Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2015 r., II FZ 865/15

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2015 r., II FZ 865/15

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Jerzy Płusa po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia K.G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 9 września 2015 r., sygn. akt I SA/Po 136/15 w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi K.G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 25 listopada 2014 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn postanawia oddalić zażalenie.

Uzasadnienie

2 Zaskarżonym postanowieniem z dnia 9 września 2015 r. sygn. akt I SA/Po 136/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę kasacyjną K.G. (dalej jako "Skarżący") od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 21 maja 2015 r. sygn. akt I SA/Po 136/15.

3 Przedstawiając w uzasadnieniu powyższego postanowienia stan sprawy Sąd pierwszej instancji podał, że występujący w sprawie pełnomocnik Skarżącego - doradca podatkowy, w związku z oddaleniem skargi ww. wyrokiem złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia tego wyroku. Po doręczeniu pełnomocnikowi Skarżącego uzasadnienia wyroku, pismem z dnia 22 lipca 2015 r. Skarżący, działając przez swojego pełnomocnika, wniósł skargę kasacyjną. W przedmiotowej skardze kasacyjnej nie przytoczono podstaw kasacyjnych.

4 Sąd pierwszej instancji uzasadniając wydane rozstrzygnięcie wskazał na wstępie na treść art. 176 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.) - powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", oraz na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 kwietnia 2014 r. sygn. akt SK 22/11. Wyjaśnił dalej, że ustawodawca w związku z przywołanym powyżej orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego, ustawą z dnia 9 lipca 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. poz. 1191), dodał art. 177a P.p.s.a.

5 Przenosząc powyższe uwagi ogólne na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdził, że pełnomocnik Skarżącego wniósł skargę kasacyjną w dniu 23 lipca 2015 r., a więc przed dniem wejścia w życie art. 177a P.p.s.a. Zgodnie jednak z postanowieniami art. 2 ustawy nowelizującej, przepis ten należy stosować również do skarg kasacyjnych wniesionych przed dniem jego wejścia w życie.

6 W świetle powyższego Sąd uznał, że wniesiona przez pełnomocnika Skarżącego skarga kasacyjna zasługuje na odrzucenie, bowiem nie przytoczono w niej podstaw kasacyjnych. W ocenie Sądu, w sytuacji braku przytoczenia podstaw kasacyjnych trudno jest w istocie przyjąć, że wniesione przez stronę pismo jest w ogóle skargą kasacyjną. Sąd zaznaczył, że powołanie zarzutów następuje poprzez wskazanie, który przepis (oznaczony numerem artykułu, paragrafu, ustępu) został w ocenie autora skargi kasacyjnej naruszony, na czym to naruszenie polegało i w jaki sposób mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Sformułowanie zarzutów pod adresem zaskarżonego orzeczenia nie może być ogólnikowe. Precyzyjne określenie zarzutów jest o tyle istotne, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, tj. w granicach zakreślonych zarzutami, a z urzędu bierze pod uwagę jedynie nieważność postępowania (art. 183 § 1 P.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny nie może wyjść poza zakres zaskarżenia, więc niemożliwe jest doprecyzowanie czy domyślanie się przez ten sąd nieprecyzyjnie postawionych zarzutów. Powyższe w ocenie Sądu jest uzasadnione sformalizowanym charakterem skargi kasacyjnej jako środka odwoławczego obarczonego przymusem adwokacko-radcowskim.

7 W zażaleniu Skarżący, działając przez swojego pełnomocnika, zaskarżył ww. postanowienie.

8 Zdaniem pełnomocnika Skarżącego, w treści skargi kasacyjnej zawarto wymogi zapisane w art. 176 P.p.s.a. Zwrócił uwagę, że w skardze tej zawnioskował o częściową zmianę wyroku w odniesieniu do ustaleń naruszających treść art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn oraz art. 7 ust. 1 tej ustawy.

9 W uzasadnieniu pełnomocnik Skarżącego wskazał, że skargę kasacyjną napisano w języku polskim, czytelnie i zrozumiale (bez zbędnych zawiłości), o czym świadczy zrozumienie jej treści przez pozostałych 15 współpracowników, którzy przeczytali skargę kasacyjną i co stanowiło podstawę jej wysłania. Skarżący zarzucił, że uzasadnienie zaskarżonego postanowienia jest bardzo zawiłe i mało konsekwentne. Zatem w jego ocenie, brak wezwania do uzupełnienia dostrzeżonych braków nie spełnia wymogów zapewniających budowanie zaufania obywateli do organów rozpoznających spory.

10 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

11 Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu.

12 Na wstępie należy wskazać, że to właśnie art. 176 P.p.s.a. określa wymagania formalne, jakim powinna odpowiadać skarga kasacyjna, przy czym wymagania te są dwojakiego rodzaju - wymogi przewidziane dla każdego pisma w postępowaniu sądowym (art. 46, art. 47, art. 215 § 1 P.p.s.a.) oraz szczególne dla skargi kasacyjnej, wyraźnie określone w art. 176 P.p.s.a. (oznaczenie zaskarżonego orzeczenia, wskazanie zakresu zaskarżenia tego orzeczenia - w całości lub w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie budzi żadnych wątpliwości, że niespełnienie wymagań szczególnych, przewidzianych tylko dla skargi kasacyjnej, a wymienionych w art. 176 P.p.s.a. po wyrazie "oraz", nie podlega sanacji, z zastrzeżeniem sytuacji niezawarcia wniosku o uchylenie lub zmianę orzeczenia wraz z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany (ten wymóg konstrukcyjny może zostać uzupełniony w związku z treścią wyroku TK z dnia 8 kwietnia 2014 r. SK 22/11).

13 W szczególności więc niewskazanie podstaw zaskarżenia, przez co należy rozumieć przytoczenie konkretnych, naruszonych zaskarżonym orzeczeniem przepisów ze wskazaniem sposobu ich naruszenia (art. 174 P.p.s.a.), powoduje odrzucenie skargi kasacyjnej. Tak restrykcyjna wykładnia art. 176 P.p.s.a. ma ścisły związek z tzw. przymusem adwokackim, o którym mowa w art. 175 P.p.s.a., tj. wymogiem sporządzenia ww. środka odwoławczego przez profesjonalistę, mającego w założeniu prawodawcy zapewnić właściwą formę i poziom merytoryczny tegoż sformalizowanego pisma procesowego. Jest również ściśle związana z granicami orzekania Sądu odwoławczego, który rozstrzyga tylko w ramach wniosków i zarzutów strony skarżącej nie będąc uprawnionym do formułowania zarzutów pod adresem zaskarżonego orzeczenia niejako za stronę (postanowienie NSA z dnia 24 czerwca 2015 r. sygn. akt II FZ 316/15).

14 W rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna nie zawierała przytoczenia podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia, nie przywołując naruszonego zaskarżonym orzeczeniem przepisów. Zatem ocena zasadności stanowiska przedstawionego w skardze kasacyjnej mogła zostać dokonana dopiero po stwierdzeniu, że spełnia ona przewidziane w ustawie wymogi formalne, a w tym konstrukcyjne, dotyczące wskazania podstaw zaskarżenia (postanowienie NSA z dnia 8 lipca 2014 r. sygn. akt II OSK 284/13). Zasadnie zatem przyjął Sąd pierwszej instancji, że złożona skarga kasacyjna nie spełniała wszystkich istotnych wymogów stawianych przez art. 176 P.p.s.a. i z tego względu podlegała ona odrzuceniu na podstawie art. 178 P.p.s.a., jako niedopuszczalna.

15 Należy podkreślić, że art. 176 P.p.s.a. nie został zakwestionowany przez Trybunał Konstytucyjny w odniesieniu do wymogu konstrukcyjnego przytoczenia podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia. Brak ten nie może ulec konwalidacji w trybie określonym w art. 49 § 1 w zw. z art. 176 P.p.s.a., poprzez wezwanie strony do uzupełnienia skargi kasacyjnej w podanym zakresie. Wbrew zatem twierdzeniem wnoszącego zażalenie, nie umożliwia usunięcia braków konstrukcyjnych wskazanego środka zaskarżenia.

16 Z tych powodów należało orzec jak w sentencji postanowienia, stosownie do art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a.