Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszym składzie podziela (por.: P. Kostański [w:] Prawo własności przemysłowej, Komentarz, red. P Kostański, C.H. Beck, Warszawa 2010, s. 496-497 oraz M. Rzążewska, [w:] Prawo własności przemysłowej, Komentarz, red. P. Kostański, C.H. Beck, Warszawa 2010, s.999-1001; wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2016 r., sygn. akt II GSK 2501/14; wyrok NSA z dnia 5 grudnia 2017 r., sygn. akt II GSK 2638/17; wyrok NSA z 13 kwietnia 2007 r., sygn. akt II GSK 304/06; wyrok NSA z dnia 15 kwietnia 2019 r., sygn. akt II GSK 1019/17), art. 243 ust. 6 p.w.p. nie miał zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Dotyczy on bowiem zagadnień stricte procesowych, o czym świadczy jego usytuowanie w tytule VI dotyczącym postępowania przed Urzędem Patentowym – terminów, stron postępowania, pełnomocników i środków zaskarżenia. Kwestia opłat za ochronę patentową została natomiast uregulowana w tytule V dziale I ustawy, który zawiera przepisy prawa materialnego dotyczące opłat jednorazowych i okresowych w związku z ochroną wynalazków, produktów leczniczych, produktów ochrony roślin, wzorów użytkowych, wzorów przemysłowych, znaków towarowych, oznaczeń geograficznych i topografii układów scalonych. Oznacza to, że przepis art. 243 ust. 6 p.w.p. nie ma zastosowania do wszystkich terminów przewidzianych tą ustawą. Upływ terminu do uiszczenia opłaty za dalsze okresy wywołuje skutki materialnoprawne, a mianowicie wygaśnięcie prawa z patentu. Jak prawidłowo zauważył Sąd I instancji, decyzja o wygaśnięciu patentu ma charakter deklaratoryjny. Wygaśnięcie patentu następuje bowiem z mocy prawa z dniem upływu terminu do uiszczenia opłaty. Ustawa nie przewiduje możliwości przywrócenia takiego terminu. W konsekwencji należy również uznać, że po upływie terminu do uiszczenia opłaty, a co za tym idzie, po wygaśnięciu patentu z mocy prawa, organ nie mógłby na podstawie art. 243 ust. 6 p.w.p. zastosować odpowiednio przepisów o zawieszeniu biegu przedawnienia, skoro materialnoprawny skutek uchybienia terminu już nastąpił.

24 Należy podkreślić, że ustawodawca w art. 224 ust. 4 p.w.p. przewidział możliwość uiszczenia opłaty w terminie późniejszym, tj. do sześciu miesięcy po upływie podstawowego terminu. Przepis ten stanowi jednocześnie, że skorzystanie przez stronę z tego prawa wiąże się ze zwiększeniem należnej opłaty o 30 %. Jest to jedyna prawna możliwość uchylenia się od skutków niezachowania terminu określonego w art. 224 ust. 2 p.w.p. Jak wskazuje się w judykaturze - rację bytu tego przepisu można by kwestionować, gdyby jednocześnie było możliwe zachowanie prawa do uiszczenia opłaty podstawowej po terminie, na podstawie art. 243 ust. 6 p.w.p. (por.: wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2016 r., sygn.. akt II GSK 2501/14).

25 Wobec podnoszonej przez skarżących kasacyjnie argumentacji związanej z okolicznościami o charakterze siły wyższej, za które uznali oni chorobę jednego ze współuprawnionych, które w ich ocenie powinny były zostać wzięte pod uwagę przez Sąd I instancji jako usprawiedliwiające nieterminowe wniesienie opłaty, stwierdzić należy, że uchybienie terminu z powodu nadzwyczajnych okoliczności istotnie reguluje przepis art. 243 ust. 6 p.w.p. Odnosząc się jednakże do twierdzeń z przepisem tym związanych, uznać trzeba, iż próba usprawiedliwienia uchybienia terminu do wniesienia opłaty za kolejny okres ochrony ze względu na nadzwyczajne okoliczności nie może powieść się w warunkach rozpoznawanej sprawy. Nie ulega bowiem wątpliwości, że uprawniony z patentu uchybił podstawowemu terminowi uiszczenia opłaty, jak również nie zachował dodatkowego, nieprzywracalnego terminu sześciomiesięcznego na jej uiszczenie wraz z opłatą dodatkową. W takim stanie rzeczy, czyli po upływie przewidzianych prawem terminów do uiszczenia opłaty za okres ochrony patentowej, a więc wynikającego z art. 224 ust. 2 p.w.p. terminu do uiszczenia opłaty okresowej i dodatkowego terminu do uiszczenia tej opłaty wraz z opłatą dodatkową na podstawie art. 224 ust. 4 ustawy, następuje skutek wygaśnięcia patentu określony w art. 90 ust. 1 pkt 3 p.w.p., a Urząd Patentowy ma obowiązek potwierdzić ten fakt z mocy art. 90 ust. 2 p.w.p.

26 W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, bezskuteczny upływ przewidzianego art. 224 ust. 4 p.w.p. dodatkowego terminu do uiszczenia opłaty okresowej wraz z opłatą dodatkową wyklucza możliwość rozważania, czy w sprawie miały miejsce okoliczności nadzwyczajne usprawiedliwiające niedochowanie terminów ustawą określonych, a tym bardziej wyklucza ocenę tych okoliczności jako mieszczących się w pojęciu siły wyższej. Powyższy pogląd znajduje uzasadnienie w treści przepisów art. 224 ust. 4 zdanie drugie p.w.p. oraz art. 243 ust. 6 tej ustawy. Zgodnie z pierwszym z nich, termin dodatkowy nie podlega przywróceniu. Z kolei art. 243 ust. 6 znajduje zastosowanie do terminów uchybionych z powodu nadzwyczajnych okoliczności, lecz nie może być wykorzystany do terminów w postępowaniach podlegających zakończeniu z mocy prawa, jak ma to miejsce w przypadku stwierdzenia przez Urząd Patentowy wygaśnięcia patentu na podstawie art. 90 ust. 2 p.w.p. w związku z art. 90 ust. 1 pkt 3 p.w.p. (por. wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2016 r. o sygn. akt II GSK 2501/14 oraz wyrok NSA z dnia 15 kwietnia 2019 r., sygn. akt II GSK 1019/17). Natomiast za dopuszczalne, zdaniem części judykatury, należy uznać powołanie się na nadzwyczajne okoliczności, po upływie terminu przewidzianego do wniesienia opłaty okresowej, jednak przed upływem wynikającego z art. 224 ust. 4 p.w.p. okresu dodatkowego do jej wniesienia wraz z opłatą dodatkową, a więc w czasie gdy prawo ochrony patentowej nie zostało jeszcze zamknięte. Zgodzić się więc należy z tezą wyroku NSA z dnia 7 kwietnia 2017 r. o sygn. akt II GSK 2178/15, że jedynym środkiem prawnym przewidzianym przez ustawodawcę, który umożliwia uprawnionemu uchylenie się od negatywnych konsekwencji uchybienia terminu do wniesienia corocznych opłat za ochronę jest – zgodnie z art. 243 ust. 6 p.w.p. – powołanie się na okoliczności o charakterze nadzwyczajnym, przy wystąpieniu których dochowanie terminu stało się niemożliwe – z tym wszakże zastrzeżeniem, że powołanie się na te okoliczności nie może nastąpić po upływie terminu dodatkowego przewidzianego art. 224 ust. 4 cyt. ustawy. W świetle zgromadzonego materiału dowodowego należy przyjąć, że w sprawie doszło do uchybienia terminu do uiszczenia opłaty za siódmy rok ochrony, co prawidłowo stwierdził organ administracji. Oznacza to, że decyzja o wygaśnięciu patentu na podstawie art. 90 ust. 1 pkt 3 p.w.p. była prawidłowa i dlatego wyrok Sądu I instancji jest prawidłowy.

27 W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w konsekwencji w niniejszej sprawie nie doszło również do naruszenia art. 21, art. 31 ust. 3 oraz art. 64 Konstytucji RP.

28 Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o treść art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.