Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 marca 2015 r., II GSK 195/14
wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 marca 2015 r., II GSK 195/14Otwórz w aplikacji
Sentencja
1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dariusz Dudra Sędzia NSA Joanna Sieńczyło- Chlabicz (spr. ) Sędzia del. WSA Małgorzata Grzelak Protokolant Sylwia Nerkowska po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2015 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 26 września 2013 r. sygn. akt III SA/Lu 333/13 w sprawie ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od [...] na rzecz Dyrektora Izby Celnej w [...] 900 (dziewięćset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
2 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 26 września 2013 r., sygn. akt III SA/Lu 333/13, oddalił skargę [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym.
3 Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia:
4 I
5 W dniu [...] maja 2012 r. funkcjonariusze Oddziału Celnego Drogowego w Dorohusku przeprowadzili kontrolę dokumentów posiadanych przez obywatela [...] – kierowcę ciągnika samochodowego marki V. z naczepą ciężarową, użytkowanego przez przedsiębiorcę [...] prowadzącą działalność gospodarczą pod firmą [...] (dalej: strona lub skarżąca). W trakcie kontroli kierowca okazał następujące dokumenty: paszport, dokumenty rejestracyjne wymienionego ciągnika samochodowego i naczepy; wypis z licencji na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy, wystawionej z datą ważności od dnia [...] maja 2007 r. do dnia [...] maja 2012 r., wypis ze świadectwa kierowcy do celów zarobkowego przewozu drogowego rzeczy na podstawie licencji wspólnotowej, ważnego od dnia [...] stycznia 2012 r. do dnia [...] maja 2012 r., umowę o pracę na czas określony od dnia [...] lutego 2012 r. do [...] maja 2012 r. zawartą pomiędzy skarżącą, a kierowcą, oświadczenie o zamiarze powierzenia wykonywania pracy [...] wraz z potwierdzeniem jego złożenia w Powiatowym Urzędzie Pracy [...] w dniu [...] grudnia 2011 r. Przebieg kontroli został utrwalony w protokole, którego kierowca nie podpisał.
6 W trakcie kontroli funkcjonariusz celny stwierdził, że okazane przez kierowcę do kontroli dokumenty, tj. wypis ze świadectwa kierowcy oraz wypis z licencji utraciły swoją ważność z dniem [...] maja 2012 r. Kierowca kontrolowanego pojazdu do protokołu przesłuchania świadka z dnia [...] maja 2012 r. zeznał, że wiedział, iż posiadane przez niego dokumenty, tj. wypis z licencji oraz świadectwo kierowcy utraciły ważność, ale nie był poinformowany o grożących mu z tego powodu konsekwencjach.
7 W wyniku przeprowadzonego postępowania organ ustalił, że skarżącej została udzielona licencja o Nr [...]na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego transportu ważna do dnia [...] maja 2012 r., do której w dniu [...] czerwca 2008 r. został zgłoszony pojazd o nr rejestracyjnym [...]. Na wniosek przedsiębiorcy zarejestrowany w dniu [...] maja 2012 r. została udzielona licencja ważna od dnia [...] maja 2012 r. do dnia [...] maja 2017 r., którą doręczono wnioskodawcy w dniu [...] maja 2012 r. Ustalono również, że w dniu [...] stycznia 2012 r. wymienionemu przedsiębiorcy zostało udzielone świadectwo kierowcy dla obywatela [...], które utraciło ważność z dniem [...] maja 2012 r. Następnie w dniu [...] czerwca 2012 r. zostało udzielone świadectwo kierowcy dla wymienionego obywatela [...] ważne do dnia [...] lipca 2012 r.
8 Decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego w L. - na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn.: Dz.U. z 2012 r., poz. 1265, dalej: u. t. d.) - nałożył na skarżącą karę pieniężną w łącznej kwocie [...] zł, stanowiącą sumę kar za stwierdzone naruszenia związane z wykonywaniem międzynarodowego przewozu drogowego niezgodnie z przepisami ustawy, umową lub warunkami określonymi w zezwoleniu (pkt 3.3 załącznika nr 3 do u.t.d.), tj. za wykonywanie przewozu drogowego bez wymaganego świadectwa kierowcy oraz wypisu z licencji. Jednocześnie organ I instancji na podstawie art. 105 § 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.) umorzył prowadzone postępowanie w części dotyczącej wykonywania transportu drogowego bez wymaganej licencji.
9 Decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. Dyrektor Izby Celnej w [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
10 W uzasadnieniu organ odwoławczy przytoczył treść art. 87 ust. 1 pkt 1 i pkt 4 u.t.d., z którego wynika obowiązek posiadania i okazywania przez kierowcę pojazdu wykonującego przewóz drogowy, na żądanie uprawnionego organu kontroli, m.in. wypisu z licencji, a w międzynarodowym transporcie drogowym świadectwa kierowcy, jeżeli jest wymagane. W myśl art. 32a u.t.d., do kierowcy niebędącego obywatelem państwa członkowskiego Unii Europejskiej, zatrudnionego przez przedsiębiorcę mającego siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, wykonującego międzynarodowy transport drogowy rzeczy stosuje się przepisy Unii Europejskiej dotyczące świadectwa kierowcy. Organ zwrócił uwagę, że w przedmiotowej sprawie znajdują zastosowanie przepisy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1072/2009 z dnia 21 października 2009 r. dotyczące wspólnych zasad dostępu do rynku międzynarodowych przewozów drogowych (Dz.Urz. UE L z 2009 r., Nr 300, poz. 72, dalej: jako rozporządzenie nr 1072/2009). Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 3 powołanego rozporządzenia, wykonywanie przewozów międzynarodowych wymaga posiadania licencji wspólnotowej oraz, jeśli kierowca jest obywatelem państwa trzeciego, świadectwa kierowcy. Uwierzytelniony wypis z licencji wspólnotowej przechowywany jest w każdym z pojazdów przewoźnika i musi być okazywany na każde żądanie upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych (art. 4 ust. 6 rozporządzenia). Z kolei świadectwo kierowcy należy do przewoźnika, który przekazuje je do dyspozycji kierowcy wskazanemu w świadectwie, podczas gdy kierowca prowadzi pojazd, korzystając z licencji wspólnotowej wydanej temu przewoźnikowi [...]. Świadectwo jest okazywane na wniosek każdego upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych (art. 5 ust. 6 rozporządzenia).
11 Dyrektor Izby Celnej podzielił stanowisko organu I instancji w przedmiocie nieprzedstawienia do kontroli ważnego wymaganego wypisu z licencji oraz świadectwa kierowcy podnosząc, że wiąże się to z naruszeniem obowiązku określonego w art. 87 ust. 1 pkt 1 i pkt 4 u.t.d. Zatem organ I instancji słusznie nałożył na stronę karę pieniężną określoną w pkt 3.3 załącznika nr 3 do u.t.d. w związku z art. 92a ust. 2 tej ustawy.
12 Ustosunkowując się do podnoszonej w odwołaniu od decyzji organu I instancji argumentu strony, że w sprawie powinien mieć zastosowanie pkt 1.1 i 1.2 załącznika nr 2 do u.t.d., organ II instancji podkreślił, że w stosunku do skarżącej mogą być stosowane jako do osoby fizycznej wyłącznie przepisy o odpowiedzialności administracyjnej (art. 92a ust. 5 u.t.d.).
13 Na powyższą decyzję [...] wniosła skargę, którą Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 26 września 2013 r. o sygn. akt III SA/Lu 333/13 oddalił.
14 Sąd I instancji nie podzielił zarzutu skargi, że do ustalonego w sprawie stanu faktycznego winny mieć zastosowanie przepisy art. 92 ust. 3, ust. 4 i ust. 5 u.t.d. w związku z pkt 1.1 i 1.2 załącznika nr 2 do tej ustawy. W tym kontekście WSA stwierdził, że przepisy u. t. d. przewidują w rozdziale 11 dwa rodzaje kar pieniężnych za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego. Pierwszym rodzajem kary jest kara grzywny, która zgodnie z art. 92 ust. 5 u.t.d. może dotyczyć kierującego wykonującego przewóz drogowy (wykaz naruszeń i wysokość grzywien określa załącznik nr 1 do ustawy) oraz osoby zarządzającej przedsiębiorstwem lub osoby zarządzającej transportem w przedsiębiorstwie, o której mowa w art. 92 ust. 3 u.t.d. (wykaz naruszeń i wysokość grzywien określa załącznik nr 2 do ustawy). Drugim rodzajem kary pieniężnej jest przewidziana w art. 92a ust. 1 u.t.d. administracyjna kara pieniężna, która nakładana jest na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, w wysokości od 50 zł do 10.000 zł za każde naruszenie (wykaz naruszeń obowiązków lub warunków oraz wysokość kar określa załącznik nr 3 do ustawy). O tym, jaki rodzaj kary pieniężnej należy zastosować decyduje art. 92a ust. 5 u.t.d., zgodnie z którym, jeżeli czyn będący naruszeniem przepisów, o których mowa w ust. 1, wyczerpuje jednocześnie znamiona wykroczenia, w stosunku do podmiotu będącego osobą fizyczną stosuje się wyłącznie przepisy o odpowiedzialności administracyjnej.
15 Sąd I instancji przypomniał, że w rozpoznawanej sprawie podmiotem wykonującym międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy była osoba fizyczna – [...]prowadząca działalność gospodarczą pod firmą [...] z siedzibą w B. Zatem w odniesieniu do rodzaju kary organy prawidłowo zastosowały art. 92a ust. 5 u.t.d., bowiem w stosunku do przedsiębiorcy będącego osobą fizyczną wykonującego drogowy przewóz rzeczy stosuje się wyłącznie przepisy o odpowiedzialności administracyjnej.
16 Według Sądu I instancji prawidłowa jest również wysokość kary za stwierdzone naruszenia obowiązków określonych w art. 87 ust. 1 pkt 1 i pkt 4 u.t.d. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy (art. 92a ust. 6 u.t.d.). Pod pozycją 3.3. załącznika wyszczególniono naruszenie – wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego niezgodnie z przepisami ustawy, umową międzynarodową lub warunkami określonymi w zezwoleniu. Nieokazanie w dniu kontroli, tj. [...] maja 2012 r. aktualnego wypisu z licencji i aktualnego świadectwa kierowcy stanowiły zdaniem WSA naruszenia obowiązków, o jakich mowa w art. 4 ust. 6, art. 5 ust. 6 rozporządzenia nr 1072/2009 z dnia 21 października 2009 r., a także obowiązków określonych w art. 87 ust. 1 pkt 1 i 4 u.t.d. Sąd I instancji podkreślił, że każde z tych naruszeń jest sankcjonowane karą w wysokości [...]zł. Jednakże z uwagi na unormowanie art. 92a ust. 2 u.t.d., stanowiącego, ze suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć kwoty 10.000 zł, nałożona kara wyniosła [...]zł. Przepis art. 92a ust. 2 u.t.d. nie sprowadza kar za poszczególne naruszenia do kary łącznej, w unormowaniu tym jest bowiem mowa o sumie kar pieniężnych nałożonych podczas jednej kontroli za poszczególne naruszenia.
17 Zdaniem Sądu I instancji nie było także podstaw do uznania zarzutu dotyczącego obrazy przepisów postępowania, polegającego na naruszeniu zasad praworządności, interesu społecznego i słusznego interesu obywateli (art. 7 k.p.a) poprzez zastosowanie w sprawie pkt 3.3. załącznika nr 3 do u.t.d., co zdaniem strony pozwala organowi na nieograniczoną uznaniowość interpretacyjną. Sąd I instancji podniósł, że konsekwencją ustaleń, iż w sprawie miało miejsce wykonywanie przez osobę fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy niezgodnie z przepisami art. 87 ust. 1 pkt 1 i pkt 4 u.t.d. oraz przepisami art. 4 ust. 6 i art. 5 ust. 6 rozporządzenia nr 1072/2009, było zakwalifikowanie stwierdzonych naruszeń do pkt 3.3 załącznika nr 3 do u.t.d.
18 II
19 [...] wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku, domagając się jego uchylenia w całości i przekazania prawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm prawem przepisanych, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego.
20 Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
21 1) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. przez oddalenie skargi mimo naruszenia przez organy administracyjne art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy i zaakceptowanie takiego stanu przez Sąd I instancji przez co wypełniona została dyspozycja art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej: p.p.s.a.);
22 2) naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), tj.:
23 - art. 92a ust. 1 i 6 w zw. l.p. 3.3. załącznika nr 3 do u.t.d. poprzez zastosowanie kary pieniężnej w wysokości [...]zł podczas gdy w l.p. 3.3 załącznika nr 3 nie przewidziano kary pieniężnej w tej wysokości; ponadto zarzucono błędną wykładnię i nieuzasadnione zastosowanie ww. przepisów do ustalonego stanu faktycznego, podczas gdy z analizy zgromadzonego materiału w sprawie wynika, iż zastosowanie powinny mieć przepisy art. 92 ust. 3 i 4 w zw. z l.p. 1.1 i 1.2. załącznika nr 2 u.t.d.;
24 - art. 93 ust. 1 u.t.d. poprzez błędne zastosowanie tego przepisu, skutkujące nałożeniem kary pieniężnej w drodze decyzji administracyjnej, podczas gdy prawidłowy tryb postępowania dla ustalonego stanu faktycznego został przewidziany w art. 92 ust. 5 u.t.d.;
25 - art. 92a ust. 5 u.t.d. poprzez uznanie, że niewyposażenie kierowcy w wypis z licencji oraz w świadectwo kierowcy wyczerpuje znamiona czynu z załącznika nr 3 l.p. 3.3. u.t.d.
26 Ponadto w uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor w związku z nowymi okolicznościami wniósł o rozważenie stwierdzenia nieważności postępowania na podstawie art. 183 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Wskazał, że w czasie objętym zarzutem osobą odpowiedzialną za transport w firmie [...] i to on powinien być stroną postępowania w związku z kontrolą z dnia [...] maja 2012 r.
27 W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Celnej w [...] wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
III
28 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
29 Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zawarte w niej zarzuty okazały się nieusprawiedliwione.
30 Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która zachodzi w przypadkach przewidzianych w § 2 tego artykułu.
31 Wniesiona skarga kasacyjna powołuje obydwie podstawy kasacyjne przewidziane w art. 174 p.p.s.a. Zarzuca się w niej Sądowi I instancji zarówno naruszenie prawa materialnego (pkt 1), jak i naruszenie przepisów prawa procesowego, które - w ocenie strony - mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2).
32 Najdalej idącym i wymagającym oceny w pierwszym rzędzie jest zarzut nieważności postępowania podniesiony w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. Według jej autora nieważność postępowania przejawia się w tym, że w czasie objętym zarzutem osobą odpowiedzialną za transport w firmie [...] i to on powinien być stroną postępowania w związku z kontrolą z dnia [...] maja 2012 r. Podstawy stwierdzenia nieważności postępowania autor skargi kasacyjnej upatruje w art. 183 § 2 pkt 2 p.p.s.a.
33 W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w rozpoznawanej sprawie nie występują żadne z wad wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a, które powodowałyby nieważność postępowania prowadzonego przez Sąd I instancji. W szczególności należy podkreślić, że nieważność postępowania, która zachodzi w przypadku opisanym w art. 183 § 2 pkt 2 p.p.s.a. dotyczy postępowania przez sądem administracyjnym. Zgodnie z treścią tego przepisu nieważność postępowania zachodzi jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej, organu powołanego do jej reprezentowania lub przedstawiciela ustawowego, albo gdy pełnomocnik strony nie był należycie umocowany.
34 Zdolność sądowa została zdefiniowana w art. 25 p.p.s.a. Zgodnie z treścią tego przepisu, osoba fizyczna ma zdolność występowania przed sądem administracyjnym jako strona (zdolność sądowa). Zdolność sądowa stanowi zatem cechę danego podmiotu, która pozwala na skuteczne przeprowadzenie ważnego postępowania przed sądem administracyjnym z jego udziałem w charakterze strony, tj. zgodnie z art. 32 p.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 32 p.p.s.a. w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi.
35 W rozpoznawanej sprawie nie ulega wątpliwości, że stroną postępowania przed Sądem I instancji była [...] , bowiem to ona wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] lutego 2013 r., którą utrzymano w mocy decyzję organu I instancji nakładającą na skarżącą karę pieniężną.
36 Ponadto, jak wynika ze znajdującej się w aktach administracyjnych sprawy licencji nr [...] ważnej do [...] maja 2012 r. i przedłużonej na wniosek skarżącej do dnia [...] maja 2017 r. - podmiotem wykonującym przewóz drogowy w dniu kontroli była [...] prowadząca działalność gospodarczą pod firmą [...] w B., nie zaś [...]. Zatem skarżąca miała również przymiot strony w postępowaniu administracyjnym.
37 W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekającego w rozpoznawanej sprawie nie mogą odnieść zamierzonego skutku zarzuty naruszenia przepisów postępowania, wskazane w pkt 1 petitum skargi kasacyjnej, ponieważ autor skargi kasacyjnej w ogóle nie wskazał, na czym miałoby polegać naruszenie tych przepisów oraz nie wykazał, czy ewentualne uchybienia mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
38 W tym miejscu wymaga podkreślenia, że skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem zaskarżenia, który musi spełniać wymagania szczegółowo wskazane p.p.s.a. Zgodnie z art. 176 p.p.s.a., skarga kasacyjna powinna spełniać wymogi formalne przewidziane dla pism procesowych w postępowaniu sądowym, ponadto jej obligatoryjnym elementem, jest przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Uzasadnienie skargi kasacyjnej ma zawierać rozwinięcie podniesionych zarzutów kasacyjnych przez wyjaśnienie na czym naruszenie prawa polegało oraz wykazanie, że zarzucane uchybienie rzeczywiście mogło mieć wpływ na wynik sprawy (por. wyrok NSA z 12 października 2005 r., sygn. akt I FSK 155/05, także por. J. Drachal, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera, Warszawa 2011, s. 600). Uzasadnienie skargi kasacyjnej powinno przede wszystkim przedstawiać argumenty mające na celu wskazanie słuszności podstaw kasacyjnych (por. A. Skoczylas, Glosa do postanowienia NSA z 5 sierpnia 2004 r., sygn. akt FSK 299/04). Skarga kasacyjna nieodpowiadająca tym wymogom, pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych, uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności (por. wyroki NSA z dnia 17 czerwca 2008 r., sygn. akt II OSK 665/07; z dnia 18 grudnia 2012 r., sygn. akt II GSK 1894/11, z dnia 12 kwietnia 2013 r., sygn. akt I GSK 1795/11, z dnia 16 lipca 2013 r., sygn. akt II FSK 2208/11, z dnia 13 sierpnia 2013 r., sygn. akt II GSK 717/12). Poza tym z okoliczności sprawy, jak i z samej treści skargi kasacyjnej nie wynika, aby skarżąca w istocie kwestionowała poczynione w sprawie ustalenia faktyczne.
39 Wobec powyższego należy stwierdzić, że w istocie spór pomiędzy stronami sprowadza się do tego, które przepisy mają zastosowanie dla oceny prawidłowości nałożenia na skarżącą kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. A mianowicie, zdaniem autora skargi kasacyjnej do ustalonego w sprawie stanu faktycznego sprawy powinien mieć zastosowanie art. 92 ust. 3, ust. 4 i ust. 5 u.t.d. w związku z pkt 1.1 i 1.2 załącznika nr 2 do tej ustawy. Natomiast - zdaniem skarżącej kasacyjnie - organ do ustalonego stanu faktycznego błędnie zastosował art. 92a ust. 1 i 6 u.t.d. i w konsekwencji nałożył na skarżącą abstrakcyjną karę pieniężną w wysokości [...] zł w oparciu o lp. 3.3. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.
40 Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w rozpoznawanej sprawie podziela stanowisko Sądu I instancji i organów, nie zaś skarżącej kasacyjnie. Nie można zgodzić się ze skarżącą kasacyjnie, że do ustalonego w sprawie stanu faktycznego winny mieć zastosowanie przepisy art. 92 ust. 3, ust. 4 i ust. 5 u.t.d. w związku z pkt 1.1 i 1.2 załącznika nr 2 do tej ustawy. Bowiem przepisy u. t. d. przewidują w rozdziale 11 dwa rodzaje kar pieniężnych za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego. Pierwszym - jest kara grzywny, która zgodnie z art. 92 ust. 5 u.t.d. może dotyczyć kierującego wykonującego przewóz drogowy (wykaz naruszeń i wysokość grzywien określa załącznik nr 1 do ustawy) oraz osoby zarządzającej przedsiębiorstwem lub osoby zarządzającej transportem w przedsiębiorstwie, o której mowa w art. 92 ust. 3 u.t.d. (wykaz naruszeń i wysokość grzywien określa załącznik nr 2 do ustawy). Drugim - jest przewidziana w art. 92a ust. 1 u.t.d. administracyjna kara pieniężna, która nakładana jest na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, w wysokości od 50 zł do [...]zł za każde naruszenie (wykaz naruszeń obowiązków lub warunków oraz wysokość kar określa załącznik nr 3 do ustawy).
41 Podkreślenia wymaga, że o tym, jaki rodzaj kary pieniężnej należy zastosować decyduje art. 92a ust. 5 u.t.d., zgodnie z którym, jeżeli czyn będący naruszeniem przepisów, o których mowa w ust. 1, wyczerpuje jednocześnie znamiona wykroczenia, w stosunku do podmiotu będącego osobą fizyczną stosuje się wyłącznie przepisy o odpowiedzialności administracyjnej. Nie ulega wątpliwości, że w rozpoznawanej sprawie podmiotem wykonującym międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy była osoba fizyczna – [...] prowadząca działalność gospodarczą pod firmą "[...]. Zatem w odniesieniu do rodzaju kary organy prawidłowo zastosowały art. 92a ust. 5 u.t.d., bowiem w stosunku do przedsiębiorcy będącego osobą fizyczną wykonującego drogowy przewóz rzeczy stosuje się wyłącznie przepisy o odpowiedzialności administracyjnej.
42 W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że w dniu kontroli kierowca zespołu pojazdów użytkowanych przez skarżącą nie okazał wymaganego wypisu z licencji oraz ważnego świadectwa kierowcy.
43 Zgodnie z art. 87 ust. 1 pkt 1 i pkt 4 u.t.d., podczas wykonywania przewozu drogowego, kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, kartę kierowcy, zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku oraz zaświadczenie, o którym mowa w art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców, a ponadto wykonując transport drogowy – wypis z licencji, a w międzynarodowym transporcie drogowym – świadectwo kierowcy, jeżeli jest wymagane.
44 Zgodnie z art. 32a u.t.d., do kierowcy niebędącego obywatelem państwa członkowskiego Unii Europejskiej, zatrudnionego przez przedsiębiorcę mającego siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, wykonującego międzynarodowy transport drogowy rzeczy stosuje się przepisy Unii Europejskiej dotyczące świadectwa kierowcy. Zgodnie z art. 3 rozporządzenia nr 1072/2009, wykonywanie przewozów międzynarodowych wymaga posiadania licencji wspólnotowej oraz, jeśli kierowca jest obywatelem państwa trzeciego, świadectwa kierowcy. Stosowanie zaś do art. 4 ust. 1 tego rozporządzenia licencja wspólnotowa wydawana jest przez państwo członkowskie, każdemu przewoźnikowi wykonującemu zarobkowo drogowy przewóz rzeczy, który to przewoźnik ma siedzibę w tym państwie członkowskim zgodnie z prawodawstwem wspólnotowym oraz krajowymi przepisami tego państwa członkowskiego oraz jest uprawniony w państwie członkowskim siedziby przewoźnika do wykonywania międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy, zgodnie z przepisami wspólnotowymi oraz krajowymi przepisami tego państwa członkowskiego dotyczącymi dostępu do zawodu drogowego przewoźnika rzeczy.
45 Licencja wspólnotowa wydawana jest przez właściwe organy państwa członkowskiego siedziby na okres nie dłuższy niż dziesięć lat, z możliwością jego przedłużenia (art. 4 ust. 2 cyt. rozporządzenia). Uwierzytelniony wypis z licencji wspólnotowej przechowywany jest w każdym z pojazdów przewoźnika i musi być okazywany na każde żądanie upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych (art. 4 ust. 6 cyt. rozporządzenia).
46 Z kolei szczegółowe zasady wydawania świadectwa kierowcy zawierają przepisy art. 5 rozporządzenia nr 1072/2009. Świadectwo kierowcy jest wydawane przez państwo członkowskie każdemu przewoźnikowi, który jest posiadaczem licencji wspólnotowej oraz legalnie zatrudnia w tym państwie członkowskim kierowcę, który nie jest obywatelem państwa członkowskiego, ani rezydentem długoterminowym w rozumieniu dyrektywy Rady 2003/109/WE z dnia 25 listopada 2003 r., dotyczącej statusu obywateli państw trzecich będących rezydentami długoterminowymi, albo w sposób legalny korzysta z usług kierowcy, który nie jest obywatelem państwa członkowskiego, ani rezydentem długoterminowym w rozumieniu dyrektywy, pozostającego w dyspozycji tego przewoźnika zgodnie z warunkami zatrudnienia i kształcenia zawodowego określonego w tym państwie członkowskim na mocy przepisów ustawowych, wykonawczych lub administracyjnych oraz w odpowiednich przypadkach na mocy układów zbiorowych, zgodnie z regułami stosowanymi w tym państwie członkowskim (art. 5 ust. 1 rozporządzenia). Świadectwo kierowcy należy do przewoźnika, który przekazuje je do dyspozycji kierowcy wskazanemu w świadectwie, podczas gdy kierowca prowadzi pojazd korzystając z licencji wspólnotowej wydanej temu przewoźnikowi. Uwierzytelniony wypis ze świadectwa kierowcy wydany przez właściwe organy państwa członkowskiego siedziby przewoźnika jest przechowywany w lokalach przewoźnika. Świadectwo jest okazywane na wniosek każdego upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych (art. 5 ust. 6 rozporządzenia).
47 Również z orzecznictwa NSA wynika, że to kierowca jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu kontroli odpowiednie dokumenty. Późniejsze, już po rozpoczęciu kontroli, a tym bardziej po jej zakończeniu, ich dostarczenie jest bezskuteczne (por. wyrok NSA z dnia 11 października 2007 r., I OSK 1417/06).
48 Wobec tego należało uznać - wbrew twierdzeniom skarżącej kasacyjnie - że w rozpoznawanym stanie faktycznym sprawy zachodziły przesłanki do uznania, iż skarżąca wykonywała międzynarodowy przewóz drogowy niezgodnie z przepisami ustawy, ponieważ w chwili kontroli skarżąca nie wyposażyła kierowcy w aktualny wypis z licencji oraz świadectwo kierowcy. Każde ze stwierdzonych naruszeń jest sankcjonowane karą w wysokości [...] zł z I.p. 3.3 załącznika nr 3 do u.t.d. Z uwagi jednak na przepis art. 92a ust. 2 tej ustawy nałożona kara została ograniczona do [...] zł.
49 Odnosząc się do podniesionego w skardze kasacyjnej zarzutu błędnego zastosowania art. 93 ust. 1 u.t.d., należy go uznać za niezasadny. Bowiem w razie spełnienia hipotezy art. 92a ust. 1 u.t.d. podmiot będący osobą fizyczną podlega wyłącznie odpowiedzialności administracyjnej, tj. karze pieniężnej nakładanej w drodze decyzji administracyjnej (por. wyrok NSA z dnia 10 kwietnia 2014 r., sygn. akt II GSK 169/13). W rozpoznawanej sprawie podmiotem wykonującym przewóz drogowy była skarżąca prowadząca jako osoba fizyczna działalność gospodarczą pod nazwą [...], zatem to skarżąca stosowanie do art. 92a ust. 1 u.t.d. podlegała karze pieniężnej, nakładanej zgodnie z art. 93 ust. 1 cyt. ustawy w drodze decyzji administracyjnej.
50 Mając na uwadze treść art. 92a ust. 5 u.t.d. należało podzielić stanowisko Sąd I instancji, że w rozpoznawanej sprawie zastosowanie znajdują wyłącznie przepisy o odpowiedzialności administracyjnej. Zatem podstawę odpowiedzialności skarżącej w rozpoznawanej sprawie stanowi, wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej przepis art. 92a ust. 1 u.t.d.
51 Odnosząc się natomiast do argumentacji autora skargi kasacyjnej wskazującej, że treść załącznika nr 3 l.p. 3.3. do u.t.d. daje organom możliwość wysokiego stopnia uznaniowości administracyjnej należy podkreślić, że decyzja o nałożeniu kary ma charakter decyzji związanej, co oznacza że organ administracyjny nie działa w ramach uznania administracyjnego. Przy stwierdzeniu naruszenia obowiązków lub warunków wykonywania przewozu drogowego organ administracyjny zobowiązany jest do nałożenia kary pieniężnej w wysokości określonej w załącznikach do u.t.d. (por. wyrok NSA z dnia 21 października 2009 r., sygn. akt II GSK 159/09). Organ administracyjny dokonuje w toku postępowania administracyjnego jedynie stwierdzenia faktów i jeżeli ustali naruszenie prawa, ma obowiązek zastosować ściśle określone sankcje.
52 W tym stanie rzeczy, skoro żaden z zarzutów nie może być uznany za usprawiedliwiony, wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku nie mógł zostać uwzględniony.
53 Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzuty skargi za nieusprawiedliwione i oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.
54 O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.
Powołane przepisy
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 7
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 77 (§ 1)
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 80
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 25
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 32
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 145 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 174
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 176
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 183 (§ 2)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 184
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 204
- Ustawa o czasie pracy kierowców, art. 31
- Ustawa o transporcie drogowym, art. 92
- Ustawa o transporcie drogowym, art. 93