Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 czerwca 2015 r., II FZ 316/15

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 czerwca 2015 r., II FZ 316/15

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Bogusław Dauter po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia E. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 13 lutego 2015 r., sygn. akt I SA/Op 487/14 w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi E. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 8 kwietnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 r. postanawia oddalić zażalenie.

Uzasadnienie

2 1. Postanowieniem z 13 lutego 2015 r., I SA/Op 487/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odrzucił skargę kasacyjną E. K. w sprawie ze skargi E. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z 8 kwietnia 2013 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008r.

3 2. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym: WSA w Opolu wyrokiem z 19 listopada 2014r. oddalił skargę E. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z 8 kwietnia 2013 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 r. W ustawowym terminie strona skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła do sądu jednostronicowe pismo procesowe z 10.01.2015r. (nadane w dniu 14.01.2014r. w placówce pocztowej) określone jako "skarga kasacyjna- od wyroku WSA w Opolu z dnia 19 listopada 2014 roku". Zarządzeniem przewodniczącego wydziału z 16 stycznia 2015 r. strona skarżąca - do rąk pełnomocnika - została wezwana do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej, w terminie 7 dni od ich doręczenia, poprzez jej podpisanie, złożenie jej odpisu podpisanego i poświadczonego za zgodność z oryginałem oraz złożenie pełnomocnictwa do sporządzenia skargi kasacyjnej i jej wniesienia bądź też do reprezentowania skarżącego w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, pod rygorem jej odrzucenia, na podstawie art. 178 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.- dalej P.p.s.a.). W wyznaczonym terminie (w dniu 30 stycznia 2015r.) nadesłano poświadczony z oryginałem odpis pełnomocnictwa z 14 stycznia 2015r. udzielonego adwokatowi. Równocześnie nadesłano tym razem już 15 stronicowe pismo procesowe (oraz jego poświadczony odpis) określone ponownie jako skarga kasacyjna "skarga kasacyjna- od wyroku WSA w Opolu z dnia 19 listopada 2014 roku" i podpisane przez pełnomocnika na ostatniej jego stronie.

4 W ocenie sądu pierwszej instancji, okoliczność następczego usunięcia przez pełnomocnika skarżącego wad formalnych skargi kasacyjnej, jakimi była ona obarczona w dacie jej złożenia, dokonane już po upływie ustawowego terminu z art. 177 § 1 P.p.s.a., nie może być uznane za konwalidację wcześniejszej wadliwości formalnej złożonego środka zaskarżenia. Dla oceny zachowania tego terminu bez znaczenia pozostaje też fakt, że zarządzeniem przewodniczącego wydziału z 16 stycznia 2015r. wyznaczono stronie dodatkowy 7-dniowy termin do uzupełnienia braków skargi, albowiem termin dotyczył jedynie uzupełnienia ściśle wskazanych w treści tego zarządzenia usuwalnych braków formalnych, które mogły podlegać uzupełnieniu w trybie w art. 49 § 1 w zw. z art. 193 P.p.s.a. Złożona w ustawowym terminie (i nie uzupełniona do momentu jego upływu) skarga kasacyjna, z uwagi na brak w niej wskazania podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia oraz brak wniosku o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany, nie spełniała wszystkich istotnych wymogów stawianych przez art. 176 P.p.s.a.- podlegała ona odrzuceniu na podstawie art. 178 P.p.s.a., jako niedopuszczalna.

5 2. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący zarzucił naruszenie:

6 1) art. 178 P.p.s.a. wskutek odrzucenia skargi kasacyjnej podczas gdy braki dostrzeżone pierwotnie w skardze zostały usunięte w terminie zakreślonym w wezwaniu (niezależnie od objęcia wezwaniem tylko niektórych braków spośród następczo uzupełnionych)

7 2) art. 46 i 47 P.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi kasacyjnej pomimo zaistnienia już w momencie tego wezwania tych samych braków, które następnie stały się podstawą jej odrzucenia;

8 3) art. 176 P.p.s.a. poprzez uznanie, że w przedmiotowej sprawie braki formalne (zarzuty, wnioski, uzasadnienie) wynikające z przepisów szczegółowych, które określają dodatkowe wymogi formalne właściwe tylko dla pism stanowiących skargę kasacyjną, w momencie gdy poczynione braki formalne mogły prawidłowo zostać usunięte w trybie oznaczonym w zarządzeniu do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej.

9 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

10 3. Zażalenie nie podlega uwzględnieniu, gdyż zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu mimo częściowo błędnego uzasadnienia w zakresie możliwości uzupełnienia skargi kasacyjnej o wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia wraz z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany.

11 Art. 176 P.p.s.a. określa wymagania formalne, jakim powinna odpowiadać skarga kasacyjna, przy czym wymagania te są dwojakiego rodzaju – wymogi przewidziane dla każdego pisma w postępowaniu sądowym (art. 46, art. 47, art. 215 § 1 P.p.s.a.) oraz szczególne dla skargi kasacyjnej, wyraźnie określone w art. 176 P.p.s.a. (oznaczenie zaskarżonego orzeczenia, wskazanie zakresu zaskarżenia tego orzeczenia - w całości lub w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie budzi żadnych wątpliwości, że niespełnienie wymagań szczególnych, przewidzianych tylko dla skargi kasacyjnej, a wymienionych w art. 176 P.p.s.a. po wyrazie "oraz", nie podlega sanacji, z zastrzeżeniem sytuacji niezawarcia wniosku o uchylenie lub zmianę orzeczenia wraz z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany (ten wymóg konstrukcyjny może zostać uzupełniony w związku z treścią wyroku TK z 8 kwietnia 2014 r., SK 22/11, OTK-A 2014/4/37;).

12 W szczególności więc niewskazanie podstaw zaskarżenia, przez co należy rozumieć przytoczenie konkretnych, naruszonych zaskarżonym orzeczeniem przepisów ze wskazaniem sposobu ich naruszenia (art. 174 P.p.s.a.), powoduje odrzucenie skargi kasacyjnej (por. np. postanowienie NSA z 8 marca 2004 r., FSK 41/04, ONSAiWSA 2004/1/9). Tak restrykcyjna wykładnia art. 176 P.p.s.a. ma ścisły związek z tzw. przymusem adwokackim, o którym mowa w art. 175 P.p.s.a., tj. wymogiem sporządzenia ww. środka odwoławczego przez profesjonalistę, mającego w założeniu prawodawcy zapewnić właściwą formę i poziom merytoryczny tegoż sformalizowanego pisma procesowego. Jest również ściśle związana z granicami orzekania Sądu odwoławczego, który rozstrzyga tylko w ramach wniosków i zarzutów strony skarżącej nie będąc uprawnionym do formułowania zarzutów pod adresem zaskarżonego orzeczenia niejako za stronę (art. 183 § 1 P.p.s.a.; por. postanowienie NSA z 25 lutego 2015 r., I FZ 45/15).

13 W niniejszym przypadku niespornie skarga kasacyjna wniesiona 14.01.2014r. nie zawierała przytoczenia podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia , nie przywołując naruszonego zaskarżonym orzeczeniem przepisu. W konkluzji wskazać więc należy, że ocena zasadności stanowiska przedstawionego w skardze kasacyjnej mogła zostać dokonana dopiero po stwierdzeniu, że spełnia ona przewidziane w ustawie wymogi formalne, a w tym konstrukcyjne, dotyczące wskazania podstaw zaskarżenia (por. np. postanowienie NSA z 8 lipca 2014 r., II OSK 284/13, CBOSA). Zasadnie zatem przyjął sąd pierwszej instancji, że złożona skarga kasacyjna nie spełniała wszystkich istotnych wymogów stawianych przez art. 176 P.p.s.a. i z tego względu podlegała ona odrzuceniu na podstawie art. 178 P.p.s.a., jako niedopuszczalna.

14 Eksponowane przez stronę pozbawienie jej ochrony prawnej wiązało się z uchybieniami popełnionymi przez samego skarżącego, reprezentowanego przez profesjonalnego pełnomocnika. Wymaga w tym kontekście podkreślenia, że art. 176 P.p.s.a. nie został zakwestionowany przez Trybunał Konstytucyjny w odniesieniu do wymogu konstrukcyjnego przytoczenia podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia i brak ten nie może ulec konwalidacji w trybie określonym w art. 49 § 1 w zw. z art. 176 P.p.s.a. poprzez wezwanie pełnomocnika do uzupełnienia skargi kasacyjnej w podanym zakresie. Natomiast wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej w żadnym razie nie wywołuje skutku w postaci ponownego otwarcia się terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Wbrew zatem twierdzeniem wnoszącego zażalenie, nie umożliwia usunięcia braków konstrukcyjnych wskazanego środka zaskarżenia.

15 W odniesieniu do zarzutu sformułowanego w pkt 2, całkowicie niezasadna jest argumentacja strony skarżącej. Sąd pierwszej instancji nie mógł naruszyć art. 46 i 47 P.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi kasacyjnej. Przede wszystkim, powyższe przepisy dotyczą wymogów formalnych pism w postępowaniu sądowoadministracyjnym a nie podstaw odrzucenia skargi kasacyjnej. Natomiast w kontrolowanym postanowieniu podstawę rozstrzygnięcia stanowił art. 178 w zw. z art. 176 P.p.s.a. Ponadto, dopuszczalność wniesionej skargi kasacyjnej jest badana na każdym etapie postępowania sądowoadministracyjnego.

16 Z tych powodów należało orzec jak w sentencji postanowienia, stosownie do art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a.