Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lutego 2015 r., II GSK 2370/13
wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lutego 2015 r., II GSK 2370/13Otwórz w aplikacji
Sentencja
1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Magdalena Bosakirska Sędzia NSA Gabriela Jyż (spr.) Sędzia del. WSA Zbigniew Czarnik Protokolant Monika Majak po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2015 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 sierpnia 2013 r. sygn. akt VI SA/Wa 1316/13 w sprawie ze skargi M. A. na decyzję Krajowej Komisji Kwalifikacyjnej Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie uprawnień budowlanych 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od M. A. na rzecz Krajowej Komisji Kwalifikacyjnej Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
2 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 2 sierpnia 2013 r. oddalił skargę M. A. – M. na decyzję Krajowej Komisji Kwalifikacyjnej Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa z dnia [...] lutego 2013 r., w przedmiocie odmowy nadania uprawnień budowlanych do projektowania bez ograniczeń w specjalności mostowej bez przeprowadzenia egzaminu.
3 Stan sprawy przyjęty przez Sąd I instancji przedstawiał się następująco:
4 w sierpniu 2012 r. skarżąca złożyła do Mazowieckiej Okręgowej Izby Inżynierów Budowlanych wniosek o nadanie jej uprawnień budowlanych do projektowania bez ograniczeń w specjalności mostowej, załączając do niego wymagane dokumenty oraz książkę praktyki zawodowej.
5 Mazowiecka Okręgowa Izba Inżynierów Budowlanych decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. odmówiła skarżącej nadania wnioskowanych uprawnień wskazując, że poza posiadaniem odpowiedniego wykształcenia do nadania uprawnień koniecznej jest odbycie dwuletniej praktyki przy sporządzaniu projektów oraz rocznej praktyki na budowie – art. 14 ust. 3 pkt 1 lit. b) i c) ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j.: Dz. U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623, dalej: ustawa prawo budowlane). W ocenie organu, skarżącej nie można było zaliczyć części praktyki zawodowej, którą nadzorował i potwierdził w książce praktyki J. G.. Był on, bowiem pracownikiem zespołu mostowego w jednostce, w której skarżąca odbywała praktykę projektową, nie był natomiast autorem żadnego z projektów – w ramach projektów objętych praktyką osoba ta pełniła funkcję sprawdzającego projekty bądź nie pełniła żadnej funkcji przy projektowaniu. Osoba taka nie uczestniczyła w sposób ciągły w procesie projektowania, tak aby mogła ocenić pracę osoby odbywającej praktykę i uczestniczącej w bieżących pracach projektowych.
6 Objętą skargą decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. Krajowa Komisja Kwalifikacyjna Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa utrzymała w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Organ odwoławczy podzielił stanowisko Mazowieckiej Okręgowej Izby Inżynierów Budowlanych, że praktyka projektowa odbyta pod kierownictwem osoby, która nie pełniła samodzielnych funkcji projektanta, nie spełniała warunków wskazanych w ustawie prawo budowlane. W ocenie organu połączenie funkcji projektanta i sprawdzającego w jednej osobie, co miało miejsce w tej sprawie w przypadku J. G., było sprzeczne z ratio legis powołanej ustawy. W konsekwencji organ odwoławczy podzielił ocenę, jakiej dokonał organ I instancji uznając, że skarżąca nie odbyła praktyki zawodowej w wymiarze określonym w ustawie prawo budowlane. W ocenie organu, w sprawie nie miał zastosowania przepis § 7 ust. 4 rozporządzenia Ministra Transportu i Budownictwa z dnia 28 kwietnia 2006 r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie (Dz. U. Nr 83, poz. 578, dalej: rozporządzenie w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie) na podstawie, którego w przypadku stwierdzenia braków w dokumentach dołączonych do wniosku izba wzywa, w drodze postanowienia, osobę ubiegającą się o nadanie uprawnień budowlanych do uzupełnienia braków w terminie 30 dni. Organ odwoławczy stanął na stanowisku, że poświadczenie w książce praktyki zawodowej przez osobę nie mającą stosownych uprawnień nie może być uznane za brak formalny, gdyż jest to wada materialna.
7 Sąd I instancji oddalając skargę na tę decyzję stwierdził, że zarówno decyzja z dnia 19 lutego 2013 r. jak i poprzedzająca ją decyzja z dnia 5 listopada 2012 r. nie naruszały przepisów prawa. Wskazał, że zgodnie z art. 14 ust. 3 pkt 1 lit a) – c) ustawy prawo budowlane uzyskanie uprawnień budowlanych do projektowania bez ograniczeń i sprawdzania projektów architektoniczno – budowlanych wymaga ukończenia studiów magisterskich na kierunku odpowiednim dla danej specjalizacji, odbycia dwuletniej praktyki przy sporządzaniu projektów oraz odbycia rocznej praktyki na budowie. W myśl art. 14 ust. 4 ustawy, warunkiem zaliczenia praktyki zawodowej jest praca polegająca na bezpośrednim uczestnictwie w pracach projektowych albo na pełnieniu funkcji technicznej na budowie pod kierownictwem osoby posiadającej odpowiednie uprawnienia budowlane (...). Sąd wskazał również na obowiązek wynikający odpowiedniego udokumentowania praktyki zawodowej, zgodnie z treścią § 4 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie, poprzez wpisywanie w książce praktyki zawodowej wyszczególnionych robót budowlanych, przy projektowaniu, których dana osoba bezpośrednio uczestniczyła lub pełniła funkcję techniczną na budowie odbywając praktykę zawodową.
8 Za bezsporną Sąd I instancji uznał okoliczność, że praktykę zawodową skarżącej potwierdził i zaopiniował mgr inż. J. G., który posiadając odpowiednie uprawnienia budowlane i będąc czynnym członkiem samorządu zawodowego nie był, w odniesieniu do projektów wpisanych w książkę, projektantem lecz pełnił wyłącznie funkcję opiekuna i kierownika praktyki, a w stosunku do projektów pełnił funkcję sprawdzającego i weryfikatora wewnętrznego firmy. W ocenie Sąd organy słusznie przyjęły, że praktyka skarżącej jako asystentki projektanta musiała polegać na bezpośrednim uczestnictwie w pracach projektowych pod kierownictwem osoby posiadającej odpowiednie uprawnienia budowlane. Taka osoba powinna potwierdzić i zaopiniować przebieg praktyki zawodowej w książce praktyki zawodowej, a za taką osobę należało uznać autora danego projektu. J. G. nie pełnił w trakcie praktyki skarżącej funkcji projektanta w odniesieniu do projektów, które poświadczył w książce praktyki.
9 Sąd I instancji podzielił również interpretację organu dotyczącą § 7 ust. 4 rozporządzenia w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie, że poświadczenie w książce praktyki zawodowej przez osobę nie mającą stosownych uprawnień nie mogło być uznane za brak formalny lecz za wadę materialną.
10 W podstawie prawnej wyroku Sąd I instancji podał art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.).
11 M. A. – M. skargą kasacyjną zaskarżyła w całości wyrok Sądu I instancji zarzucając mu:
12 I. naruszenie przepisów postępowania:
13 1. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez pominięcie okoliczności, że skarżąca rzeczywiście odbyła praktykę wymaganą przepisami prawa, co wynika między innymi z dokumentów przedłożonych w ramach postępowania administracyjnego przed organami, w szczególności z oświadczenia pracowników S. M. K. Sp. z o.o. potwierdzających prawidłowe odbycie przez skarżącą praktyki co miało istotny wpływ na wynik sprawy;
14 2. art. 134 § 1 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie przejawiające się pominięciem w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku kwestii zasadności postawionych przez skarżącego zarzutów naruszenia przepisów prawa procesowego i materialnego, co w konsekwencji uniemożliwia dokonanie oceny ustaleń prawnych Sądu I instancji w niniejsze sprawie oraz oznacza, że Sąd I instancji orzekł nie rozstrzygając w granicach sprawy;
15 3. art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez uznanie, że pozbawienie strony udziału w postępowaniu nie stanowi rażącego naruszenia prawa uzasadniającego stwierdzenie nieważności decyzji wydanej z naruszeniem tego prawa;
16 4. art. 151 oraz art. 145 pkt 1 p.p.s.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie skutkujące oddaleniem złożonej skargi, podczas gdy stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy uzasadniał jej uwzględnienie;
17 II. prawa materialnego:
18 1. art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 i art. 107 k.p.a. oraz art. 32 Konstytucji RP poprzez ich niewłaściwe zastosowanie skutkujące naruszeniem zasady praworządności, uwzględniania słusznego interesu obywateli oraz pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa w wyniku pominięcia przez Sąd I instancji okoliczności, że w analogicznych stanach faktycznych jak sytuacja skarżącej inne organy administracyjne wydawały pozytywne decyzje w sprawie nadania uprawnień budowlanych;
19 2. art. 10 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nieuwzględnienie faktu, że skarżąca była pozbawiona faktycznej możliwości udziału w toczącym się postępowaniu administracyjnym;
20 3. art. 14 ust. 4 ustawy prawo budowlane w zw. z § 3 i 4 rozporządzenia w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie, poprzez błędną interpretację przepisów utożsamiając "osobę pod kierownictwem której odbywana jest praktyka" z terminem "pod kierownictwem osoby posiadającej odpowiednie uprawnienia budowlane".
21 Podnosząc te zarzuty skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w W. oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
22 Krajowa Komisja Kwalifikacyjna Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosła o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
23 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
24 Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ nie ma usprawiedliwionych podstaw.
25 Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Oznacza to związanie NSA zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej, które mogą dotyczyć wyłącznie ocenianego wyroku Sądu I instancji, a nie postępowania administracyjnego i wydanych w nim rozstrzygnięć.
26 Natomiast stosownie do treści art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom określonym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany.
27 Przepis art. 174 p.p.s.a stanowi z kolei, iż skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: a) naruszenia prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) lub b) naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). W świetle cytowanych przepisów do autora skargi kasacyjnej należy wskazanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów procesowych, które w jego ocenie naruszył Sąd I instancji i precyzyjne wyjaśnienie na czym polegało ich niewłaściwe zastosowanie lub błędna interpretacja - w stosunku do prawa materialnego, bądź wykazanie istotnego wpływu naruszenia prawa procesowego na rozstrzygnięcie sprawy przez Sąd I instancji – w odniesieniu do przepisów postępowania. A zatem Naczelny Sąd Administracyjny, z uwagi na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, ani uściślać bądź w inny sposób ich korygować.
28 Gdy w skardze kasacyjnej zarzuca się zarówno naruszenie przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania, to w pierwszej kolejności należy rozpoznać ten drugi z zarzutów, ponieważ dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd pierwszej instancji przepis prawa materialnego (por. wyrok NSA z 9 marca 2005 t., FSK 618/04, ONSAiWSA 2005, nr 6, poz. 120; zob. szerzej J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2010, s. 419).
29 Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutów dotyczących naruszenia prawa procesowego, tj.: art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez pominięcie okoliczności, że skarżąca rzeczywiście odbyła praktykę wymaganą przepisami prawa, co wynika między innymi z dokumentów przedłożonych w ramach postępowania administracyjnego przed organami, w szczególności z oświadczenia pracowników S. M. K. Sp. z o.o. potwierdzających prawidłowe odbycie przez skarżącą praktyki co miało istotny wpływ na wynik sprawy; art. 134 § 1 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie przejawiające się pominięciem w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku kwestii zasadności postawionych przez skarżącego zarzutów naruszenia przepisów prawa procesowego i materialnego, co w konsekwencji uniemożliwia dokonanie oceny ustaleń prawnych Sądu I instancji w niniejsze sprawie oraz oznacza, że Sąd I instancji orzekł nie rozstrzygając w granicach sprawy; art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez uznanie, że pozbawienie strony udziału w postępowaniu nie stanowi rażącego naruszenia prawa uzasadniającego stwierdzenie nieważności decyzji wydanej z naruszeniem tego prawa; art. 151 oraz art. 145 pkt 1 p.p.s.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie skutkujące oddaleniem złożonej skargi, podczas gdy stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy uzasadniał jej uwzględnienie, podkreślić należy, iż Naczelny Sąd Administracyjny ich nie podzielił. Art. 141 § 4 zd. 1 p.p.s.a. wymienia elementy, które winno zawierać uzasadnienie wyroku sądu administracyjnego. Przepis ten stanowi, iż: "Uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie." Wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej uzasadnienie zaskarżonego tu wyroku Sądu I instancji zawiera wszystkie wskazane tym przepisem elementy, w tym również Sąd ten odniósł się do dokumentów przedłożonych w ramach postępowania administracyjnego przed organami, w szczególności do oświadczenia pracowników S. M. K. Sp. z o.o. z dnia 22 października 2012 r. (s. 8 uzasadnienia zaskarżonego wyroku WSA). Fakt, iż Sąd I instancji inaczej ocenił te dokumenty niż skarżąca nie czyni usprawiedliwionym wskazanego zarzutu skargi kasacyjnej. Art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowi, że: "Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawa prawną." Naruszenie tego przepisu w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. skarżący kasacyjnie upatruje w ich niewłaściwym zastosowaniu przejawiającym się "pominięciem w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku kwestii zasadności postawionych przez skarżącego zarzutów naruszenia przepisów prawa procesowego i materialnego, co w konsekwencji uniemożliwia dokonanie oceny ustaleń prawnych Sądu I instancji w niniejsze sprawie oraz oznacza, że Sąd I instancji orzekł nie rozstrzygając w granicach sprawy." Nie można się zgodzić z tak sformułowanym zarzutem. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji w przedmiotowej sprawie wypełnił dyspozycję art. 134 § 1 p.p.s.a. i ocenił wnikliwie zasadność postawionych przez skarżącą zarzutów naruszenia zarówno prawa materialnego jak i procesowego. To że strona nie podziela tej oceny nie stanowi podstawy do uznania zasadności takiego zarzutu.
30 Nie jest także zasadny zarzut naruszenia przez Sąd I instancji w tej sprawie "art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez uznanie, że pozbawienie strony udziału w postępowaniu nie stanowi rażącego naruszenia prawa uzasadniającego stwierdzenie nieważności decyzji wydanej z naruszeniem tego prawa." Przede wszystkim nie można się zgodzić, iż strona w tej sprawie była pozbawiona możliwości udziału w postępowaniu administracyjnym. Należy przypomnieć, iż to strona na swój wniosek zainicjowała to postępowanie (wniosek z sierpnia 2012 r.) i uczestniczyła w nim czynnie składając dowody (m.in. książkę praktyki zawodowej, oświadczenie Projektantów w firmie M. K. Sp. z o.o. z 22 października 2012 r.) i wnioskując o ich przeprowadzenie, wnosiła także środki prawne na rozstrzygnięcia organów w tej sprawie. Była także wzywana przez organ I instancji do złożenia wyjaśnień na piśmie (pismo tegoż organu z 8 października 2012 r.). A zatem nie ma podstaw do stawiania Sądowi I instancji zarzutu naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. we wskazanym zakresie. Na marginesie natomiast należy dodać, iż fakt, że strona bez własnej winy nie uczestniczyła w postępowaniu administracyjnym stanowi przesłankę wznowieniową (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.), a nie powód do stwierdzenia nieważności decyzji.
31 Przechodząc do analizy zarzutów naruszenia prawa materialnego pomieszczonych w skardze kasacyjnej, tj. zarzutu naruszenia przez Sąd I instancji: art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 i art. 107 k.p.a. oraz art. 32 Konstytucji RP poprzez ich niewłaściwe zastosowanie skutkujące naruszeniem zasady praworządności, uwzględniania słusznego interesu obywateli oraz pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa w wyniku pominięcia przez Sąd I instancji okoliczności, że w analogicznych stanach faktycznych jak sytuacja skarżącej inne organy administracyjne wydawały pozytywne decyzje w sprawie nadania uprawnień budowlanych; art. 10 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie faktu, że skarżąca była pozbawiona faktycznej możliwości udziału w toczącym się postępowaniu administracyjnym; art. 14 ust. 4 ustawy prawo budowlane w zw. z § 3 i 4 rozporządzenia w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie, poprzez błędną interpretację przepisów utożsamiając "osobę pod kierownictwem której odbywana jest praktyka" z terminem "pod kierownictwem osoby posiadającej odpowiednie uprawnienia budowlane", należy w pierwszej kolejności zauważyć, iż w większości zarzuty te dotyczą prawa procesowego, a nie materialnego – art. 6, art. 7, art. 8, art. 10, art. 77 i art. 107 k.p.a. - i dotyczą kwestii, do której Naczelny Sąd Administracyjny się już odniósł wyżej, pochylając się nad zarzutami dotyczącymi przepisów prawa procesowego.
32 Natomiast zarzutu naruszenia przez Sąd I instancji art. 14 ust. 4 ustawy prawa budowlanego w zw. z § 3 i 4 rozporządzenia w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie, poprzez błędną interpretację przepisów utożsamiającą "osobę pod kierownictwem której odbywana jest praktyka" z terminem "pod kierownictwem osoby posiadającej odpowiednie uprawnienia budowlane", Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił. Stosownie do treści art. 14 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. ustawy prawo budowlane uzyskanie uprawnień budowlanych do projektowania bez ograniczeń i sprawdzania projektów architektoniczno-budowlanych wymaga: a) ukończenia studiów magisterskich, w rozumieniu przepisów o szkolnictwie wyższym, na kierunku odpowiednim dla danej specjalności, b) odbycia dwuletniej praktyki przy sporządzaniu projektów, c) odbycia rocznej praktyki na budowie.
33 Warunkiem zaliczenia praktyki zawodowej - zgodnie z art. 14 ust. 4 ustawy prawo budowlane - jest praca polegająca na bezpośrednim uczestnictwie w pracach projektowych albo na pełnieniu funkcji technicznej na budowie pod kierownictwem osoby posiadającej odpowiednie uprawnienia budowlane. Okoliczność kierowania praktyką zawodową powinna być dowodzona w określony sposób – w książce praktyki zawodowej. Skarżąca miała zatem obowiązek odpowiedniego udokumentowania praktyki zawodowej - zgodnie z § 4 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie. W książce praktyki zawodowej wpisuje się wyszczególnienie robót budowlanych i obiektów budowlanych, przy projektowaniu których dana osoba bezpośrednio uczestniczyła lub pełniła funkcję techniczną na budowie odbywając praktykę zawodową. TK w wyroku z dnia 4 kwietnia 2006 r. (sygn. akt P 16/2005), stwierdził, że praktyka musi obejmować czynności, które - choć wykonywane pod kontrolą osoby posiadającej odpowiednie uprawnienia budowlane - merytorycznie muszą już odpowiadać czynnościom zawodowo wykonywanym właśnie przez osobę kontrolującą. "W konsekwencji praktyka osoby ubiegającej się o nadanie uprawnień w dziedzinie projektowania w budownictwie, musi obejmować prace podejmowane przez osoby posiadające uprawnienia w tym zakresie i wykonujące samodzielne funkcje w budownictwie. Także Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 czerwca 2012 r. (sygn. akt II GSK 694/11; LEX nr 122689) wyraził pogląd, że przepis art. 14 ust. 4 ustawy prawo budowlane wymaga, by czynności praktykanta wykonywane w ramach opracowywania projektu podlegały w sposób zupełny kierownictwu osoby kierującej projektem i za niego odpowiedzialnej. Taką osobą nie jest podmiot sprawdzający i konsultujący projekt, gdyż nie uczestnicząc w bieżących pracach nad projektem, nie może sprawować bezpośredniego kierownictwa pracami praktykanta. Bezsporna w przedmiotowej sprawie była okoliczność, że praktykę zawodową skarżącej, w zakwestionowanym przez Komisje zakresie, potwierdził i zaopiniował mgr inż. J. G., który co prawda posiadał odpowiednie uprawnienia budowlane i był czynnym członkiem samorządu zawodowego, jednak, w odniesieniu do projektów wpisanych do książki praktyk zawodowych skarżącej, nie był on projektantem lecz pełnił funkcję opiekuna i kierownika praktyki, a w stosunku do przedmiotowych projektów pełnił funkcję sprawdzającego lub weryfikatora wewnętrznego firmy. Świadczy o tym znajdujące się w aktach administracyjnych oświadczenie sześciu projektantów z dnia 22 października 2012 r. "W tej sytuacji rację ma organ przyjmując, że praktyka skarżącej jako asystentki projektanta musiała polegać na bezpośrednim uczestnictwie w pracach projektowych pod kierownictwem osoby posiadającej odpowiednie uprawnienia budowlane. Taka też osoba powinna potwierdzić i zaopiniować przebieg praktyki zawodowej w książce praktyki zawodowej. Za taką osobę należy uznać projektanta jako autora danego projektu. Natomiast J. G. nie pełnił w trakcie praktyki skarżącej takiej funkcji projektanta w odniesieniu do projektów, które poświadczył w książce praktyki bowiem był osobą sprawdzająca lub weryfikującą dane projekty w ramach firmy M. K. sp. z o.o." (s. 8 zaskarżonego wyroku WSA).
34 Naczelny Sąd Administracyjny podzielił także wykładnię Sądu I instancji, iż poświadczenie w książce praktyki zawodowej przez osobę nie spełniającą wymagań przewidzianych w przepisach ustawy, tj. w art. 14 ust. 4, nie może być uznane za brak formalny, gdyż jest to wada materialna. Dlatego też tryb uzupełnienia braków wskazany w § 7 ust. 4 rozporządzenia w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie nie mógł znaleźć zastosowania w przedmiotowej sprawie.
35 Nie można także zgodzić się z zarzutem, iż w dwóch analogicznych stanach faktycznych organy wydały decyzje pozytywne. Zarzut taki nie mógł zostać uwzględniony przez Sąd I instancji, który słusznie podkreślił, że: "Niewątpliwie wynikająca z art. 8 k.p.a. zasada zaufania obywateli do organów państwa nakłada na organy administracji publicznej obowiązek praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania, który wyraża się w dokładnym zbadaniu okoliczności sprawy, ustosunkowaniu się do żądań stron oraz uwzględnieniu w decyzji zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu obywateli. Z tym jednak, że ten obowiązek nie może polegać na badaniu okoliczności faktycznych, które były podstawą orzekania w innych konkretnych, indywidualnych sprawach. Okoliczności, które zadecydowały o przyznaniu uprawnień zawodowych w innych postępowaniach, innym podmiotom, nie są okolicznościami, które powinien, a nawet może badać organ w konkretnej sprawie." (s. 8-9 uzasadnienia zaskarżonego wyroku WSA). Należy zaakcentować, iż organy administracji wydają rozstrzygnięcia w oparciu o przepisy prawa, a nie w oparciu o decyzje administracyjne wydane w innych indywidualnych sprawach administracyjnych, które mogą być np. wadliwe.
36 W konsekwencji za niezasadne Naczelny Sąd Administracyjny uznał także zarzuty naruszenia przez Sąd I instancji w tej sprawie art. 151 oraz art. 145 pkt 1 p.p.s.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie skutkujące oddaleniem złożonej skargi, ponieważ podzielił stanowisko Sądu I instancji, iż w tej sprawie organy nie dopuściły się naruszenia prawa procesowego i materialnego w stopniu istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy, a więc uzasadniającym konieczność uchylenia rozstrzygnięć organów. Nadto za niezasadny należy uznać także zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 3 § 1 p.p.s.a., który to przepis jest przepisem o charakterze ustrojowym, ponieważ w przedmiotowej sprawie, wbrew stanowisku zaprezentowanym w skardze kasacyjnej, Sąd I instancji dokonał prawidłowej kontroli działalności administracji publicznej i zastosował środki określone w ustawie. Końcowo podkreślić należy, iż Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił także zarzutu naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny art. 32 Konstytucji RP, statuującego zasadę praworządności.
37 Ze wskazanych wyżej powodów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjna w oparciu o art. 184 p.p.s.a. Natomiast o kosztach postanowił w oparciu o art. 204 pkt 1 p.p.s.a.
Powołane przepisy
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 6
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 7
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 8
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 10
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 77
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 107
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 145 (§ 1)
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 156 (§ 1)
- Prawo budowlane, art. 14
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 3 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 134 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 141 (§ 4)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 145
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 151
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 174
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 176
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 183 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 184
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 204